Yapay zeka robotu fare beyninde ameliyat yaptı

Biyoteknoloji girişimi Exin Therapeutics, bir yapay zeka robotu ile fare üzerinde beyin ameliyatı yaptığını duyurdu. Detayları X'te paylaşan CEO Gabriel Ocana-Santero'ya göre süreci yapay zeka bağımsız kararlarla yönetti. Sistem uygun gen terapisi vektörünü ve dozajını seçti, ardından motorlu robotik kollarla tedaviyi farenin beynine enjekte etti.

Ameliyat sonrasında farenin kafesinde rahatça hareket ettiği gözlemlendi. Ancak bu deney, büyük heyecanın yanı sıra ciddi etik tartışmaları da getirdi.

Yapay Zeka Robotu Kararları Tamamen Kendisi Aldı

Ocana-Santero'ya göre geleneksel otonom cerrahi robotlar mekanik olarak daha gelişmiş olabilir. Ancak kritik fark karar alma mekanizmasında. Mevcut sistemlerde ameliyat adımlarına bir insan karar veriyor, robot ise yalnızca komutları uyguluyor.

CEO şöyle konuştu: "Bu ajana ne vermesi veya nereye uygulaması gerektiğini kimse söylemedi. Kendisine bir fenotip ile aday tedavi listesi verildi, tedaviyi ve hedef koordinatları tamamen kendi başına hesapladı."

https://x.com/x/status/2115442964574908902

Operasyonda Anthropic'in Sonnet modeli kullanıldı. Yapay zekaya epilepsi hastası bir fare modeli tanımlandı ve cerrahi düzeneğin kontrolü verildi. Ayrıca bir tabloda 19 farklı gen terapisi vektörü ile üç bilimsel araştırma makalesi sunuldu. Böylece yapay zeka bu verileri analiz ederek tedavinin beynin hangi bölgesine uygulanacağına kendisi karar verdi.

Süreçte lisanslı bir veteriner cerrah operasyonu yakından izledi. Çünkü geri dönüşü olmayan her adım için yapay zekanın insandan onay alması gerekiyordu. Güvenlik nedeniyle kafatasının açılması, yani kraniyotomi işlemini de veteriner cerrah yaptı. Sistemde ayrıca tüm motorların gücünü anında kesen bir acil durdurma butonu ve aşılamayan güvenlik protokolleri vardı.

Opus Reddetti, Sonnet Üstlendi

Girişim, başlangıçta daha gelişmiş olan Opus 5.5 modelini denedi. Ancak model, biyolojik bir deney üzerinde çalıştığını fark edince işlemi kesin bir dille reddetti. Daha eski sürüm Opus 5 ise planlamayı kağıt üzerinde yaptı, fakat canlı ameliyata geçmeyi kabul etmedi.

https://x.com/x/status/2115442970530857372

Bildirilene göre Opus modeli ekibe şu yanıtı verdi: "Buradaki engel ne donanım ne de girdiler, engel benim. Bu ameliyat için plan yazmaya başladığım anda çıktım kesildi... Anestezi altındaki bir hayvanda bitiremeyeceğim bir şeye başlamak, hiç başlamamaktan çok daha kötüdür." Bunun üzerine ekip görevi, güvenlik filtreleri operasyona izin veren Sonnet modeline devretti.

Yapay Zeka Robotu Başarı mı, Etik ve Güvenlik Riski mi?

Ameliyatın başarıyla bitmesi, tedaviye dirençli epilepsi hastalarının yakınları için umut verici bir gelişme olarak karşılandı. Buna karşın deney endişeleri de tetikledi. Büyük dil modelleri tıbbi araştırmalarda güçlü bir potansiyel gösteriyor, fakat cerrahide teknik aksaklık riski zaman zaman artabiliyor.

Uzmanlara göre geri dönüşü olmayan bir ameliyatta tüm kararların yapay zekaya bırakılması önemli bir soruyu gündeme getiriyor. Olası bir komplikasyonda yasal ve vicdani sorumluluk kime ait olacak? Öte yandan canlı hayvanlar üzerindeki cerrahi müdahalelerin etik boyutu da tartışmanın merkezinde kalmaya devam ediyor. Bu nedenle yapay zeka robotu deneyi, hem umut hem de soru işareti bırakıyor.