ASELSAN Hipersonik Füze Tehdidine Karşı Radar Geliştiriyor
Türkiye, hipersonik silahların oluşturduğu yeni nesil tehdide karşı yalnızca saldırı sistemleri değil, bu sistemleri tespit ve takip edebilecek savunma teknolojileri de geliştiriyor.
ASELSAN’ın Dergi’nin 123. sayısında yayımlanan “Hipersonik: Geleceğin Harbini Şekillendiren Hız” başlıklı çalışmada, şirketin hipersonik tehditlere karşı radar teknolojileri üzerinde yürüttüğü Ar-Ge faaliyetlerine dikkat çekildi. Buna göre ASELSAN, hipersonik füzeleri algılayabilecek Çok Fonksiyonlu Atış Kontrol Radarları üzerinde çalışıyor.
Şirketin yaklaşımında özellikle X-Bant ve L-Bant radarların füzyonu öne çıkıyor. Bu teknolojinin, hipersonik silahların düşük radar kesit alanı ve yüksek hız sırasında ortaya çıkabilen plazma etkisinin oluşturduğu tespit problemlerinin aşılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.
Hipersonik füzeleri tespit etmek neden zor?
Hipersonik silahlar, genel olarak Mach 5 ve üzerindeki hızlarda hareket eden sistemler olarak tanımlanıyor. Ancak tehdidi yalnızca hız oluşturmuyor.
Hipersonik süzülme araçları ve hipersonik seyir füzeleri, balistik füzelerin aksine atmosfer içerisinde daha alçak irtifalarda uçabiliyor. Bu durum, yer tabanlı radarların hedefi Dünya’nın eğriliği nedeniyle daha geç görmesine yol açabiliyor. Aynı zamanda bu silahlar uçuş sırasında manevra yapabildiğinden, klasik balistik füze savunmasında kullanılan öngörülebilir yörünge hesaplamaları da daha zor hale geliyor.
Bir diğer problem ise yüksek hızın atmosferle etkileşiminden kaynaklanıyor.
Hipersonik hızlarda aracın çevresindeki hava yoğun şekilde ısınıyor ve iyonlaşıyor. Bunun sonucunda aracın çevresinde plazma kılıfı oluşabiliyor. Bu tabaka radarların kullandığı elektromanyetik dalgaların zayıflamasına neden olarak hedefin radar tarafından algılanmasını zorlaştırabiliyor.
Dolayısıyla hipersonik savunmada yalnızca daha güçlü bir radar kullanmak yeterli olmayabiliyor. Radarın farklı koşullarda elde ettiği verilerin bir araya getirilmesi ve hedefin mümkün olduğunca erken tespit edilerek kesintisiz takip edilmesi kritik önem taşıyor.
X-Bant ve L-Bant neden birlikte kullanılacak?
ASELSAN’ın üzerinde çalıştığı yaklaşımın temelinde farklı radar bantlarının birbirini tamamlaması bulunuyor.
L-Bant radarlar, daha uzun dalga boyları sayesinde geniş alan taraması ve düşük RCS’li hedeflerin tespitinde avantaj sağlayabilecek bir katman oluştururken, X-Bant radarlar daha yüksek çözünürlük sunarak hedefin konumunun hassas şekilde takip edilmesine yardımcı olabiliyor. ASELSAN’ın çalışmasında bu iki farklı banttan elde edilen verilerin bir radar füzyonu yaklaşımıyla değerlendirilmesi hedefleniyor.
Bu nedenle söz konusu teknoloji tek başına yeni bir radar frekansı geliştirmekten ziyade, farklı radar sensörlerinden alınan bilgilerin birlikte değerlendirilmesine dayanan daha geniş bir hava savunma mimarisinin parçası olarak değerlendirilebilir.
