AMD’nin zamanında bir slogan olarak kullandığı Future is Fusion (Gelecek Füzyonda) cümlesi bugünkü işlemciye tümleşik grafik yongası sistemlerinin temelini ve ulaşmaya çabaladığı noktayı simgelemesiyle oldukça önemli. Bu alandaki gelişmeleri, AMD’nin APU stratejisini, özgür standartları ve konsolların geleceğini AMD’den Roy Taylor‘a sorduk.

Berkin: AMD’nin Kaveri çekirdekli  bir ürün gamı var ve işlemci çekirdekleri gibi grafik çekirdekleri de yenilenmiş durumda. AMD’nin konsollarda olduğu gibi tümleşik grafikli işlemci tarafında da ciddi bir atılım yapacağını düşünüyor musunuz?

Roy: Öncelikle, biz bu işlemcileri tümleşik grafik değil APU (hızlandırılmış işlem birimi) olarak görüyoruz.  Bu farklılaştırmaya gitmemizin sonucu önemsiz gibi görünebilir. Fakat bu ayrıştırmaya gitmemizin sebebi grafik işlemcisinin genel amaçlı bir olarak kullanılabilmesi ve bunun rakibimizin ürünleriyle kıyaslandığında önemli bir fark olarak ortaya çıkması. APU kavramı da önemli ve ayrı bir sınıf haline gelmeye başlıyor ve konu sadece işlemci performansı yanına tümleşik grafik işlemcisi eklemek değil. Bunun geldiği anlam normal işlemci ve genel amaçlı grafik işlemcisinin yan yana gelmesidir. Bunun da önemli bir sınıf haline geldiğini söyleyebiliriz. Bu kullanım biçiminden istifade eden çok fazla yazılım olmadığını söyleyebilirdiniz ama bu artık doğru değil.  Örneğin vakfa katılan Oracle, Java 9’un bu teknolojiyi kullanacağını söylüyor. Microsoft Office’in en büyük rakibi LibreOffice Genel Amaçlı Grafik işlemcisinden Calc (hesap tablosu) yazılımından faydalanıyor ve sonraki güncelleştirmede sunum kısmında da bu teknolojiyi kullanacaklar. Aynı zamanda HTML 5 ve Web GL teknolojilerinde de kullanılıyor durumda.  Bu artık x86 işlemci ve paralel işleme yapabilen grafik işlemcisiyle yeni bir şey.  Bu teknolojiye daha da fazla yatırım yapmak istiyoruz ve daha da güçleneceğine inanıyoruz.

Berkin: GPGPU teknolojisinden faydalanan yazılımların gelmesi sizce biraz gecikmedi mi? Elbette OpenCL’den faydalanan yazılımlar özellikle video işleme tarafında mevcut fakat biraz geç kalınmadı mı? Neden bu geçiş böyle uzun sürdü?

Roy: Bence ilk başlarda genel amaçlı grafik işlemci teknolojisini işlemci üzerinde çalıştırmak kolay değildi. Nvidia CUDA teknolojisini 2007’de sundu ve paralel veri işleme yaklaşımının oturması biraz zaman aldı. Fakat şimdilerde grafik işlemcisine paralel matematiksel işlemler yaptırmanın faydalarını daha iyi görebiliyoruz. Oturdukça daha fazla yazılımı ve daha fazla uygulamayı bu teknolojiyi kullanırken görüyoruz.  Örneğin LibreOffice’in Calc uygulamasına baktığımızda yüzde binlerce hızlandırıldığını görüyoruz. Bu oldukça dikkat çekici ve kimse tarafından görmezden gelinmesi mümkün değil . Tabii bunun oturması biraz zaman aldı. Zaman almasının sebebi de önce basit uygulamalarda kullanılması ve performans farkları göründükçe insanların buna yönelmesiyle oldu.

Berkin: Burada bir gecikme var. Aynı şey AMD64 tanıtıldığında da yaşanmıştı. Microsoft 64 bitlik Windows XP’yi piyasaya sürmekte oldukça gecikmişti. Fakat Windows tarafında bir buçuk sene sonra Vista gelene kadar herhangi bir 64 bit işletim sistemi yoktu. Genel amaçlı grafik işlemcisi uygulamalarının da bu şekilde aksatıldığını düşünüyor musunuz yoksa sizce bu doğal gelişim süreci mi?

Roy: Bu analojiyi sevdim. Bu sefer durum biraz farklı. Çünkü OpenCL’i  geliştiren Khronos Group çok güçlü iş ortaklarına sahip. Hepsi bir arada OpenCL’i başarıya ulaştırmak için çabalıyor. Dikkat çekmek gerekir ki rakibimiz Intel de OpenCL’in başarıya ulaşması konusunda çok ciddi çaba gösteriyor. Apple ve Oracle da burada. Aslında Khronos üyelerine bakacak olursanız kayda değer herkesin olduğunu göreceksiniz. Hatta Nvidia bile var, onlar da OpenCL’in destekçileri arasında. Bu bağlamda farka bakacak olursanız 64 bit geçişinde AMD tek başınaydı şimdi ise doğru şekilde kurulmuş ve etkili bir standartlar kurumu Khronos var. Bu nedenle işlerin daha da ilerleyeceği ve daha da hızlanacağını söyleyebilirim.

