Çinli şirketler uygun fiyatlı otomobil modelleriyle sektörde dikkat çekmeye devam ediyor. Son olarak Çinli otomobil üreticisi Changan, yeni aile boyu SUV modelini görücüye çıkardı. Yenilenen Changan CS75 Plus uygun fiyatı ve geniş iç hacmiyle dikkat çekiyor. İddialı fiyata sahip olan araç neler vadediyor?
Changan CS75 Plus ne kadar iyi?
Changan, popüler SUV modeli CS75 Plus’ın dördüncü neslini tanıttı. Yenilenen model yaklaşık 17 bin 750 dolar başlangıç fiyatıyla Çin pazarında satışa sunuldu.
Yeni CS75 Plus, hem dış hem de iç tasarımda önemli değişikliklere uğradı. Dışarıdan bakıldığında, Changan’ın yeni tasarımını yansıtan büyük farlar, paralel ızgara ve keskin hatlar dikkat çekiyor. 4700 mm uzunluğa ve 2800 mm dingil mesafesine sahip olan araç, geniş bir iç mekan da sunuyor.
Merakla beklenen Redmi Note 14 Pro+ modelinin yüksek performansa sahip işlemcisi resmen doğrulandı. İşte detaylar...
İç mekanda ise Mercedes-Benz Hyperscreen’den ilham alan bir kokpit tasarımı göze çarpıyor. 10,25 inç dijital gösterge paneli, 14,6 inç merkezi dokunmatik ekran ve 12,3 inç yolcu ekranına yer veriyor. Bu da sürücü ve yolcular için tam bir dijital deneyim vadediyor.
Motor seçenekleri arasında 189 beygir gücünde 1.5 litrelik turboşarjlı benzinli motor bulunuyor. 2.0 litrelik daha güçlü bir motor seçeneğinin de sunulacağı belirtildi. Gücü ise sekiz ileri otomatik şanzıman aracılığıyla aktarılıyor.
Güvenlik konusunda da iddialı olan yeni CS75 Plus, adaptif hız sabitleyici ve otonom park asistanı gibi gelişmiş özelliklere sahip. Changan, yenilenen CS75 Plus ile Çin’in rekabetçi SUV pazarında iddiasını sürdürmeyi hedefliyor
Huawei, kendi geliştirdiği işletim sistemi HarmonyOS Next için çalışmalarını hızlandırdı. Buna göre herkese açık beta testlerine 8 Ekim’de başlayacağını duyurdu. İlk olarak Huawei Mate 60 ve X5 serisi modellerin bu güncellemeyi alacağı açıklandı.
Huawei HarmonyOS Next hakkında bilmeniz gerekenler
Mate 60 ve X5 modellerine ek olarak, tablet tarafında ise MatePad Pro 13.2 inçin HarmonyOS Next’i destekleyeceği belirtildi. Yeni işletim sistemi, Huawei’nin Google’dan tamamen bağımsız geliştirdiği ilk sürüm olmasıyla büyük merak uyandırıyor.
HarmonyOS Next; Huawei tarafından tamamen sıfırdan geliştirildi ve kullanıcılara çok daha güvenli bir deneyim sunmayı hedefliyor. Huawei Endüstri Çözümleri Genel Müdürü Chen Xinxin, Next’in resmi sürümünün yılın son çeyreğinde yayınlanacağını belirtmişti. Beta sürecinin başlamasıyla güncelleme için resmi adımlar atılıyor.
Üst düzey teknik özelliklere sahip olacak Xiaomi 15 Pro modeli hızlı şarj konusunda hayal kırıklığına uğratabilir.
Bu yıl içinde tanıtılması beklenen Mate 70 serisi, HarmonyOS Next ile piyasaya sürülecek ilk cihazlar olacak gibi duruyor. Mate 60/X5 ve MatePad Pro 13.2 kullanıcıları ise yeni işletim sistemini Ekim ayından itibaren deneyimleme fırsatı bulacak.
Huawei yaptığı açıklamada, Next’i 10 binden fazla uygulamanın desteklediğini ve bunların kullanıcıların ihtiyaçlarının yüzde 99,9’unu karşıladığını söyledi. Huawei’nin mobil işletim sistemi, şimdiden Android için tehdit oluşturmaya başladı.
HarmonyOS Next’in yakında Çin’de piyasaya sürülmesi beklense de küresel pazara ne zaman çıkacağı henüz maalesef bilinmiyor.
Peki ya siz HarmonyOS NEXT işletim sistemi ile ilgili neler düşünüyorsunuz? Beklentilerinizi bizlerle paylaşmayı unutmayın!
