İşletim sistemlerinde sanal bellek kullanımı


03 Mayıs 2020 Pazar 14:30
İşletim sistemlerinde sanal bellek kullanımı

Günlük hayatta bilgisayarlarımızı kullanırken birçok sorunla karşılaşabiliyoruz. İşletim sistemleri oldukça komplike sistemler olduğu için, bu sorunların birden fazla nedeni olabiliyor. İşletim sistemlerinin bu sorunların önüne büyük oranda geçebilmesi için birçok fikir geliştirilmiş. Sanal bellek teknolojisi de bunlardan bir tanesi. Bizde bu yazımızda, işletim sistemlerinde sanal bellek kullanımı hakkında birçok bilgiyi sizlerle paylaşacağız.

Temel olarak sanal bellek ihtiyacı her işletim sistemi için aynı olsa da, arada bazı ufak farklar bulunuyor. Bunları, yazımızda sırayla ele alacağız.

İşletim sistemlerinde sanal bellek kullanımı ne işe yarıyor?

İşletim sistemlerinde sanal bellek fikri, kendisinin iddia ettiği üzere ilk olarak Telefunken TR440 anabilgisayarının geliştiricisi olan Fritz-Rudolf Güntsch tarafından 1957 yılında bulunmuştur. Sanal bellek fikri, doktora tezi olarak ortaya atıldıktan sonra ilk olarak B5000 ticari bilgisayarında kullanıldı. Ancak sanal bellek kullanımının benimsenmesi uzun zaman aldı. 1969 yılına gelindiğinde, David Sayre’nin liderliğindeki bir IBM araştırma grubu sanal belleğin diğer sistemlerden çok daha iyi çalıştığını belirtti.

İşletim sistemlerinde sanal bellek fikri, yeterli bellek kalmadığında bilgisayarların işlevlerine devam edebilmesi için bulundu diyebiliriz. 1970’li yıllarda, RAM maliyeti şimdilerde olduğu kadar az değildi. RAM üretmek, oldukça zor ve maliyetliydi. Bu sebeple yüksek kapasitede bellekler kullanılamıyordu. Bunun yerine, maliyeti daha az olan disklerden yardım alındı. Sanal bellek teknolojisi, temelde işletim sistemi veya programlar için yeterli RAM kalmadığında, bu alanı bilgisayarda bulunan diskten karşılamak üzerine kurulu bir sistem.

RAM ve HDD, temelde aynı görevi gören iki parça. İkisi de depolama birimi. Ancak RAM oldukça hızlı fakat maliyeti yüksek, HDD ise çok daha yavaş fakat maliyeti az. Bu sebeple, bilgisayarda yeterli RAM kalmadığı zaman imdada HDD yetişiyor. Sistem üzerinde bulunan RAM dolduğu zaman, işletim sistemi diskten ayırdığı alanı kullanmaya başlar. Birincil işlemler RAM’de halledilirken, diğer işlemler arka planda disk üzerinde bekletilir. Önceliğe göre RAM ve disk arasında okuma – yazma işlemleri gerçekleşir. Bu sayede, yavaşta olsa sistemin istediği alan temin edilir.

İşletim sistemlerinde sanal bellek kullanımı, en fazla Windows’un işine yarıyor. Linux ve macOS sistemlerine kıyasla, Windows’un RAM ihtiyacı daha fazladır. Bu sebeple, Windows kurarken sanal bellek otomatik olarak açık gelir ve siz değiştirmediğiniz sürece sistem bu alanı kendi yönetir. Otomatik belirlenen bu alan, bilgisayar üzerinde bulunan RAM ve depolama alanına göre belirlenir. Linux’da sanal belleğe swap alanı da denir.

Günümüzde RAM maliyetleri oldukça azaldığı için, sanal belleğe duyulan ihtiyaç giderek azalmaktadır. Çok yüksek kapasitede belleğe sahip değilseniz, sisteminiz macOS dahi olsa sanal bellek kullanmanızı öneririz. Günlük bir kullanıcıysanız ve yeterli belleğiniz varsa, Linux sistemlerde swap alanı ayırmak zorunda değilsiniz.

İşletim sistemlerinde sanal bellek performansı, SSD disklerin çıkışı ile birlikte önemli ölçüde arttı. Ancak sanal bellek kullanımı yoğunsa, disk üzerinde yüksek miktarda okuma ve yazma işlemi yapılacağı için disk ömrü önemli ölçüde azalacaktır. Bu sebeple, eğer bilgisayarınızda 16 GB ve üzeri RAM bulunduruyorsanız, sanal belleğin SSD yerine HDD’yi kullanmasını sağlayabilirsiniz.

Bu kısmı yönetmek için, Bilgisayarım klasörüne sağ tıkladıktan sonra açılan pencereden özellikler seçeneğine tıklayın. Burada sol kısımda bulunan gelişmiş sistem ayarlarına tıklayın ve açılan pencereden Performans – Ayarlar seçeneğine tıklayın. Daha sonra gelişmiş kısmında bulunan Sanal bellek seçeneğinde bulunan değiştir seçeneğine tıklayın. Üst tarafta bulunan tiki kaldırdıktan sonra, sanal bellek alanını istediğiniz gibi yönetebilir veya bu işlem için kullanılacak diski seçebilirsiniz.

Özetlemek gerekirse, işletim sistemlerinde sanal bellek kullanımı oldukça yararlı bir özellik. Yukarıda önerdiklerimizden yola çıkarak, sizde sanal bellek kullanımınızı düzenleyebilirsiniz.

