Makedonya Kralı Büyük İskender, yaşadığı dönemde bilinen dünyanın çoğunu fethetmişti. Bu lideri farklı yapan ise tüm dünyayı bir birine kültürel ve iletişim olarak bağlayacak bir yöntem aramasaydı. Bir birine çok benzeyen ve eşit bilgi hazinesine sahip İskenderiye şehirleriyle bu isteğini kurmaya çalıştı.

İskender’i takip eden ve bu hayali paylaşan her kez dünyayı saracak bir ağ için uğraştı. Ancak, tüm bu ileri görüşlü liderler bile günümüzün en büyük harikalarından internet ağını hayal edemezdi.

Onların istediği kültürel yapıyı birleştirmekti. Ancak dünyanın yeni ağı (world wide web), şu anda tüm dünya kültürlerini bir araya getirdiği gibi normalde asla tanışamayacak olan insanları da arkadaş yapıyor. Forumlar, internet siteleri, sosyal ağlar ve online oyunlar sayesinde Uzakdoğu ülkelerinden yeni insanlarla tanışabiliyorsunuz. Peki, bu ağ olmasaydı o insanlarla tanışma şansınız yüzde kaçtı?

Sansür gerekli mi?

Her türlü bilginin paylaşıldığı internet sayesinde, farklı kültürleri ve dilleri de öğrenmek mümkün. Ev hanımları bile bu ağ sayesinde yeni yemek tarifleri öğrenebiliyor. Ancak, her şey gibi bu ağında karanlık yönleri var.

Çocuk pornosu, tacizler, tehditler ve yasak ideolojiler yüzünden internetten nefret eden hatırı sayılır bir insan topluluğu bulunuyor. Özellikle bu dijital dünyanın büyük bir özgürlüğe sahip olması ve yasalardaki boşluklar nedeniyle, insanlar internet sayesinde her türlü bastırılmış davranışını sergileyebiliyor.

Bu durumdan şikayetçi olan öfkeli toplum bireyleri ise devlette web sitelerinin kapanması için baskı yapıyor. Peki, hükümetlerin siteleri neden kapattığını düşündünüz mü? Sansür uygulayan hükümetlerin haklı ve ortak bir sebebi mi var yoksa, bu yasaklar ülkelerin etnik yapısına göre değişiyor mu? İşte internet sansürü hakkındaki araştırmamız.

{pagebreak::İngiltere}

İngiltere

Politika arenasının en eski üyelerinden biri olan İngiltere, internet ağına en bütünleşmiş olmuş ülkelerden biri. Bu denli büyük bir entegrasyon ise haliyle daha güçlü kontrol mekanizması getiriyor. İngiltere ‘nin en büyük sanal derdi, çocuk pornografisi. Uluslar arası arenada en ağır suçlardan biri sayılan bu porno dalı Britanya adasında fazlasıyla yaygın. Ülkenin sanal dünya için önlemler alması ise bir dizi şaşırtıcı olay sonucu yaşanmış. Ülkede sanal yasakların denetimi Internet Watch Foundation (internet izleme vakfı) tarafından üstlenilmiş. Bu vakıf, ülkenin büyük internet servis sağlayıcılarıyla da ortaklaşa çalışıyor.

1996 yılında ülkede yasa dışı içeriklerin paylaşıldığı elektronik postaların ortaya çıkmasıyla, İngiltere internet yasakları konusunda ilk adım atan ülkelerden biri oldu. 2003 yılında ise, çığrından çıkan tecavüz, ölü sevicilik ve çocuk pornosu siteleri nedeniyle İngiltere genelinde hararetli tartışmalar yaşanıyordu.

Bu albüm kapağında normalde ortadaki resim bulunuyor

Bu açık oturumlarda ise sınır porno hareketini savunan birinin karşıt görüşlü Jane Longhurst‘ı öldürmesiyle birlikte ülkedeki resmi porno avıda başlamış oldu. 2007 yılında ise, şiddet içerikli videolardan etkilenen bir gencin kız arkadaşını öldürmesi nedeniyle, ülkede bu tarz içeriklere karşı da bir sansür başladı. İngiltere aşırı pornoya ve şiddet içerikli sitelere karşı ciddi bir cadı avı başlatmış durumda.

Ülke bu konuda o kadar ciddi ki, IWD geçtiğimiz yıl Scorpions adlı müzik grubunun üzerinde çıplak bir kız çocuğu resmi bulunan albüm kapağını yayınladığı için Wikipedia’yı bile kara listesine aldı. İngiltere de yasak içeriğe girdiğiniz zaman, servis sağlayacağınız o sayfayı erişilemez hale getiriyor ve adresinizi kanun güçlerine ulaştırıyor.

