Türkiye’de hane başına kaç otomobil düşüyor? Dünyada kaçıncı sıradayız?

Mert Can Aka

4 Eylül 2023

İnsanlık tarihi boyunca eşya, yiyecek ve kendi taşımacılık işlerimiz için o döneme uygun taşıtlar kullandık. Binlerce yıldır at arabasıyla devam eden serüven, yüz yıl boyunca içten yanmalı motora sahip araçlar ve şimdi de elektrikli ve hidrojenli otomobillerle devam ediyor. Peki kaçımız araba sahibi? İşte Türkiye’de hane başına düşen otomobil oranı…

Hane başına düşen otomobil oranı

Toplumların refah seviyeleri ölçülürken sahip oldukları mal varlıkları da bu hesaba katılır. Örneğin kişi veya aile başına yaklaşık 1 evin düştüğü toplumlarda barınma sorunu yok denecek kadar azdır. Benzer şekilde otomobil sahipliği de benzer şekilde bir ölçüt aracı olarak kullanılıyor.

Tabii yaşadığımız yere göre ihtiyaçlarımız değiştiği için bu veriler kesin olarak bir sonucu ifade etmiyor. Örneğin ABD gibi yüz ölçümü büyük olan ülkelerde eğer eyalet merkezi olan şehirlerde yaşamıyorsanız en yakın market veya hastane kilometrelerce uzağınızda olabilir.

Dolayısıyla ABD, Kanada ve Rusya gibi yüz ölçümü nüfusuna oranla çok büyük olan ülkelerde otomobil veya motosiklet gibi bir ulaşım aracına sahip olmak bir noktadan sonra zorunluluk haline geliyor. Ancak her ülke böyle değil.

Örneğin Japonya, yüz ölçümü çok büyük olmayan bir ülke. Üstelik yüzde 70’inden fazlası büyük nüfusların yaşamına elverişli olmayan dağlık alanlardan oluşuyor. Bu nedenle nüfusun Tokyo gibi şehirlerde yoğunlaştığını görüyoruz.

Ayrıca şehirler arası yolculuk 600 km/saat hızlara sahip hızlı trenlerle 1 saatin altında yapılabildiği için insanlar işyerlerinin olduğu şehirlerde oturmak zorunda kalmıyor. Örneğin Yokohama veya Fukushima’da yaşayan biri metroya biner gibi hızlı tren yolcuğu yaparak kısa sürede Tokyo’daki işyerine gelebiliyor.

Dolayısıyla ABD gibi ülkelerde otomobil satın almak bir gereklilikken Japonya’da nispeten bir gereklilik değil diyebiliriz. Bu nedenle aşağıda paylaştığımız hane başına düşen otomobil sahipliği oranlarında Japonya’nın neredeyse ABD’ye yakın oranda olması, insanların refah seviyesinin daha yüksek olduğu yönünde bir veri olarak kullanılabilir.

Peki Türkiye’de durum nasıl? Özellikle son yıllarda ekonomik krizin başlıca etkisini gösterdiği teknoloji sektöründe otomobillerde bu durumdan payını aldı. Tabii geçtiğimiz dönemlerde de hane başına düşen otomobil oranı ABD veya Japonya kadar yüksek değildi. Fakat artık Meksika ve Güney Afrika’nın seviyesine kadar düşmüş durumda.