Dijital dönüşümün baş döndürücü bir hızla ilerlediği günümüzde; üretken yapay zeka, 5G ve ultra yüksek çözünürlüklü video servisleri teknoloji dünyasının merkezine yerleşmiş durumda. Ancak bu muazzam veri işleme gücü, beraberinde devasa bir enerji tüketimi ve donanım ısınma problemini getiriyor. Yeni nesil yongaların daha fazla güç çekmesi, veri merkezlerinin en büyük operasyonel gideri olan soğutma maliyetlerini rekor seviyelere ulaştırırken şirketleri yenilikçi arayışlara itiyor.
Türkiye’nin lider iletişim ve teknoloji şirketi Türk Telekom, bu küresel soruna tamamen yerli ve milli kaynaklarla geliştirdiği çığır açan bir çözümle yanıt veriyor. “SDSS” adını taşıyan bu teknoloji, hem sürdürülebilirlik hem de operasyonel verimlilik açısından sektördeki ezberleri bozuyor.
Geleneksel Yöntemler Tarihe Karışıyor: %80 Enerji Tasarrufu
Geleneksel veri merkezlerinde sunucuları soğutmak için devasa iklimlendirme cihazları, karmaşık hava kanalları ve yükseltilmiş döşemeler kullanılıyor. Bu sistemler sadece çok büyük bir fiziksel alan (beyaz alan) kaplamakla kalmıyor, aynı zamanda inanılmaz bir enerji sarfiyatına yol açıyor. Türk Telekom’un hayata geçirdiği SDSS teknolojisi ise sunucuların hava yerine, elektriksel olarak yalıtkan ve ısı iletkenliği son derece yüksek özel bir sıvının içerisinde çalıştırılması prensibine dayanıyor.
Sistemin en çarpıcı özelliği, hava soğutmalı sistemlere kıyasla tam 1.600 kata varan bir soğutma verimliliği sunması. Bu eşsiz verimlilik artışı, doğrudan operasyonel maliyetlere yansıyarak %80’e ulaşan bir elektrik tasarrufu sağlıyor. Ayrıca hava kanalları ve yüksek hacimli klimaların ortadan kalkmasıyla “beyaz alan” ihtiyacı da büyük oranda düşüyor ve aynı metrekarede çok daha fazla sunucu konumlandırılabiliyor.
Donanım Ömrünü Uzatan Sessiz ve Kusursuz Ortam
SDSS’nin avantajları sadece faturalara yansımakla sınırlı değil. Özel sıvı içerisine daldırılan sistem sayesinde ortamdaki rutubet, korozyon, oksitlenme ve devasa fanlardan kaynaklanan akustik stres ile titreşim tamamen ortadan kalkıyor.
Donanımların adeta “huzurlu” ve dış etkenlerden izole bir sıvı ortamında çalışması, donanım arıza oranlarında iki kata varan bir iyileşme sunuyor. İstanbul Esenyurt’taki Türk Telekom Veri Merkezi’nde 2021 yılından bu yana büyük bir titizlikle test edilen bu altyapı, 2026 yılının Ocak ayında Türkiye’de ilk kez canlı işletime alınarak sektörde tarihi bir adım atılmasını sağladı.
Sürdürülebilir ve Yerli Bir Dijital Ekosistem İnşa Ediyoruz
Konuya ilişkin önemli değerlendirmelerde bulunan Türk Telekom Bilgi Teknolojileri Genel Müdür Yardımcısı Gökhan Evren, yeni nesil teknolojilerin veri merkezlerinde kaçınılmaz bir dönüşüm yarattığına dikkat çekiyor. Evren, konuyla ilgili şu ifadeleri kullandı:
“Teknoloji birikimimiz ve güçlü altyapımızla Türkiye’nin dijital geleceğini inşa ederken, dünya standartlarına yön veren, sürdürülebilir ve yerli bir dijital ekosistem oluşturma vizyonuyla stratejik çalışmalar yürütüyoruz. Yükselen yeni nesil teknolojiler günümüzü ve geleceği şekillendirirken artan veri işleme yoğunlukları, veri merkezlerindeki dönüşümü beraberinde getiriyor. Türk Telekom olarak veri merkezlerimizde sadece kapasite artıran çözümlere değil, kapasiteyi en verimli ve sürdürülebilir şekilde yöneten teknolojilere odaklanıyoruz.”
Hedef Karbon Nötr Gelecek: Rekor PUE Seviyesi
Sistemin çevreye duyarlı yönüne de vurgu yapan Gökhan Evren, SDSS’in tasarımından işletimine kadar tamamen Türk mühendisliğinin imzasını taşıdığını belirtti. Kuru tip dış soğutma yöntemi sayesinde su tüketimini tamamen ortadan kaldıran sistem, elde edilen enerji tasarrufuyla karbon salımında doğrudan %30’lara varan azalma sağlıyor.
Veri merkezlerinin enerji verimliliğini ölçen en kritik metrik olan PUE (Güç Kullanım Etkinliği) değerinde sektör ortalamaları 1.5 seviyelerinde gezerken; Türk Telekom’un yerli çözümü SDSS, 1.02 ile 1.06 arasında rekor seviyelere ulaşmayı başarıyor. Küresel standartları yeniden belirleyen bu hamle, Türkiye’nin yerli Ar-Ge kabiliyetinin ve inovasyon yetkinliğinin teknoloji dünyasındaki gücünü bir kez daha gözler önüne seriyor.