Xiaomi yan markası olarak faaliyet gösteren Redmi, 26 Eylül’de Çin pazarında Redmi Note 14, Redmi Note 14 Pro ve Redmi Note 14 Pro+ modellerini piyasaya sürecek. Yenilenmiş bir tasarımla gelecek olan seri, modern görüntüsünün dışında birçok önemli yükseltmeyi de beraberinde getirecek. Heyecanla beklenen telefonun performans canavarı işlemcisi belli oldu. Şirket cihazda yer alacak yonga setini resmi olarak doğruladı. İşte detaylar…
Redmi Note 14 Pro+, Snapdragon 7s Gen 3 ile geliyor
Redmi’nin pazarlama müdürü Wang Teng, Redmi Note 14 Pro+’ın Snapdragon 7s Gen 3 yonga setiyle piyasaya sürüleceğini resmi olarak doğruladı. Merakla beklenen telefonun kendi segmentine göre yüksek performansıyla öne çıkacağı belirtildi.
Şimdiye kadarki sızıntılarda Redmi Note 14 Pro+’ın MediaTek’in Dimensity 7350 yonga setiyle piyasaya çıkacağına dair birçok söylenti vardı. Fakat gelen yeni resmi bilgiler, telefonun geçen ay resmileştirilen Snapdragon 7s Gen 3 yonga setiyle piyasaya sürüleceğini doğrulamış oldu.
Merakla beklenen Redmi Note 14 Pro serisi bu hafta tanıtılacak. İşte son dönemde çok konuşulan konu hakkındaki en önemli detaylar…
Redmi genel müdürüne göre bu yonga seti, kullanıcıya günlük olarak akıcı bir deneyim garanti etmek için tercih edildi. Şirketin işlem gereksinimlerini karşılamak için Snapdragon 7s Gen 3’ü tercih ettiği vurgulandı.
Yapay zeka kullanımı göz önünde bulundurularak tasarlanan Snapdragon 7s Gen 3 yonga seti bu kategoride yüzde 30’a kadar bir iyileşme garanti ediyor. Şirket ham performansta telefonun Honor of Kings oyununda istikrarlı performansı sürdüreceğini vurguluyor.
MediaTek’in yeni yonga seti, Geekbench’te tek çekirdekli ve çok çekirdekli testlerde sırasıyla 1.170 ve 3.150 puan aldı. Karşılaştırma amacıyla Dimensity 7200 Ultra’yı kullanan Redmi Note 13 Pro+ aynı testte 1.128 ve 2.710 puan almıştı.
Peki ya siz Redmi Note 14 Pro+ cihazından neler bekliyorsunuz? Yorumlarınızı paylaşmayı unutmayın!
TikTok, ana uygulamasına ek olarak birçok hizmete yer veriyor. Müzik platformu TikTok Music de bu uygulamalardan biriydi. Ancak ByteDance, bu platformu kapatarak TikTok içerisinde yeni bir özelliğe odaklanacağını açıkladı.
TikTok Music kapatılıyor
TikTok, Spotify gibi platformlara rakip olarak lanse ettiği müzik hizmeti TikTok Music’i Kasım ayı sonunda kapatacağını duyurdu. Geçtiğimiz yıl Endonezya, Brezilya, Avustralya, Singapur ve Meksika gibi ülkelerde kullanıma sunulan hizmet, beklenen başarıyı yakalayamadı.
TikTok, bu kararın ardından müzik stratejisini değiştireceğini paylaştı. Şirket, TikTok’ta yer alan “Müziğe Ekle” özelliği üzerine yoğunlaşacağını dile getirdi. Bu özellik, kullanıcıların TikTok’ta keşfettikleri şarkıları Spotify, Apple Music gibi platformlardaki çalma listelerine eklemelerine olanak tanıyacak.
TikTok yeni algoritma ile karşımızda. Buna göre TikTok, kullanıcı kontrolü özelliği ile izleyiciye seçme özgürlüğü sunuyor.
TikTok’un Küresel Müzik Başkanı Ole Obermann, bu değişiklikle TikTok’un müzik sektöründe sanatçılar, söz yazarları ve sektör paydaşlarını koruyacağının altını çizdi. Buna göre şirketin, rakip müzik platformlarıyla rekabet etmek yerine iş birliği yapacağı aktarıldı.
“Müziğe Ekle” özelliği sayesinde Spotify gibi platformlara şarkı aktarmak mümkün olacak. Öte yandan geçtiğimiz haftalarda yayınlanan bir rapor, TikTok’un müzik sektöründeki etkisini gözler önüne serdi. Rapora göre Avrupa’nın en popüler 100 şarkısının dörtte birinden fazlası, TikTok’ta viral olduktan sonra yükselişe geçti.
TikTok ayrıca ABD’den gelen yasak sonrası politikalarını gözden geçirme kararı aldı. Buna göre uygulama artık kullanıcıya neyi görmek isteyip istemediğini seçme özgürlüğü verecek.
