Dijital Bilge: Yapay Zeka (AI) nedir? Nasıl çalışır?

2022 yılının başlarına kadar çok fazla gündemde olmayan yapay zeka, kısaltılmış adıyla AI (Artificial Intelligence), ChatGPT’nin ortaya çıkmasıyla birlikte günden güne daha da popülerlik kazandı. Son aylarda ise yapılan çalışmalarla birlikte yapay zeka hayatımızın tam ortasında yerini almıştır. Tabii ki de çağa ayak uydurmak istiyorsak bu sistemin ne olduğunu ve nasıl çalıştığını bilmemiz gerekir. Gelin beraber Yapay Zeka (AI) nedir ve nasıl çalışır gibi soruları yanıtlayalım.

Yapay Zeka (AI) nedir, ne değildir?

İlk olarak yapay zekanın ortaya çıkma amacına bakmalıyız. Yapılan araştırmalara göre, yapay zekanın ortaya çıkmasının en büyük amacı ortadaki bilgi akışını hızlandırmak ve insan aklı gibi düşünebilen sistemler sayesinde kolaylıkla çözümler oluşturmaktır. Basit bir şekilde yapay zekayı, insan zekasını ve davranışlarını taklit eden ve topladıkları bilgileri derleyerek yeni bilgiler doğrultusunda kendini geliştirebilen sistemler olarak tanımlayabiliriz.

Yapay zeka sistemlerinin bu kadar gelişmesiyle birlikte insanların aklındaki sorulardan biri de, “Acaba yapay zeka bizleri köreltir ve insanlığı bitirebilir mi?” oldu. Unutmamalıyız ki, yapay zeka sistemleri belirli problemleri çözmek için kendini geliştirebilen programlardır. İnsan zekasını taklit etseler dahi, duygusal zeka, yaratıcılık, ve sosyal ilişkiler gibi konularda kendi duyguları olmadığından dolayı tam olarak insan zekasının yerini alabilir diyemeyiz.

Yapay Zeka (AI) nasıl çalışır?

Yapay zekanın nasıl çalıştığına gelecek olursak, genellikle bu sistemin beş aşamadan oluştuğunu söyleyebiliriz. Bunları veri toplama, veri ön işleme, model eğitimi, model değerlendirmesi, ve sonuçları kullanma olarak sıralayabiliriz. Bu aşamalarda AI, problemi çözmek için verileri toplar, algoritma aracılığıyla verileri değerlendirir, bu verilerde uzmanlaşarak yeni bir çözüm üretir, ve en sonunda çözümü kullanıcıya sunar.

Yapay Zeka (AI) hayatımızın hangi alanlarında kullanılır? Örnekleri nelerdir?

Son yıllarda yapay zeka, hayatımızın her noktasına girmiş bulunmaktadır. Bankalardan ev sistemlerine, telefon uygulamalarından arabalara, hatta okullarda bile aktif olarak kullanılmaktadır. Birkaç ay önce Google’ın tanıttığı Gemini AI ile birlikte yapay zeka sistemlerinin daha da gelişeceğini görmüş olduk. Daha sonrasında OpenAI tarafından tanıtılan Sora’nın ürettiği videolar gündemi bir hayli meşgul etti.

Sora’nın ürettiği videolarda tek bir yazıyla gerçekçi bir video oluşturabildiğini gördük. Yapay zekanın henüz çok yeni olması da bütün dikkatleri Sora’nın üzerine çekti. Bu sistemlerden anlayabiliyoruz ki yapay zeka gelecekte çok daha iyi yerlerde olacak ve daha da geliştirilecek.

Yapay Zeka’nın potansiyel yararları ve zararları nelerdir?

İşte yapay zekanın potansiyel yararları ve zararları:

Yararları	Zararları
Verimlilik Artışı: Günlük hayatta ve uzun dönemde yaptığımız işlerde yapay zeka iş sürecini insan zekasını taklit ederek otomatik bir hale getirebilir. Bu sayede iş daha kısa sürede bitirilebilir.	İş Kaybı: Yapay zeka ve otomasyonun ortaya çıkışıyla birlikte insan gücüne ihtiyaç duyulmayan bazı sektörlerdeki
Kişiselleştirilmiş Analizler: Yapay zeka sayesinde büyük miktarda veri analizleri yapılabilir ve kullanıcılara kişiselleştirilmiş sonuçlar sunularak daha etkili bir ortam oluşturulabilir.	Gizlilik İhlali: Yapay Zeka sistemleri yüksek veri analizi ile çalıştıkları ve bilgi topladıkları için verilerin gizliliği ve güvenliği konusunda riskler olabilir.
Gelişmiş Sağlık Hizmetleri: Son zamanlardaki bazı haberlerden de gördüğümüz üzere yapay zeka tıp konusunda eğitildiğinde teşhis ve tedavi süreçlerinde daha doğru sonuçların ortaya koyulmasına yardımcı olabiliyor.	Teknoloji Bağımlılığı: Yapay zekaya olan ilginin ve teknolojiye olan merakın sonucunda bu sistemlerden dolayı insanların bağımlılığının yükselmesi riski vardır.
Trafik ve Araç Kontrolü: Otonom sürüşler, yapay zeka aracılığıyla gerçekleşmektedir. Bu sistem sayesinde sürücüsüz araçlar gibi teknolojiler trafik kazalarını azaltabilir ve trafiğin işleyişini daha düzenli hale getirebilir.	Sosyal Sorunlar: Yapay zekanın popülerleşmesiyle birlikte insanlar bu sistemler ile sohbet etmeye ve kişiselleştirilmiş cevaplar alabilirler. Bu sebeple kullanıcılar kendilerini diğer insanlardan soyutlayabilirler bu da fiziksel ve ruhsal sağlık sorunları ortaya çıkarabilir.