Dünden bugüne bilgisayar teknolojisi evrimi

Veyis Özen Ertuğ

14 Eylül 2020

Bugün hayatımızın vazgeçilmez parçası olan bilgisayar teknolojileri, bildiğimiz hallerine ulaşabilmek için uzun ve çileli yollardan geçtiler.

İlk bilgisayarın ortaya çıkışını sağlayan transistörler, elektronik devre buluşu sayesinde birçok elektronik cihazın daha kolay üretilir hale gelmesi. İlk silikon işlemciyle birlikte, bilgisayarların daha hızlı çalışmaya başlaması. Bilgisayarların böylece daha küçük hale gelmesi ve PC’nin ortaya çıkışı gibi önemli bilgisayar teknolojisi kilometre taşlarını sizler için bir araya getirdik.

Bilgisayar teknolojisi nereden nereye geldi?

Bilgisayar teknolojisi bugünün modern toplumunun temel yapıtaşı haline gelmiş durumda. Akıllı telefonlardan, süper bilgisayarlara kadar toplumun her kesimi artık bu teknolojinin önemli bir parçası.

Peki ama bu teknoloji nasıl ortaya çıktı ve nasıl evrildi? Sizler için bilgisayar teknolojisi için önemli köşetaşları olan; Transistörler, entegre devreler, mikroişlemciler, kişisel bilgisayarlar, grafik kartları, fare ve taşınabilir bilgisayar başlığı altında bu evrimi inceliyoruz.

Transistörler

İlk elektronik bilgisayar olarak tanımlanan 1946 tarihli ENIAC, elektronik tüpler aracılığıyla çalışan dev bir bilgisayardı. Tam tamına 167 metrekare olan bilgisayarın ağırlığı ise 30 ton kadardı.

Saniyede 5000 toplama işlemi yapabilen bu bilgisayar, o yıllar için büyük bir teknolojik köşe taşı haline geldi. Ancak bilgisayar hem çok büyük ve ağırdı hem de işlemci olarak kullanılan elektronik vakumlu tüpler nedeniyle çok fazla ısınıyordu.

IBM tarafından geliştirilen 1947 tarihli PHILCO TRANSAC S-200 IBM 1401 bilgisayarında ise vakum tüplerin yanında transistörler kullanılmaya başladı. Bu hem bilgisayarın boyutunun daha da küçülmesini hem de ısınma probleminin azalmasını sağladı.

Ancak transistörleri bir araya getirip, daha kolay iletişimi sağlayacak başka bir keşife ihtiyaç vardı. Bilgisayar teknolojisi ve elektronik çağ için yeni bir devrin kapısı entegre devreler tarafından açıldı.

Entegre devre

Entegre devre ise transistörle birlikte başlayan devrimin ikinci büyük adımıydı. Hatta bazı bilgisayar tarihçileri, bugün hala hayatımızın önemli bir parçası olan entegre devreleri, elektronik çağın başlangıcı olarak kabul ediyor.

İlk olarak 1960 yılında, bilgisayarlarda kullanılan transistörleri bir arada tutmak ve transistörler arası iletişimi hızlandırmak için geliştirildi. Üzerinde binlerce transistör barındırabilen bu teknolojik devrim sayesinde ilk defa bilgisayarların boyutu küçülmeye başladı. Merkezi işlem birimleri de ilk defa entegre devreler sayesinde üretilmeye başladı. Kısacası silikon işlemci öncesi gerçek anlamda ilk işlemci birimleri de entegre devrelerle karşımıza çıktı.

1960 yılında üretilen IBM 360 ilk entegre devre kullanılan bilgisayar olarak karşımıza çıkıyor. Maliyetlerin daha da aşağılara düşmesi ve işlem hızının artması ise kişisel bilgisayar devriminin ilk ayak izlerini oluşturdu. Entegre devrelerin ortaya çıkması bilgisayar teknolojisi için yeni bir devrin başlangıcı oldu. Ancak transistörler arası iletişimi daha da hızlandıracak çözümlere ihtiyaç vardı. İşte Intel bu ihtiyaçtan doğdu.