NASA tsunamiyi önceden tespit etti

NASA’nın uzaydan alınan sinyaller aracılığıyla tsunamileri tespit eden deneysel sistemi GUARDIAN, geçtiğimiz haftalarda Rusya’nın Kamçatka Yarımadası açıklarında yaşanan 8,8 büyüklüğündeki deprem sırasında önemli bir başarıya imza attı.

NASA, tsunami tespiti yapmayı başardı

Sistemin yeni bileşenleri devreye alındıktan yalnızca bir gün sonra meydana gelen bu büyük sarsıntı, GUARDIAN’ın ilk büyük ölçekli testi oldu. Sistem, depremden kaynaklanan basınç dalgalarını 20 dakika içinde tespit ederek uzmanlara uyarı gönderdi ve tsunami dalgaları Hawaii ve Pasifik kıyılarına ulaşmadan yaklaşık 40 dakika önce ilk işaretleri doğruladı.

GUARDIAN, geleneksel okyanus tabanlı ölçüm cihazlarından farklı olarak, uzaydan gelen sinyalleri kullanarak tsunami tespiti yapıyor. Tsunamiler, yüzeydeki büyük su kütlelerini yerinden oynattığında atmosferde düşük frekanslı ses ve yerçekimi dalgaları oluşturuyor.

Bu dalgalar iyonosfere ulaştığında, Global Navigation Satellite Systems (GNSS) sinyallerinde bozulmalara yol açıyor. GUARDIAN, dünya genelinde 350’den fazla sürekli çalışan GNSS istasyonundan gelen verileri tarayarak bu bozulmaları tespit ediyor. Bu sayede uygun koşullarda kıyı topluluklarına 1 saat 20 dakikaya kadar ek uyarı süresi sağlanabiliyor.

Sistemin en önemli avantajlarından biri, sadece depremlerden değil, aynı zamanda volkanik patlamalar, denizaltı heyelanları veya bazı hava olayları gibi farklı nedenlerle oluşabilecek tsunamileri de yakalayabilmesi.

Mevcut erken uyarı ağları, hem pahalı hem de sınırlı sayıda bulunan derin okyanus basınç sensörlerine bağımlı çalışıyor. GUARDIAN ise küresel ölçekte daha hızlı, daha yaygın ve maliyet açısından daha verimli bir alternatif sunuyor.