Microsoft'un süper bilgisayarları artık Linux'ta
Windows süper bilgisayar listesinde 2008'de 10. sıraya çıktı. Bugün TOP500'deki 500 sistemin tamamı Linux çalıştırıyor, Microsoft'un Azure sistemi de dahil.

- Kasım 2008'de Windows çalıştıran Dawning 5000A, TOP500 listesinde onuncu sıraya çıktı.
- Windows hiçbir TOP500 listesinde dörtten fazla sisteme sahip olmadı ve son Windows sistemi Haziran 2015'te listedeydi.
- Azure'un Eagle sistemi Ubuntu 22.04 çalıştırıyor ve HPC Pack 2019'un desteği Ağustos 2027'de bitecek.
Windows süper bilgisayar tarihinin zirvesi Kasım 2008'de geldi: Şanghay'daki Dawning 5000A dünyanın en hızlı onuncu sistemi oldu. 30.720 AMD Opteron çekirdeği taşıyan makine, Linpack testinde 180,6 teraflop yaptı. Bugün ise TOP500'deki 500 sistemin tamamı Linux kullanıyor, Microsoft'unkiler dahil.
Bu tablo Kasım 2017'den beri değişmedi. O ay listeden çıkan son iki Linux dışı sistem, Çin Meteoroloji İdaresi'nde AIX çalıştıran IBM POWER7 makineleriydi. Azure'un Eagle sistemi Kasım 2023'te Nvidia H100 GPU'larla 561,2 petaflop yaptı ve listeye üçüncü sıradan girdi. Haziran 2026 listesinde yedinci sırada duran Eagle, Ubuntu 22.04 çalıştırıyor. Bir zamanlar Linux için "kanser" diyen şirket için epey ironik bir sonuç.
Linux, Windows'tan yıllar önce listedeydi
TOP500'e giren ilk Linux makinesi, Los Alamos Ulusal Laboratuvarı'ndaki Avalon oldu. 68 DEC Alpha işlemciyi sıradan Fast Ethernet ile bağlayan küme, Haziran 1998'de 19,33 gigaflop ile 314. sıraya yerleşti. Proje yöneticisi Michael Warren'a göre Linux'un ücretsiz olması küçük bir artıydı. Asıl avantaj, kaynak koda inip sorunları hemen düzeltebilmekti.
Avalon, NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi'nde doğan Beowulf tasarımını kullanıyordu. Donald Becker ve Thomas Sterling işe 1993'ün sonunda başladı. 1994 başında da 16 DX4 işlemciden hazır donanımla bir prototip kurdular. Sterling, OpenHPC ile 2016'daki söyleşisinde ilk tercihlerinin BSD olduğunu anlattı.

Engel, AT&T'nin Berkeley'e açtığı Unix davasıydı. Nisan 1992'de başlayan dava Şubat 1994'te uzlaşmayla bitti, ama NASA o sırada BSD'ye izin vermedi. Temizlenmiş BSD birkaç ay sonra çıktığında Beowulf çoktan Linux üzerinde ilerliyordu. Linux, Haziran 2004'te 291 sistemle Unix'i (182) geçti. Kasım 2005'te ise 500 sistemin 372'si Linux kullanırken Windows yalnızca birindeydi.
Her şey Bill Gates'e yazılan mektupla başladı
Kyril Faenov, kurucu ortağı olduğu küme girişimi Valence Research satın alınınca 1998'de Microsoft'a geçti. Birkaç yıl sonra Bill Gates'e yazıp şirketi yüksek performanslı hesaplamaya (HPC) girmeye çağırdı. 2004'te de şirketin HPC grubunu kurdu.
Gates, 15 Kasım 2005'te Seattle'daki SC05 konuşmasında 10.000 doların altında, masaya sığan süper bilgisayarlar öngördü. Gerekçesini de saklamadı: Teknik hesaplama, yazılım fırsatı olarak tek başına yeterince büyüktü. The 451 Group'tan John Abbot ise şirketin bu alanı kaçırmasını "şaşırtıcı" buldu. Listedeki tek Windows sistemi, Cornell Theory Center'daki Dell kümesiydi ve 311. sıradaydı. Cornell'in bir makinesi Haziran 2003'te 49. sıraya kadar çıkmıştı.