Berkin: OpenCL henüz geliştirilirken CUDA’nın erken geçişin meyvesini topladığını görüyoruz. Birçok uygulamada özellikle video işleme senaryolarında CUDA’nın çok daha ileride olduğunu görüyoruz. OpenCL ne zaman CUDA’yı yakalar?

Roy: Bence bu soruya nasıl kullanmak istediklerine bağlı olarak farklı insanlar farklı cevaplar verecektir.  Bildiğiniz üzere OpenCL büyük bir framework sadece bir uygulama geliştirme arayüzü değil. Nvidia’Nın bu noktada ciddi bir zaman avantajı da var ve bunu pazarda kullandılar. Söylediğim gibi 2007’de pazara girdiler. Ama soru neredeydik ve şimdi neredeyiz değil, nerede olacağız olmalı. Bence şu an aklından bir uygulama üretmeyi geçiren akademik veya bilimsel çalışmalar yapan herkes şu soruyu sormalı: Bundan bir sene, bir buçuk sene sonra OpenCL nerede olacak? Bugün bir firmanın desteklediği sahipli bir platformun mu yoksa Intel, Oracle, Apple ve AMD gibi firmaların desteklediği bir birliğin desteklediği platform mu diye beş sene sonrası için fikir sorsanız birçok kişi tek bir firma yerine bu birliği tercih edecektir.

Berkin: Bir de Mantle var. Bir framework ve uygulama geliştirme arayüzü olarak Mantle’ın endüstri tarafından genel kabul görmesi konusundaki beklentileriniz nedir?

Roy: Mantle’ın oyunculara ne verebiliriz sonucu çıktığımız bir yolculuğun sonucu olarak karşımızda olduğunu belirtmeliyim. Bunu oyuncular istedi. Düşük seviye, çekirdeğe çok yakın bir uygulama geliştirme arayüzü istediler. Mantle başarısını sürdürecek. Yakın zamanda bir SDK yayınladık ve geliştiricilerimiz Mantle’dan faydalanmaya başladı bile. Microsoft da DirectX 12 ile birçok özellik sunacak elbette fakat henüz DirectX 12 gelmedi. Bu yaz, bu güz, bu yılbaşı veya gelecek sene baharda çıkacak oyunların bu özelliklerden faydalanması için Mantle devrede. Şimdiden Mantle ile gelen özellikleri kullanmak da geliştiriciler için DirectX 12’ye geçiş için iyi bir hazırlık olarak değerlendirilebilir. Bu nedenle Mantle’a kendimizi adamış durumdayız ve pazar da Mantle’ı istiyor durumda. Türkiye’de olduğumuzu da düşünürsek, ki Türkiye’yi seviyorum, eşim de Türk, Mantle’ı bir Türk’e sorabilirsiniz. Crytek’ten Cevat Yerli. Kendisi çok iyi bir oyun geliştiricisi ve onun Mantle kullanması önemli bir destekti. Hatta onunla Türkçe bile görüşebilirsin. 

Berkin: AMD konsol tarafında liderliği sürdürüyor. Hem GPGPU uygulaması hem de tümleşik grafik işlemcisi tarafında, biliyorum bu teriimi kullanmak istemiyorsunuz fakar son kullanıcı için bu şekilde söylüyorum, gayet başarılı. Peki 9. Nesil oyun konsollarında AMD’yi tekrar görecek miyiz? Bu noktada AMD rakiplerini nasıl görüyor? Biliyorum 5-6 sene sonrası için konuşuyoruz ama gelecekle ilgili bir tahmin almak istiyorum.

Roy: Şu an Kaveri ve konsollardaki grafik işlemcilerimizin ne kadar güçlü olduğunu düşündüğünüzde, bunun üzerine hala çalıştığımızı söylemeliyim. Ama gelecek neslin konsollara neler getireceğini kim bilebilir ki? Ama şunu diyebilirim ki çok iyi bir X86 çekirdek mimarımız var; Jim Keller.  Kendisi Athlon 64 ve Opteron’u pazara sunan ekipteydi. Kendisi gelecek x86 işlemciler için çalışıyor. Radeon’u dünyaya sunan Raja Koduri de sonraki nesil grafik çekirdeklerimiz üzerinde çalışıyor. Dolayısıyla önümüzdeki 5-10 yıl boyunca rekabet bizi nereye götürürse oraya gitmeye hazırız. Bunu kem konsollarda hem de masaüstü sistemlerde gerçekleştirebiliriz.