{pagebreak::Amerika Birleşik Devletleri }

Amerika Birleşik Devletleri

İnternetin anavatanı, 96 yılında imzalanan sanal özgürlük yasaları sayesinde pornografinin de yayılmasına neden oldu. Üniversiteler ve askeriye arasında başlayan internet serüveni yavaş yavşa tüm dünyaya sararken, ülkedeki sapıkça paylaşımlarında sayısı artmıştı. 2000‘li yıllara yaklaşırken ülkede çapında yapılan araştırmalar sonucunda, üniversiteler arası çocuk pornosu paylaşımının rekor bir düzeye ulaştığı ortaya çıktı.

Amerika’nın serbestliği çocuk pornosunun tavan yapmasına neden olmuştu

Ülke ilk önce bu durumu engellemek için 2000 yılında yeni internet yasalarını yürürlüğe soktu. Amerika yasaklar konusunda kırmızıçizgisini, çocuk pornosu, aşırı pornolar, fikir eserleri ve siyasal konulardan yana kullanıyor. 2008 yılında, ülke çapında Küba‘lılar tarafından yapılan sitelere girilmemesi kamuoyunda büyük yankı uyarlamıştı.

Amerika yasakları uygulamak için ise hem yazılımları hem de servis sağlayıcılığını kullanıyor. Pornografi, yasa dışı satış, siyasal ve tarihi yasaklar konusunda ülke taviz vermiyor. ABD‘de yasakların farklı uygulandığı eyaletler mevcut ama genelde, okullar ve kütüphanelerde yasadışı içeriği engellemek için özel yazılımlar kullanılıyor.

{pagebreak::Almanya}

Almanya

Ülke internet güvenliği konusunda hazırladığı yasalara ve oluşturduğu sisteme güveniyor. Almanya’nın sansür konusundaki kırmızıçizgisini, Yahudi soykırımı ve çocuk pornosu oluşturuyor. Ülke, Nazi dönemiyle ilgili övgülü web sitelerinin Wikipedia ve Google‘da bile bulunmasını engelliyor.

Almanya’da Nazi değilseniz bir sorun yok

Almanya‘nın bu konudaki ilk engelleme çalışması ise 1996’da başladı. Ülkenin, aldığı karara göre yasalara uymayan web sitelerini yasaklamak yerine tamamen silmek daha başarılı bir çözüm. Bu yüzden 2009 Eylül’ünden bu yana, Almanya kurallarına uymayan siteleri silmeye çalışıyor

{pagebreak::İtalya}

İtalya

İtalya’nın sansüre olan yatkınlığı faşizm döneminden kalıyor. Ülke, internet yasakları konusunda ilginç bir yol izliyor. Aşırı siyasi gruplar ve çocuk pornosuna erişim İtalya’da yasak. Bu normal bir durum ancak, İtalya Başbakanı Berlusconi‘yle ilgili yapılan Google ve Facebook aramaları bu ülkede farklılık gösteriyor.

Burada herkes Başbakanı sevmeli

Geçtiğimiz yıl çıkartılan yasalarla birlikte Berlusconi için olumsuz eleştirilerde bulunan Facebook gruplarının erişimi yasaklandı. Ülkenin diğer bir düşmanı ise korsan siteleri. İtalya her fırsatta korsan içerik sunan web sitelerinin erişimini yasaklıyor.

{pagebreak::Rusya}

Rusya

Rusya’nın sanal dertleri diğer ülkelerdekinden oldukça farklı. Ülke, porno ve korsan içerikle savaşmaktan çok siyasal prestijini ve dünya üzerindeki konumunu korumaya çalışıyor. Rus hükümetinin kararlarını eleştiren sitelerin yasaklanması ya da kapatılması, porno sitelerin sansürlenmesinden daha yüksek bir olasılık.

Devletin prestiji herşeyden daha önemli

Çeçen‘ler tarafından açılan ve Rus askerlerinin savaş sırasında yaptıklarını gösteren siteler, tek tek kapatıldı. 2007 yılında bir blog yazarı ülkedeki huzuru bozduğu gerekçesiyle hapise atılmıştı. Hükümetin istemediği bilgiler olduğundan dolayı Wikipedia’nın da erişimi Rusya’da yasaklandı.

{pagebreak::Malezya}

Malezya

Ülkede alınan karar doğrultusunda, her blogger kişisel bilgilerini ve sitesinin içeriğini teknoloji bakanlığına bildirmek zorunda. Aksi takdirde, blogu sansürlenenler listesine alınıyor.

{pagebreak::İsrail }

İsrail

İsrail’in sanal dünyadaki başlıca düşmanları Yahudi soykırımını ve Nazi yönetimini öven web siteleri. Bu içeriğe sahip siteler hemen kara listeye alınıyor.