Özel ürün Haziran 2006'da Windows Compute Cluster Server 2003 adıyla geldi. Düğüm başına tahmini fiyatı 469 dolardı. Pakette iş zamanlayıcı ve Argonne'un açık kaynaklı MPICH2'sine dayanan MS-MPI vardı. Microsoft'un kendi Rainier kümesi Haziran 2007'de 106. sıraya girdi.
Windows süper bilgisayar zirvesi 2008'de geldi
Haziran 2008'de NCSA, Abe kümesinde Windows HPC Server 2008'in betasıyla 9.472 çekirdekte 68,5 teraflop yaptı. Microsoft'un o günkü duyurusu bunu 23. sıra olarak verdi. Ürün eylülde düğüm başına 475 dolardan çıktı. Cray de aynı dönemde 25.000 dolarlık CX1'i sattı.
Kasımda gelen Dawning sonucunu TOP500'ün Kasım 2008 listesi "ABD dışındaki en güçlü sistem" diye tanımladı. InfoWorld'e göre bir yıl önce Microsoft'un en iyi derecesi 116. sıraydı. Yine de Windows hiçbir listede dörtten fazla sisteme sahip olmadı. IDC verisinde Microsoft'un HPC sunucu gelirindeki payı %5'in altındaydı. Linux'un payı %74, Unix'inki %21'in biraz üstündeydi.
Kasım 2010'da Windows HPC Server, Tokyo Teknoloji Enstitüsü'ndeki TSUBAME 2.0'da petaflop sınırını aştı. Ancak sistem listeye Linux olarak dördüncü sıradan girdi. İki işletim sistemindeki sonuç farkı %5'in altındaydı ve TOP500 makine başına tek sonuç kabul ediyor. 68,48 teraflopluk Abe kaydı da Linux olarak geçiyor. Bill Hilf o dönem amaçlarının Linux'u yenmek olmadığını söyledi.
Son durak Azure ve Linux
Microsoft 2010'da Teknik Hesaplama girişimini başlattı ve bulutu merkeze aldı. Eylülde çıkan Windows HPC Server 2008 R2 için şirket iddialıydı. Microsoft'a göre performans Linux ile aynıydı, beş yıllık maliyet ise %32 ile %51 daha düşüktü. Faenov, Temmuz 2011'de Satya Nadella'ya bağlı danışmanlık rolüne geçti. Aralık 2012'de gelen HPC Pack 2012 ile yazılım, Windows Server için ücretsiz eklenti oldu.
Microsoft'un listeye koyduğu son Windows sistemi Kasım 2012'deki Azure sanal kümesiydi. 165. sıradaki sistem 8.064 çekirdekle %90,2 verimlilikte 151,3 teraflop yaptı. Adı Faenov'du; büyük olasılıkla Mayıs 2012'de 38 yaşında hayatını kaybeden Kyril Faenov'a bir saygı. Dawning 5000A ise Haziran 2015'te 436. sıraya düştü ve listedeki son Windows sistemi oldu.
Microsoft, Ağustos 2026'da HPC Pack'i emekliye ayırdığını duyurdu. HPC Pack 2016 Ocak 2027'de, HPC Pack 2019'un desteği ise Ağustos 2027'de sona erecek. Hikayenin tamamı, XDA Developers'ın Windows ve TOP500 dosyasında yer alıyor.
İlgili içerikler
Windows 11 Xbox modu kısayolları ve yeni arama özellikleri geldi- HarmonyOS'ta 100 milyon eşiği aşıldı mı?
Microsoft 365 kesintisinde toparlanma sürüyor
Haberde hata mı var?Bize bildirin
Senin fikrin ne?
Bu gelişme hakkında sen ne düşünüyorsun?
Forumda konuşulanlar