Çin Ay’da bitki yetiştirdi

Alpatürk Şahin

6 Ekim 2019

Çin’in Chang e-4 uzay aracı 3 Ocak 2019’da Ay’ın uzak tarafına indiğinde tarih yazmıştı. Ay’ın o bölümünü ziyaret eden ilk uzay aracı olan Chang e-4’ün yükü arasında Lunar Mikro Ekosistemi (LME) adı verilen 2.6 kilogramlık mini biyosfer vardı. Bu biyosfer ile birlikte bazı canlılar Ay’a taşındı. Sonunda ise güzel haber geldi.

Çin Ay deneylerini devam ettirecek

18 cm uzunluğunda ve 16 cm çapında olan LME, mikro-yerçekimi ve Ay radyasyonu hariç, çoğunlukla Dünya benzeri koşullarda tutulan altı canlıyı Ay’a taşıdı.

LME’nin taşıdığı canlı listesi şu şekilde sıralanıyor:

Pamuk tohumu

Patates tohumu

Kolza tohumu

Maya

Meyve Sineği yumurtası

Fare Kulağı Teresi

Elde edilen verilere göre yetişen pamuğun 3D tasarımı

Çin’in çığır açan bu çalışması, Ay’daki ilk biyolojik büyüme deneyi olarak adlandırılıyor. Ancak pamuk tohumlarını olumlu sonuç vermesi biraz üzücü oldu. Deneyi gerçekleştiren ekip yeşeren pamuk tohumunun filizlenen bir yaprağının olduğunu düşünüyordu. Gelen verilere dayanarak bunun filizlenen iki adet yaprak olduğu anlaşıldı.

LME’nin içi ısıtılmadı, bu yüzden ilk Ay gününden sonra, sıcaklık eksi 190 Santigrat’a düştüğünde pamuk filizleri öldü. Ancak LME’nin ömrünü test etmek için deneyi devam ettirildi. Ekip bu çalışmayı geliştirmeyi planladıklarını da açıkladı. Bu arada bir Ay gününün dünyadaki 14 güne eşit olduğunu söyleyelim.

Ay’daki biyolojik deneylerin daha fazla olması için büyük bir destek veriliyor. Çin, ABD, Rusya, Hindistan, Avrupa Uzay Ajansı ve JAXA, Ay’a yönelik görevler planlıyor. Ayrıca özel şirketler de bu çalışmalara girmeyi planlıyor.