TÜBİTAK, 54 kübitlik ARF Kuantum kuracak

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, TÜBİTAK bünyesinde kurulacak 54 kübitlik IQM Radiance R3 kuantum sistemini duyurdu. Kacır'ın 14 Kasım 2026 tarihli paylaşımına göre sistem, 2027 yılında devreye alınacak ve resmi görselde adı ARF Kuantum olarak yer alıyor.

Kacır, sistemin TÜBİTAK kontrolünde çalışacağını; üniversitelere, araştırma merkezlerine, kamu kurumlarına ve sanayiye hesaplama gücü sunacağını söyledi. Paylaşımda, kuantum bilişimde dünyanın önde gelen 15 ülkesi arasında yer almaya yönelik bir adım atıldığı da belirtildi.

Kuantum teknolojilerinde geleceğin Türkiye’sini inşa ediyoruz! 🇹🇷⚛️

#MilliTeknolojiHamlesi vizyonumuz doğrultusunda, ülkemizin en büyük kuantum bilgisayarını TÜBİTAK bünyesinde kurmak üzere önemli bir projeye imza attık.

2027 yılında devreye alacağımız 54 kübit kapasiteli IQM Radiance R3 kuantum sistemi ile,

🔹 Kuantum bilişim teknolojilerinde dünyada önde gelen 15 ülke arasında yer almaya yönelik büyük bir adım atıyoruz.

🔹 %100 Tam Kontrol: Kurum içi altyapı sayesinde donanım, veri ve çalıştırılan projelerde geliştirilen tüm fikri mülkiyet hakları tamamen kendi kontrolümüzde olacak.

🔹 Yapay zekadan siber güvenliğe, ileri malzeme teknolojilerinden karmaşık optimizasyon problemlerine kritik alanlarda yerli kuantum algoritmaları ve yazılımları geliştireceğiz.

🔹 Üniversitelerimize, araştırma merkezlerimize ve sanayimize dünya standartlarında hesaplama gücü sunarak nitelikli insan kaynağımızı ve teknolojik bağımsızlığımızı güçlendireceğiz.

Ülkemize, bilim dünyamıza ve milli teknoloji ekosistemimize hayırlı olsun. 🚀

— Mehmet Fatih KACIR (@mfatihkacir) November 14, 2026

ARF Kuantum için neler açıklandı?

Bakanın paylaştığı bilgiye göre ARF Kuantum, 54 kübit kapasiteyle 2027'de hizmete girecek. Resmi görselde sistemin sahibi ve işletmecisinin TÜBİTAK olduğu, araştırmacıların ise TRUBA üzerinden proje başvurusu ile erişim sağlayacağı yazıyor.

Bakanlıktan yapılan açıklamada, bu altyapının yeni ilaç ve malzeme keşfini hızlandırmasının; enerji, ulaşım ve lojistikte daha verimli çözümler üretmesinin; yapay zeka ve siber güvenlik çalışmalarına katkı vermesinin hedeflendiği aktarıldı. Açıklamayı DHA duyurdu.

ARF Kuantum, ARF ile nasıl çalışacak?

Resmi görselde yeni sistemin ARF süper bilgisayarı ile birlikte çalışacağı belirtiliyor. Kacır, bu yapının kritik araştırmalarda dışa bağımlılığı azaltmayı, verilerin Türkiye'de kalmasını ve kuantum teknolojilerinde yetişmiş insan gücünü artırmayı amaçladığını söyledi.

IQM'nin ürün sayfasına göre Radiance, kurum içine kurulan bir kuantum bilgisayar ailesi ve 20, 54 ile 150 kübit seçenekleri sunuyor. Şirket, 54 kübit model için kuantum hacmini 64, CLOPS değerini 2550 ve iki kübit kapısı medyan sadakatini %99,5 olarak paylaşıyor.

QuanT ile aynı sistem mi?

Hayır. SDN'nin 21 Kasım 2024 tarihli haberinde yer alan ASELSAN ve TOBB ETÜ iş birliğindeki 5 kübitlik QuanT, farklı bir çalışma olarak duyurulmuştu. Bugünkü açıklama ise Finlandiyalı IQM'nin 54 kübitlik Radiance R3 sisteminin TÜBİTAK bünyesinde kurulmasına ilişkin.

Bakanlığın ve resmi görselin kullandığı dil hedef odaklı. "Türkiye'nin en büyük kuantum bilgisayarı" ifadesi resmi söylem olarak paylaşıldı; ancak maliyet, sözleşme bedeli ve teslimatın tam günü açıklanmadı.

Başlık	Bilgi
Sistem adı	ARF Kuantum / IQM Radiance R3
Kübit	54
Takvim	2027'de devreye alma
İşletmeci	TÜBİTAK
Üretici	IQM Quantum Computers

İlgili geçmiş haberler için Türkiye kendi kuantum işlemcisini üretmeye hazırlanıyor ve Türkiye kuantum teknolojilerinde oyun kurucu olmayı hedefliyor yazılarına da bakabilirsiniz.

Ayrıca IQM'nin ürün sayfasında Radiance ailesinin teknik yaklaşımı ve yerinde kurulum modeli anlatılıyor: IQM Radiance. Anadolu Ajansı da Kacır'ın paylaşımını aktardı.