Kaynak 1 ve Kaynak 2




Yeni ! ShiftDelete.Net ya da SDN Forum hesabınız ile yorum yaparak yorumlarınızın rumuzunuz ile yayınlanmasını sağlayabilirsiniz. Giriş için tıklayın.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

13 yorum - “İşletim sistemlerinde sanal bellek kullanımı”

  1. Teknoloji Dostu dedi ki:

    Aslında Bilgisayara Oyle Bir Parça Takacaksın ki SSD veya HDD yerine Cloud sistemine yüklenecek dosyalar. Hazir 5G de geliyor. Internet hızı artarsa, bulut depolama sistemlerini dahili bellek olarak kullanabiliriz. Ekran Kartı gitti yerine bulut oyun geldi. Simdi de HDD den sonra SSD SSD den sonra da CSD(Cloud Storage Disk) gelir.

  2. Teknoloji Dostu dedi ki:

    Daha önce internette arayıp da bulamadığım bilgileri bu makalede buldum. Umarım böyle bilgilendirici içeriklerin devamı gelir.

  3. Teknoloji Dostu dedi ki:

    Aga bende diyorum neden windows 8 gb ramden 600 mb civarı kullanıyor. Zaten eski bir hdd ye sahibim en iyisi ben sanal bellği kapatayım.
    Zaten bir klasöre girceğim durduk yere donuyor

  4. Teknoloji Dostu dedi ki:

    Swap alan ***** takas alanı vs vs adı ne olursa olsun SSD yi de HDD yi de yorar. Sistemi hızlandırmak yerine yavaşlatır. Özellikle Windows gibi bellekten rastgele okuyup rastgele yazan bir sistemde fragmantasyon u hızlandırır. Bu da performansı kalıcı halde düşürürken disk ömrünü de azaltır. Sonra Windows 12 çıkar Windows 15 çıkar ama daha hızlı daha güvenli daha teknolojiktir bunlar ama sorun çözülmez temeli sağlam olmayan bina dik durmaz.

  5. Anonim dedi ki:

    Eğer oyun derdiniz yoksa mac laptoplar ile windows arasında çok fark yok. Ama millet bunda 1660 gtx varmış deyip windows alıyor. Ya arkadaş alıyorsunuzda, yok driver yok yazılım hataları yok işletim sistemi güncelleme gibi bir dünya sıkıntı ile her yıl sil baştan uğraşıyorsunuz. Mac alırsınız, açarsınız bitti yıllarca eğer donanım sorunu yaşamazsanız on yıl yukarıdaki hiç bir sorunu yaşamazsanız. Şahsen ben öyle yaptım.

    1. SeKo dedi ki:

      Parasını da 10 yıllık veriyorsun yani normal. Windows lu kasaların fiyatıyla seninki bir mi?

  6. Teknoloji Dostu dedi ki:

    İ9 en son model 16inch MacBook Pro kullanıyorum ve Windows’a aşinayım. Mac Windowsa oranla %50 daha fazla bellek kullanıyor. Ön yargılı olmayın Windows 10 gerçekten güzel bir işletim sistemi ki bunu 23 yıllık bilişim ve yazılım tecrübeme deyanarak yazıyorum. Yukara söz konusu Mac PCim boşta 8GB den fazla RAM tüketiyor.

  7. Teknoloji Dostu dedi ki:

    Güzel makale olmuş. Peki, neden MacOS sanal bellek kapalı iken 8 gb ramde bile rahat çalışabiliyor da, windows her türlü sanal bellek açık olarak geliyor? Yani windows’un ram yönetimi neden bu kadar berbat? MacOS bunu nasıl başarıyor?

    1. Gorkem Say dedi ki:

      Windows, genel olarak daha fazla RAM tüketiyor. Bunun sebebi de arka planda çalışan sistem yazılımları. macOS ise kaynak yönetimi konusunda daha iyi bir sistem. İkisinin de belli avantajları ve dezavantanları var tabi bu durum için.

      1. Anonim dedi ki:

        Windows’un arkaplanda çalışan sistem yazılımları çok olabilir, ama MacOS’ta da arkaplanda çalışan yazılım bir hayli fazla. Buna rağmen MacOS sanal belleğe ihtiyaç duymadan daha rahat çalışıyor. İmkanım olsa Mac kullanırım, ama Türkiye şartlarında aşırı pahalı. Desteklediği uygulama fazlalığı nedeniyle mecburen Windows’a devam edeceğiz artık. Cevap için teşekkürler 😉

    2. Anonim dedi ki:

      23 yılın boşa gitmiş moruk, linux ve macos da elektiriğini zaten ödediğim ramı her zaman kullanırım modeli aktif.

  8. Teknoloji Dostu dedi ki:

    Abi ben bunu yaptim sisteme pozitif desteği oluyor gerçekten SSD kullaniyorsaniz

  9. Teknoloji Dostu dedi ki:

    Ben direkt kapatıyorum o alanı hiç gerek yok

" İşletim sistemlerinde sanal bellek kullanımı konulu haberimizde ShiftDelete.Net olarak sizlere İşletim sistemlerinde sanal bellek kullanımı ile ilgili son gelişmeleri aktarmak istedik. Hemen yukarıda İşletim sistemlerinde sanal bellek kullanımı ile ilgili yorum ve görüşleri inceleyerek sizlerde yorum bırakabilirsiniz. "