İsrail pornodan çok Nazi’lerle savaşmayı tercih ediyor

Ülkenin porno konusundaki tutumu ise oldukça ilginç. İnsanlar açık açık kimlik bilgilerini verdikten sonra, ülke porno sitelerine karışmıyor.

{pagebreak::Mısır}

Mısır

Ülke 11 eylülden sonra terörizmden çekindiği için halka açık yerlerde internette bağlanmayı zor hale getirdi. Bir internet kafeden, sanal dünyaya girmek için ilk önce kişisel bilgilerinizi onaylatmanız gerekiyor.

Annenizin kızlık soyadı yanlış olduğu için internete giremiyorsunuz

{pagebreak::İran}

İran

İran’da yasak olanlardan çok yasak olmayanları yazmak çok daha kolay olurdu. Ülkede, kadın haklarıyla ilgili siteler, online dergiler, politik yazılar ve bloglar yasak.

Geçtiğimiz yıllarda, hükümet aleyhinde eleştirilerde bulunduğu için birçok blog yazarı gözaltına alınmıştı.

{pagebreak::Kuzey Kore}

Kuzey Kore

Ülke, sansürden çok sıkı yönetim ile sorunlarını çözeceğini düşünüyor. Kuzey Kore’de bir internet sitesi açmak, tapu almak kadar zor. Ülkedeki tüm siteler, kontrol ve kayıt altında.

{pagebreak::Çin Halk Cumhuriyeti}

Çin Halk Cumhuriyeti

Dünyanın en kalabalık ülkesinin, sanal sansür maceraları sık sık haberlerimize konu oluyor. Çin, yasaklamalarını ülkelerinin geleneksel yapısına uygun hazırladığını söylüyor. Bu sayede, Google olayında olduğu gibi, köşeye sıkıştığı zaman geleneksel değerler konusunda savunma yapabiliyor.

Ülkedeki başlıca site yasaklamaları ise, polis şiddeti, Tibet ve Tayvan‘ın bağımsızlığını kazanması konusunda yaşanmış. Bu üç konudan birini anlatan web sitesi ya da bloglar yasaklandığı gibi, sayfanın sahibi de cezalandırılıyor. Ayrıca, ülkede her türlü pornografik içerik ve özgürlükçü yayın yapan sitede kara listeye ekleniyor.

{pagebreak::Arap Ülkeleri}

Arap Ülkeleri

Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri‘nde internet yasaları haram ve helal olarak ikiye bölünmüş. Yasakların uygulanması için, hem yazılımsal hem de donanımsal engelleme kullanılıyor.

Bu ülkelerde porno sitelerin erişimi kesinlikle yasak. Ayrıca İslam karşıttı içeriğe sahip her türlü sitede sansürden nasibini alınıyor. Pornografi dışında, alkol, uyuşturucu ve kumar içerikli sitelerin erişimi de yasak.

{pagebreak::Fransa}

Fransa

Avrupa‘nın bu en köklü devletlerinden biri internet yasakları konusunda, hiç de affedici değil. Fransa Nazi’lerle ilgili her türlü içeriği yasaklıyor. Buna en büyük örnek Yahoo ve Wikipedia‘da bulunan 3.Reich‘le ilgili makaleler yüzünden sayfalara erişimin durdurulmasını gösterebiliriz.

Ayrıca, Yahoo ve ebay üzerinden Nazi dönemine ait gerçek eşyalar satıldığı için ülke bu sayfaları da sansürlemişti. Çocuk pornosunun ülkede affı yok.

Bu sayfalara girenlerde kendilerini mahkemede buluyor. Geçtiğimiz yıl çıkan Hadopi yasaları gereğince artık korsan içerik indirmek ya da bunların yayınlandığı sitelere girmek yasaklandı. Bu yasalara göre, korsan içerik indiren kişiler iki kez devlet tarafından uyarılıyor. Aynı eylem üçüncü kez gerçekleştiği zaman ise kişinin internet bağlantısı engelleniyor.

{pagebreak::Türkiye}

Türkiye

Ülkemizdeki yasak macerası YouTube‘un kapatılmasıyla başladı. Bu ünlü video sitesi, Atatürk’e hakaretten dolayı yasaklanmıştı. Yasal olarak ülkemizde, Atatürk‘e ve Cumhuriyet‘e hakaretten, bölücü faaliyetten ve yasadışı siyasi içerikten dolayı siteler kapatılıyor.

Korsan siteleri de yasa gereği sansürlenebiliyor. Türk aile yapısına uygun olmayan, pornografik sitelerinde erişimi şikayet üzere kapatılabiliyor. Daha önce şikayet üzerine Ekşi Sözlük‘te bir süreliğine yasaklılar listesine eklenmişti. Google grupları ve Worldpress‘de yasaklardan nasibini alan sitelerden.

:: Sizce internete sansür gerekli mi? Devletlerin uygulamaları hakkında fikriniz nedir?