ASELSAN’ın radar alanındaki mevcut ürün ailesi de bu yaklaşım için önemli bir altyapı oluşturuyor. Şirketin AKREP 1000-G Çok Fonksiyonlu Atış Kontrol Radarı, AESA mimarisiyle arama ve hassas takip fonksiyonlarını gerçekleştirebiliyor. ASELSAN’ın ürün dokümanında sistemin X-Bant’ta çalıştığı ve yüksek hızlı tehditlere karşı kısa reaksiyon süresine odaklandığı belirtiliyor.
SİPER mimarisiyle bağlantısı önemli
Türkiye’nin uzun menzilli hava ve füze savunma çalışmalarında radar teknolojileri kritik bir konumda bulunuyor.
Savunma Sanayii Başkanlığı’na göre ASELSAN, ROKETSAN ve TÜBİTAK SAGE tarafından geliştirilen SİPER sistemi; muharip uçak, seyir füzesi, İHA ve helikopter gibi uzun menzilli ve yüksek irtifadaki hava soluyan tehditlere karşı tasarlanıyor. Sistemin mimarisinde radarlar, komuta-kontrol unsurları, füze fırlatma sistemi ve haberleşme altyapısı birlikte görev yapıyor.
ASELSAN’ın hipersonik tehditlere yönelik radar Ar-Ge’si de bu açıdan Türkiye’nin hava ve füze savunma mimarisinin gelecekte karşılaşabileceği daha yüksek hızlı ve manevra kabiliyeti yüksek tehditlere hazırlanması açısından önem taşıyor.
Öte yandan ASELSAN’ın radar altyapısı yalnızca atış kontrol sistemleriyle sınırlı değil. SSB’nin ERALP projesi kapsamında ASELSAN tarafından geliştirilen ALP-300G, uçak, helikopter, İHA ve seyir füzeleri gibi hava soluyan hedefleri arama ve takip edebiliyor ve SİPER’in arama radarı olarak da görev yapıyor.
Türkiye hipersonik alanda yalnızca saldırı sistemlerine odaklanmıyor
Türkiye’nin hipersonik teknolojilerdeki çalışmaları son dönemde daha görünür hale gelirken, savunma tarafındaki radar çalışmaları da bu sürecin diğer ayağını oluşturuyor.
SSB’nin Temmuz 2026 tarihli açıklamasında ROKETSAN tarafından geliştirilen TAYFUN Blok-3 füzesinin hipersonik hızlara ulaşarak uzun menzilde su üstü hareketli bir hedefi imha ettiği belirtilmişti.
Bu durum Türkiye açısından iki yönlü bir teknoloji yarışına işaret ediyor: Bir tarafta yüksek hızlı ve hassas vuruş kabiliyetine sahip yeni nesil füze sistemleri geliştirilirken, diğer tarafta bu tür tehditleri mümkün olan en erken aşamada algılayabilecek radar ve hava savunma teknolojileri üzerinde çalışılıyor.
Henüz operasyonel bir hipersonik füze savunma radarı olarak açıklanmadı
Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor. ASELSAN’ın açıklaması, hipersonik füzeleri kesin olarak tespit edip önleyen operasyonel bir sistemin hizmete girdiği anlamına gelmiyor.
Mevcut bilgiler, şirketin hipersonik tehditlerin tespit ve takibine yönelik Çok Fonksiyonlu Atış Kontrol Radarları konusunda Ar-Ge faaliyetleri yürüttüğünü gösteriyor. X-Bant ve L-Bant radarların füzyonu ise bu çalışmaların öne çıkan teknik yaklaşımlarından biri olarak ifade ediliyor.
Bu çalışmaların olgunlaşmasıyla birlikte Türkiye’nin hava savunma mimarisinin yalnızca klasik hava soluyan hedefler ve balistik tehditlere değil, geleceğin daha hızlı, düşük görünürlüklü ve manevra kabiliyeti yüksek hipersonik silahlarına karşı da genişletilmesi hedeflenebilir.
Yorumunuz gönderildi,
onaylandıktan sonra yayımlanacak.