Xiaomi 15 serisi telefon modelleri Çin’de 3C kurumu tarafından onaylandıktan sonra sıra Xiaomi 15 Pro’ya geldi. Ekim ayında piyasaya sürülmesi beklenen amiral gemisi telefon modeli, Söylentilere göre Qualcomm’un Snapdragon 8 Gen 4 çipine sahip piyasadaki ilk telefonlar olarak karşımıza çıkacak. Gelen son bilgilere göre serinin “Pro” modeli hızlı şarj konusunda kullanıcıları hayal kırıklığına uğratacak. İşte detaylar…
Xiaomi 15 Pro hızlı şarj konusunda düşüşle gelebilir
Xiaomi 15’in 90W hızlı şarj desteğiyle karşımıza çıkacağı geçtiğimiz günlerde ortaya çıkmıştı. Şimdi ise Xiaomi 15 Pro modelinin hızlı şarj gücü belli oldu. 3C sertifikasyonunda telefonun tıpkı standart modelde olduğu gibi 90W hızlı şarja sahip olacağı görüldü. Xiaomi 14 Pro’nun 120W hızlı şarja sahip olduğu göz önüne alındığında, kullanıcıları etkileyecek önemli bir düşüş yaşanacağı anlaşılıyor.
Xiaomi 15 Pro diğer sertifikalarla aynı şekilde Çin otoritesinin 3C veritabanında 2410DPN6CC koduyla göründü. Burada telefonun tıpkı Redmi Note 14 Pro Plus gibi 90W hızlı şarja sahip olacağını doğrulandı.
Teknoloji dünyası, 26 Eylül’de saat 15:00’te gerçekleştirilecek Xiaomi 14T serisi tanıtımı için heyecanla geri sayıma başladı.
Snapdragon 8 Gen 4, 21-23 Ekim tarihleri arasında piyasaya sürüleceği için markanın kısa bir süre sonra, ay sonundan önce Xiaomi 15 ve Xiaomi 15 Pro’yu resmileştirmek için bir etkinlik düzenleyeceği öne sürülüyor.
Xiaomi 15 Pro, 2K çözünürlüklü 6,74 inç OLED ekran, 120 Hz yenileme hızı ve 6.000 mAh pil kapasitesiyle gelecek. Suya ve toza dayanıklılık için IP69 sertifikasına sahip olacak. Aynı zamanda ultrasonik parmak izi okuyucu yer alacak.
50 megapiksel OmniVision OV50K ana sensör, 50 megapiksel 5x optik yakınlaştırmalı Sony IMX8 periskop ve 50 megapiksel ultrawide ile karşımıza çıkması beklenen cihaz, HyperOS 2 arayüzü altında Android 15 işletim sistemi ile piyasaya çıkacak.
Peki ya siz Xiaomi 15 Pro’dan neler bekliyorsunuz? Yorumlarınızı paylaşmayı unutmayın!
Teknolojinin hayatımızdaki yeri giderek arttıkça finans dünyasında da büyük değişimler yaşanmaya devam ediyor. Bu değişimlerin en dikkat çekici olanı ise kripto para ve borsalar. Türkiye’de hizmet veren birçok kripto para ve borsa platformu bulunuyor. Haliyle insanlar da buna ilgil gösteriyor.
Hükümet, geçen yasama yılında bir vergi paketini yasalaştırdı. Tam da o dönemde kripto para ve borsa için işlem yapma vergisi gelmesi bekleniyordu ancak yeni vergi paketinde yer almamıştı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, konuyla ilgili son noktayı koydu.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz: Borsa vergisi gündemimizde yok
Bloomberg, Cevdet Yılmaz ile bir röportaj yaptı. Bu röportajda borsa ve kripto paralar için işlem vergisinin gelip gelmeyeceği de soruldu. Yılmaz, bunun bir dönem tartışıldığını ancak gündemden düştüğünü açıkladı.
Yılmaz, “Borsa vergisi gündemimizde yok. Bir dönem tartışıldı ve gündemimizden düşmüş oldu” diyerek kripto para ile birlikte borsa vergisinin de alınmayacağını açıkladı. Ayrıca genel vergi oranları ile ilgili adımlar atıldığını belirten Cumhurbaşkanı Yardımcısı, “Önümüzdeki süreçte esas konumuz istisna ve muafiyetleri mümkün olduğunca daraltmak. Bundan sonra genel vergi oranlarında, kanuni vergi oranlarında çok değişiklik beklememek gerekir artık.” ifadesinde de bulundu.
Akıllı telefon dünyasındaki yatırımların hızı arttıkça cihazların donanımları da o hızla büyümeye devam ediyor. Akıllı telefonlar için parça üreten birçok şirket, bu talepleri karşılayabilmek adına yoğun mesai içinde. Bu durum mobil işlemci arenasında da etkisini gösteriyor.
A18 Pro, 228.5 puanla en güçlü mobil işlemci olarak yer aldı
Hiç kuşkusuz akıllı telefon dünyasının en popüler ismi Apple. Şirket, iPhone 4’te yer alan A4 işlemciyle başladığı kendi işlemcilerini üretme serüveninde çıtayı çok yükseğe koydu. Teknoloji devi, geçtiğimiz haftalarda tanıttığı iPhone 16 serisinde de güçlü bir işlemci kullandı.
iPhone 16 serisi, A18 ve A18 Pro işlemcilerine ev sahipliği yapıyor. Beklenildiği gibi bu yonga setleri, mobil işlemci dünyasının en güçlü isimleri oldular. Cihazların performanslarını kıyaslıyan Geekerwan listesine göre en güçlü mobil işlemci 228.5 puanla A18 Pro oldu.
