Türkiye’nin Ay Yolculuğunda Takvim Netleşti

Türkiye’nin Ay programında tarih belli oldu. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Ay aracının 2027’nin ilk aylarında uzaya gönderileceğini duyurdu.

Bakan Kacır, “Ay aracımızı kendi hibrit itki roket sistemiyle 2027’nin ilk aylarında uzaya göndereceğiz” ifadesini kullandı. Test aşamalarının başarıyla tamamlandığı belirtildi.

Program, Türkiye Uzay Ajansı koordinasyonunda yürütülüyor. Geliştirme çalışmalarında ROKETSAN, TÜBİTAK SAGE ve DeltaV gibi kurumlar görev alıyor.

Hibrit itki neden dikkat çekiyor?

Roket motorları geleneksel olarak iki ana sınıfa ayrılıyor. Katı yakıtlı motorlar basit ve güvenilir; ancak bir kez ateşlendiğinde durdurulamaz ve itkileri ayarlanamaz. Sıvı yakıtlı motorlar ise kısılabilir ve yeniden ateşlenebilir, buna karşılık karmaşık pompa ve tank sistemleri gerektirir.

Hibrit motorlar bu ikisinin arasında konumlanıyor. Katı yakıt ile sıvı oksitleyiciyi bir arada kullanan bu tasarımda, oksitleyici akışı kontrol edilerek itki ayarlanabiliyor, motor durdurulup yeniden çalıştırılabiliyor. Yapı sıvı sistemlere göre daha basit, katı sistemlere göre ise daha esnek.

Ay’a iniş görevlerinde bu esneklik doğrudan işe yarıyor; aracın hızını kademeli olarak azaltması gerekiyor.

Türk yetkililerin açıklamalarına göre hibrit itki sisteminin derin uzay görevinde kullanılması bir ilk olacak. Bu iddianın karşılığı, görevin gerçekleşmesiyle netleşecek.

Somali’deki uzay limanı

Programın ikinci ayağı fırlatma tarafında. Türkiye, bağımsız uzay erişimi hedefi doğrultusunda Somali’de bir uzay limanı inşa ediyor.

Konumun ekvatora yakın olması tesadüf değil. Dünya kendi ekseninde dönerken ekvator üzerindeki bir nokta, kutuplara göre çok daha yüksek bir teğetsel hıza sahip. Bu bölgeden doğuya doğru yapılan fırlatmalarda roket, Dünya’nın dönüşünden gelen ek hızı bedava kazanıyor.

Pratik karşılığı şu: Aynı yükü yörüngeye taşımak için daha az yakıt gerekiyor ya da aynı roketle daha ağır bir yük çıkarılabiliyor. Fransa’nın Guyana’daki, ABD’nin Florida’daki fırlatma üslerini seçmesinin arkasında da aynı fizik yatıyor.

Bakan Kacır, tesisin tamamlanmasıyla Türkiye’nin kendi roketleriyle, kendi geliştirdiği uyduları ve uzay araçlarını kendi uzay limanından gönderebilir hâle geleceğini belirtti.

Ankara’da uzay teknoparkı

Ekosistem tarafında da bir adım atılıyor. Orta Doğu Teknik Üniversitesi bünyesinde bir uzay teknoparkı kurulacak. Yapının, uzay sektöründe faaliyet gösteren şirketler ile araştırma kurumlarını bir araya getirmesi hedefleniyor.

Antalya’da uluslararası kongre

Türkiye, uzay alanındaki en büyük uluslararası etkinliklerden birine de ev sahipliği yapacak. 77. Uluslararası Astronotik Kongresi (IAC), 5-9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenecek.

Organizasyona 100’den fazla ülkeden 10 binin üzerinde katılımcının gelmesi bekleniyor. Etkinlik kapsamında barış, güven ve istikrar vurgusu taşıyan bir “Antalya Deklarasyonu” yayımlanacak.