Qualcomm ve MediaTek yeni işlemcileriyle karşımıza çıkıyor. Snapdragon 8 Gen 4 vs Dimensity 9400, hangisi daha güçlü?
A18 Pro işlemcisini 223,3 puanla ikizi A18 takip etti. Üçüncü sırada Qualcomm beklenebilirdi ancak öyle olmadı. MediaTek’in Dimensity 9300 işlemcisi 204.5 ile üçüncü sırayı alırken Dördüncü sırada A17 Pro ve beşinci sırada Qualcomm’un Snapdragon Gen 3’ü yer aldı.
Teknoloji dünyasında çılgın projelere alışkınızdır ama bu kez bir YouTuber, iPhone 16 Pro modelinin sınırlarını zorlayarak dikkatleri üzerine çekti. KingSener adlı YouTuber, yeni aldığı 128GB iPhone 16 Pro’nun depolama kapasitesini tam 1TB’a yükseltti. Ancak, bunu yaparken kullandığı yöntem o kadar karmaşık ve riskli ki, evde denemeyi tavsiye etmiyoruz.
Bir YouTuber, iPhone 16 Pro’nun depolama alanını 128GB’tan 1TB’a yükseltti
İşe önce iPhone’un alt kısmındaki iki vida sökülerek başlandı. Ardından arka kapak, içindeki yapışkanı çözmek için susuz alkol ile yumuşatıldı. Kapak açıldıktan sonra ise gerçek zorluk başlıyor: YouTuber, telefonun içindeki ana karta ulaşmak için sayısız kablo ve parçayı sökmek zorunda kaldı. Parçalar birer birer sökülürken nihayetinde ana depolama birimi olan NAND çipine ulaştı.
Ancak, çipi değiştirmek öyle kolay bir iş değil. KingSener, mevcut 128GB NAND çipini toz haline getirmek için CNC değirmeni kullandı. Ardından, lehimleme yaparak yeni 1TB NAND çipini yerine yerleştirdi. Bütün bu işlemler bittikten sonra, tüm parçalar yeniden bir araya getirildi ve iPhone 16 Pro, 1TB depolama kapasitesiyle tekrar çalışır hale geldi.
Yüksek performansıyla öne çıkan iPhone 16 Pro modeli direnç testine girdi. Cihaz bu testlerde bazı soru işaretleri oluşturdu.
Yükseltmenin başarılı olup olmadığını test etmek için AnTuTu ile okuma-yazma testi yapıldı. Sonuçlar, çılgın denemenin gerçekten işe yaradığını gösterdi. 128GB depolamaya sahip iPhone’un veri transfer hızı 51.398 iken, 1TB çipli versiyonun hızı tam 81.701 oldu.
Tabii ki, Apple böyle bir yükseltmeyi kendi başınıza yapmanızı tavsiye etmez. KingSener, bu işlemi 500 dolardan daha ucuza mal etmiş olabilir, ancak bu tür projeler ciddi teknik bilgi ve araç gereksinimleri olan işler. Eğer lehim yapma konusunda ustalaşmadıysanız ve telefonun iç parçalarına müdahale etme cesaretiniz yoksa, bu deneyi uzmanlara bırakmanız en iyisi.
Sizce böyle radikal yükseltmeler yaparak cihazların sınırlarını zorlamak mantıklı mı? Görüşlerinizi aşağıdaki yorumlar kısmına yazabilirsiniz.
Türkiye, başlangıçta F-35 programına önemli bir ortak olarak katılmış, uçağın üretiminde çeşitli bileşenler sağlayarak katkıda bulunmuştu. Ancak Rus yapımı S-400 hava savunma sistemi alımı, ABD ve NATO müttefikleri arasında ciddi endişelere yol açtı. Bunun sonucunda ABD, 2019 yılında Türkiye’yi F-35 programından resmi olarak çıkardı.
Aradan geçen yıllara rağmen F-35 meselesi Türkiye gündeminde tartışılmaya devam etti. Son aylarda ise Türkiye’nin F-35 programına yeniden dahil olabileceği yönünde yeni iddialar, gündemden düşmüyor. Son olarak bir söylenti daha çıktı. İşte ayrıntılar…
Türkiye, S-400’leri verip F-35 alabilir
Yunan basınının önde gelen gazetelerinden eKathimerini, ABD’nin yaz aylarında S-400 hava savunma sistemleriyle ilgili sorunu çözmek için Türkiye’nin füzeleri kendi topraklarında tutmasına resmen izin vereceği ancak kontrolünün ABD’ye devredileceği ayrıntılı bir teklif sunduğunu yazdı. Gazete, konuyla ilgili görüşmelerin ileri bir aşamada olduğunu iddia etti.
ABD’li yetkililer, Türkiye’nin F-35 programına yeniden katılabilmesi için iki öneride bulundu. Buna göre Türkiye’nin elindeki Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerinin ya ABD’ye devredilmesi ya da Adana’daki İncirlik Üssü’ne nakledilmesi isteniyor. Her iki durumda da ABD, bu sistemlerin kendi kontrolü altına girmesini istiyor.
SİPER, yapılan test atışında hava tehditlerine karşı caydırıcılık ve engelleme kabiliyetini kanıtladı. Ne zaman envantere alınıyor?
Türkiye, ABD’nin teklifine olumlu bakıyor mu?
Kaynağa göre Türkiye’nin bu teklife yanıtı şu anki aşamada olumlu değil. Ancak New York’taki BM Genel Kurulu çerçevesinde görüşme gerçekleştirilecek. Bu görüşmeden bir sonuç çıkabilir. ABD’nin, Türkiye’nin F-35 programına geri dönmesini istediği belirtiliyor.
Peki siz bu konu hakkında neler düşünüyorsunuz? Sizce Türkiye, S-400’ler karşılığında F-35 programına geri dönmeli mi? Görüşlerinizi aşağıdaki Yorumlar kısmından bizimle paylaşabilirsiniz.
MediaTek, Dimensity 9400 yonga setinin çıkış tarihini resmi olarak duyurdu. Daha önce kaynaklar, platformun Snapdragon 8 Gen 4 ile rekabet etmek üzere önümüzdeki ay geleceğini belirtmiş, fakat belirli bir tarihten söz etmemişti. Gelen son açıklama ile beraber ise nihayet üst düzey yonga setinin ne zaman karşımıza çıkacağı resmen onaylanmış oldu.
MediaTek Dimensity 9400 ne zaman çıkacak?
MediaTek’ten gelen açıklamaya göre amiral gemisi Dimensity 9400 yonga seti 9 Ekim tarihinde resmi olarak piyasaya tanıtılacak. Şirket, “Yapay zeka çip sıçraması” sloganıyla yeni mobil işlemcisini tanıtacak. Beklenen yonga seti, mobil pazarda adeta bir trend haline gelen yapay zekayı öne çıkaracak.
Üst düzey akıllı telefonlarda donatılacak olan MediaTek Dimensity 9400 yonga seti, Android dünyasının en iddialı bazı cihazlarında karşımıza çıkacak. Bu modeller arasında OPPO Find X8 ve Vivo X200 serisi akıllı telefon modelleri yer alıyor.
Önümüzdeki ay tanıtılacak MediaTek Dimensity 9400 özellikleri Geekbench testinde görüntülendi. A18 Pro'ya büyük fark attı...
Dimensity 9400 üstün performans sunmayı vaat eden ARM BlackHawk CPU mimarisiyle selefinin yapısını koruyacak. Yonga seti TSMC’nin 3 nanometrelik N3E litografisi üzerine inşa edilecek.
Ortaya çıkan bilgilere göre MediaTek’in yeni yonga seti maksimum 3,63 GHz frekansa sahip Cortex-X925 süper çekirdeğinden, 2,8 GHz’de üç Cortex-X4 ve 2,1 GHz’de dört Cortex-A725’ten oluşacak. Aynı zamanda grafik tarafında Mali-G925 GPU -Immortalis MC12 yer alacak.
Dimensity 9400, 10,7 Gbps hızında sektörün en hızlı LPDDR5X belleğini destekleyerek akıllı telefonların ağır uygulamalarda ve zorlu oyunlarda daha hızlı yüklenmesine olanak tanıyacak.
Peki ya siz Dimensity 9400’ten neler bekliyorsunuz? Yorumlarınızı bizlerle paylaşmayı unutmayın!
Son yıllarda Türkiye’de internet fiyatlarındaki artış, tüketicilerin bu hizmetin maliyetini ve operatörlerin kar marjlarını sorgulamasına neden oldu. Özellikle sosyal medyada tartışma konusu olan mobil tarife fiyatlarının yüzde 500’lere varan artışları yönündeki iddialar dikkatleri bu konunun üzerine çekti.
1 GB internetin maliyeti ne kadar?
Türkiye’de internet fiyatları son yıllarda ciddi bir artış gösterdi. Tüketiciler de 1 GB internetin operatöre olan maliyetini ve bunun sonucunda oluşan fiyat farklarını sorgulamaya başladı. İnternet kullanımının hızla artması ve teknolojik altyapının genişlemesi, bu hizmetin maliyetlerini ve kar marjlarını daha fazla görünür hale getirdi.
Biz de haberimizde sizlerle 1 GB internetin operatörlere olan maliyeti, fiyatlara etki eden faktörler ve Türkiye’nin uluslararası bağlamda nasıl bir konumda olduğuna dair detaylı analizimizi paylaşacağız. Bu sayede tüketicilere yansıtılan fiyatlar ile operatör maliyetlerini karşılaştırabilir, kar marjının ne seviyede olduğunu ve diğer ülkelerde durumun nasıl olduğunu yakından görebilirsiniz.
PlayStation 6 ve yeni Xbox konsolu 600 dolardan başlayabilir. PS5 Pro fiyatlandırması devam etmeyecek gibi duruyor.
İnternetin maliyetini etkileyen faktörler
Operatörler için 1 GB internet maliyeti birden fazla değişken tarafından belirleniyor. Ayrıca bu maliyetler sadece internet sağlayıcılarına değil, hükümetlere, enerji sağlayıcılarına ve vergi otoritelerine de bağlı. Maliyetlere etki eden başlıca faktörler şu şekilde:
Altyapı yatırımları
İnternet sağlayıcılarının büyük bir kısmı geniş bant altyapısına büyük yatırımlar yapmak zorunda. Bu, fiber optik kabloların döşenmesi, baz istasyonlarının kurulumu ve 5G teknolojilerinin devreye alınması gibi yüksek maliyetli süreçleri beraberinde getiriyor.
Güney Kore gibi ülkelerde bu altyapı yatırımları tamamlandığı için 1 GB internetin maliyeti çok daha düşük. Örneğin 1 GB mobil internetin tüketiciye maliyeti ortalama olarak 0.52 dolar iken Hindistan’da altyapının daha sınırlı olduğu bölgelerde bu maliyet 0.68 dolar civarında.
Spektrum lisans ücretleri
Operatörler, mobil veri hizmetleri sağlamak için devletlerden frekans lisansları almak zorunda. Bu lisansların maliyeti de ülkelerin telekomünikasyon politikalarına göre büyük farklılıklar gösteriyor. Örneğin Almanya gibi ülkelerde frekans lisans ücretleri oldukça yüksek. Bu da operatörlerin maliyetlerini artırıyor ve nihayetinde tüketiciye yansıyan fiyatı yükseltiyor.
Enerji maliyetleri
Baz istasyonlarının ve veri merkezlerinin sürekli çalışması, enerji maliyetlerini önemli bir hale getiriyor. Özellikle enerji fiyatlarının yüksek olduğu ülkelerde bu durum daha belirgin. Almanya örneğinde olduğu gibi bazı ülkelerde enerji maliyetlerinin yüksek olması internet maliyetlerinin de yüksek olmasına neden olduğu için internetin operatör maliyeti de bu nedenle daha fazla olabilir.
İşletme giderleri ve bakım
Operatörlerin büyük bir kısmının sürekli olarak ağlarını güncellemesi ve bakımlarını yapması gerekiyor. Bu maliyetler arasında çalışan maaşları, pazarlama giderleri ve teknolojik güncellemeler de yer alıyor. Türkiye gibi gelişmekte olan ülkelerde ise bu maliyetler döviz kurları nedeniyle artış gösterdi.
Kur farkı
Türkiye’de internet hizmetleri için kullanılan birçok donanım yurt dışından ithal ediliyor. Türk Lirası’nın değer kaybetmesi bu ithalat maliyetlerini artırarak operatörlerin maliyetlerine doğrudan yansıyor. Özellikle donanım ve teknolojik altyapı yatırımları dövize endeksli olduğundan kur dalgalanmaları maliyetlerin yükselmesine neden olabiliyor.
Vergi ve yasal yükümlülükler
Türkiye’de mobil internet sağlayıcıları da birçok alanda olduğu gibi yüksek vergilere tabidir. Operatörlerin devlete ödediği lisans ve spektrum vergileri, tüketicilere yansıyan fiyatları artıran başlıca nedenler arasında. Danimarka gibi yüksek vergi oranlarına sahip ülkelerde de benzer şekilde yüksek vergiler internet fiyatlarına yansıyor.
Dünyada durum nasıl?
Dünya genelinde internet fiyatları ve maliyetleri ülkeden ülkeye farklılık gösteriyor. Aşağıdaki tabloda, farklı ülkelerde operatörlerin maliyetlerini ve tüketiciye yansıyan fiyatları karşılaştırarak Türkiye’nin konumunu daha net görebiliriz.
Ülke
1 GB Operatör Maliyeti (dolar)
1 GB tüketici fiyatı (dolar)
ABD
0.85 – 1.50
5.62 – 8.00
Almanya
0.40 – 1.00
2.27
Hindistan
0.10 – 0.30
0.09
Türkiye
0.01 – 0.03
2.00 – 4.00
Bu tablo farklı ülkelerde operatör maliyetlerinin ve tüketici fiyatlarının nasıl farklılaştığını net şekilde gösteriyor. Hindistan gibi ülkelerde yoğun rekabet nedeniyle maliyetler düşük kalırken, ABD ve Almanya gibi ülkelerde ise yüksek lisans ve altyapı maliyetleri fiyatları yukarı çekiyor.
En ucuz ülkeler (1 GB internet için tüketici fiyatı)
Ülke
1 GB operatör maliyeti (dolar)
1 GB tüketici fiyatı (dolar)
İsrail
0.01 – 0.05
0.04
Hindistan
0.10 – 0.30
0.09
İtalya
0.10 – 0.30
0.12
Moldova
0.20 – 0.40
0.28
Fransa
0.15 – 0.50
0.23
En pahalı ülkeler (1 GB internet için tüketici fiyatı)
Ülke
1 GB operatör maliyeti (dolar)
1 GB tüketici fiyatı (dolar)
Zimbabve
1.00 – 3.00
43.75
Saint Helena
2.00 – 4.00
40.13
Güney Sudan
1.50 – 3.00
23.70
Kanada
2.00 – 5.00
12.55
ABD
0.85 – 1.50
5.62 – 8.00
Türkiye’de 1 GB internetin operatöre maliyeti
Türkiye’de 1 GB internetin operatöre olan maliyeti global ortalamalara kıyasla düşük olmasına rağmen yerel ekonomik koşullar nedeniyle zamanla artış gösterdi. Özellikle döviz kurlarındaki dalgalanmalar ve enerji maliyetlerinin artışı bu maliyetleri yükselten başlıca etkenler arasında bulunuyor. Genel olarak operatörlerin 1 GB internet sunma maliyetini şu şekilde detaylandırabiliriz:
Altyapı maliyetleri: 0.05 TL ile 0.15 TL arasında değişmektedir.
Lisans ve frekans ücretleri: 0.02 TL ile 0.05 TL arasında.
Enerji maliyetleri: 0.03 TL ile 0.08 TL arasında.
İşletme giderleri: 0.10 TL ile 0.20 TL arasında.
Kur farkı: 0.05 TL ile 0.10 TL arasında.
Vergi ve yasal yükümlülükler: 0.05 TL ile 0.10 TL arasında.
Bu maliyetlerin toplamı Türkiye’de operatörler için 1 GB internetin maliyetini 0.30 TL ile 0.78 TL arasında şekillendiriyor. Tabii bu tahmin operatörden operatöre ve kullanılan teknolojilere göre farklılık gösterecektir. Ancak genel olarak Türkiye’de operatörlerin uluslararası maliyetlerle kıyaslandığında düşük maliyetlerle çalıştığını söylemek mümkün.
Bu, kar marjı düşük şeklinde algılanmamalıdır. Zira Türkiye’de internet operatörlerinin 1 GB internet maliyetini tüketicilere yansıtma oranı oldukça yüksek. Tabii fiyatlar paket içeriği (dakika, SMS gibi ek hizmetler) ve operatöre göre farklılık gösterebiliyor. Örneğin taahhütlü paketlerde fiyat daha düşükken taahhütsüz ya da düşük veri miktarına sahip paketlerde fiyatlar daha yüksek olabiliyor.
İnternet fiyatı nasıl daha aşağı çekilir?
Türkiye’de internet fiyatlarının daha uygun seviyelere çekilebilmesi için bir dizi önlem alınması gerekiyor. Öncelikle mobil operatörler arasındaki rekabetin artırılması büyük önem taşıyor. Yeni operatörlerin pazara girişini kolaylaştırıcı düzenlemeler yapılabilir veya mevcut operatörlerin daha rekabetçi tarifeler sunmaları teşvik edilebilir. Rekabetin artması, tüketicilere daha fazla seçenek sunarak fiyatların düşmesine katkı sağlayacaktır.
İkinci olarak, altyapı yatırımlarına devam edilmesi gerekiyor. Fiber optik ve 5G gibi yeni nesil teknolojilere yapılan yatırımlar internetin hızını ve kalitesini artırırken, uzun vadede maliyetleri de düşürebilir. Devletler bu yatırımları destekleyici politikalar uygulayarak altyapının daha hızlı bir şekilde yaygınlaşmasını sağlayabilir.
Üçüncü olarak, vergi yükünün azaltılması da internet fiyatlarını olumlu yönde etkileyebilir. Özellikle Özel İletişim Vergisi (ÖİV) gibi sektöre özgü vergilerin gözden geçirilmesi internetin daha ucuz hale gelmesine yardımcı olabilir. Bu vergilerin oranlarının düşürülmesi veya tamamen kaldırılması tüketicilere doğrudan fayda sağlayacaktır.
Dördüncü olarak, telekomünikasyon ekipmanlarının yerli üretiminin desteklenmesi kur farkından kaynaklanan maliyet artışlarını azaltabilir. Yerli üretim ithalata olan bağımlılığı azaltarak döviz kurlarındaki dalgalanmaların internet fiyatlarına etkisini sınırlayabilir. Yerli üretimi teşvik edici politikalar ve destek programlarıyla bu alanda ilerleme kaydedebilir.
Son olarak, enerji verimliliğinin artırılması da internet maliyetlerini düşürmede etkili olabilir. Baz istasyonları ve veri merkezleri gibi enerji yoğun tesislerde enerji verimliliği önlemleri alınarak işletme maliyetleri azaltılabilir. Bu da internet fiyatlarına olumlu yansıyabilir. Operatörler, enerji tasarrufu sağlayan teknolojilere yatırım yaparak ve enerji verimliliği konusunda bilinçlendirme çalışmaları yürüterek bu alanda katkı sağlayabilirler.
Editör notu: Haberimizde yer alan birçok veri 2023 yılına aittir. Bu nedenle günümüz şartlarında farklılık gösterebilir. İncelemek isterseniz kaynaklarımızı da aşağıda bulabilirsiniz.
TECNO ve MediaTek, Shenzhen’deki ortak yapay zeka laboratuvarlarını resmen hayata geçirerek yapay zeka alanındaki yeniliklerin sınırlarını zorlama konusundaki işbirliklerinde yeni bir sayfa açtı. İki şirket, yapay zeka alanındaki lider teknolojik kaynaklarını entegre ederek, akıllı terminallerde yapay zeka teknolojisinin uygulanmasını ve yaygınlaştırılmasını hızlandırmayı ve dünya genelinde gelişmekte olan pazarlardaki kullanıcılar için daha akıllı ve daha kullanışlı bir mobil deneyim yaratmayı hedefliyor.
Merkezin lansman etkinliğine TECNO TEX AI Merkezi Genel Müdürü Shi Tuanwei, TECNO’nun Global Kurumsal İletişim Lideri Liu Longzhi, MediaTek Bilgi İşlem ve Yapay Zeka Teknolojisi İş Birimi Genel Müdür Yardımcısı Dr. Lu Zhongli ve MediaTek Kablosuz Ürün Yazılım Geliştirme Departmanı Yardımcı Direktörü Li Shaoding katıldı.
Son yıllarda akıllı telefonlar, mobilite, geniş kullanıcı tabanı, kapsamlı uygulama ekosistemi ve güçlü bilgi işlem yetenekleri nedeniyle yapay zeka uygulamaları için hayati bir platform haline geldi. Yeni kurulan AI ortak laboratuvarı, mobil cihazlarda büyük dil modelleri, akıllı ajanlar, AI asistanı ve görüntülemeye dair inovasyona yönelik uygulamalara odaklanacak.
Laboratuvar, kitleler için yapay zeka destekli hizmetlerin ve mobil uygulamaların keşfedilmesini ve geliştirilmesini teşvik ederek, üretken yapay zeka için daha ileri düzeyde yaygınlaştırma ve optimizasyon çözümleri sağlamayı amaçlıyor.
Gelişmekte olan pazarların lider akıllı telefon markası TECNO, büyük dil modellerini, bağlantı teknolojilerini, AIGC görüntüleme teknolojilerini ve pek çok azınlık dilinde yapay zeka sesli asistan teknolojilerini keşfederek yapay zeka teknolojisi yaygınlaştırmaya devam ediyor.
TECNO’nun yapay zeka vizyonu, kullanıcıların günlük yaşamlarına sorunsuz bir şekilde entegre olan pratik yapay zeka yaratıyor. Yenilikçi yapay zeka asistanı Ella, kullanıcıların günlük görevlerini verimli bir şekilde yönetmelerine yardımcı olan ve akıllı Soru-Cevap ve program planlamadan fotoğraf düzenlemeye kadar çeşitli destekler sağlayan akıllı bir yol arkadaşı olarak hizmet veriyor.
Ella’nın yapay zeka ile yazma, çeviri ve arama gibi temel özellikleri, yerelleştirilmiş dil tanıma ve yerel yaşam uygulamaları ile derinlemesine entegre edilerek, dünya çapında gelişmekte olan pazarlardaki kullanıcılar için kapsamlı bir akıllı asistan haline geldi.
Bu iş birliğinde TECNO, gelişmekte olan pazarlarda akıllı telefon sektöründeki kapsamlı deneyiminden, yerel hayata yönelik senaryolarına ilişkin benzersiz içgörülerinden ve yapay zeka teknolojik avantajlarından yararlanarak laboratuvar için algoritma ve uygulama desteği sağlayacak.
MediaTek, yapay zeka algoritmalarının verimli çalışmasını sağlamak için lider yonga tasarım yeteneklerini ve güçlü bilgi işlem platformunu kullanacak ve uç yapay zeka teknolojisindeki yenilikleri ve atılımları birlikte teşvik edecek.
TECNO TEX Yapay Zeka Merkezi Genel Müdürü Shi Tuanwei, “Yapay zeka teknolojisi, önümüzdeki yirmi yıl boyunca teknolojik gelişim dalgasına öncülük ederek akıllı telefonlar için yeni teknolojik inovasyon ve gelişim fırsatları sunacak. Bu ortak yapay zeka laboratuvarının kurulmasıyla TECNO ve MediaTek, akıllı terminal cihazlarının yapay zeka uygulama deneyimini daha da geliştirmek için model, algoritma, yazılım ve donanım kaynaklarını entegre ederek kullanıcılara yeni nesil yapay zekalı akıllı telefonlar sunacak” dedi.
MediaTek Bilgi İşlem ve Yapay Zeka Teknolojisi İş Birimi Genel Müdür Yardımcısı Dr. Lu Zhongli, “Üretken yapay zeka, çoklu model ve ajan zekası, yapay zekanın gelecekteki gelişiminin üç ana eğilimdir. MediaTek olarak buluttan terminale kadar yeni bir yapay zeka ekosistemini birlikte inşa etmek için daha fazla ekosistem ortağıyla çalışmayı umuyoruz. TECNO’nun algoritma avantajlarından ve MediaTek’in mobil bilgi işlem platformundan yararlanarak, AI ortak laboratuvarı, terminal uygulama ekosisteminde devrim yaratarak uç AI teknolojisinin gelişimini birlikte keşfedecek ve yönlendirecektir” diye konuştu.
