Okunma

Apple’ın Türkiye Macerası


26 Kasım 2011 Cumartesi 18:00
Apple’ın Türkiye Macerası

Ayrıştırmaya karşı olsak da insanları kategorilere ayırmak için kullanılacak farklı argümanlar var. komik olacak biraz ama bunlardan biri de Apple‘a olan yakınlık. Bir tarafta Apple‘ı canı pahasına savunanlar, diğer tarafta se bu tutkuyu eksik akıldan kaynaklandığını belirten kişiler var.

Merak edilenleri konuştuk

Bu yazıda, sevenler veya sevmeyenlerin hangisinin üstün geldiğini belirtmekten ziyade, günlük hayatın bir parçası haline gelen, bilişim sektörüne getirdiği dokunmatik telefon ve tablet modasından sonra sektörde dengeleri değiştiren Apple ürünlerinin ülkemizdeki serüvenine dair bilinmeyenleri açıklayacağız.


Bilkom Genel Müdürü Cömert Varlık

10 yıldan daha fazla zamandır Apple ürünlerinin ülkemizdeki dağıtıcısı olan Bilkom’daki köklü değişim, Apple’ın tüm dünyada oluşturduğu değişimle paralellik taşıyor. Bilkom Genel Müdürü Cömert Varlık ile Ankara‘da gerçekleştirdiğimiz özel sohbetin bir kısmını video olarak paylaşmıştık.

Bu yazıda, videoda anlatmadıklarımızdan detaylı bir şekilde bahsedeceğiz.

Daha önce bağımsız bir şirket olan Bilkom, 2000 yılında Koç Grubu‘na geldiğinde yıllık cirosu 5 milyon TL civarındaydı. Koç Grubu‘nun yaptığı en başarılı yatırımlardan biri olan Bilkom, dağıtıcısı olduğu Apple ve Adobe markalarının o tarihten itibaren inanılmaz bir şekilde yükselişe geçmesiyle beraber sevinen taraf oldular.

Büyük başarı ne zaman başlıyor?

10 yıl önce 5 milyon TL olan yıllık ciro, şu anda 20 katına çıkmış durumda. Bazı yıllar büyüme hızları üç haneli rakamlarla ifade ediliyor. İlk zamanlarda sadece ajanslar gibi kurumlara yapılan satışlar, yerini son kullanıcılara bırakmış durumda. Elde edilen gelirin %80‘inin son kullanıcıların satın aldığı ürünler oluşturuyor.

Büyüme, bayi ağında da kendini göstermiş durumda. İlk zamanlarda yaklaşık 60 bayi üzerinden Türkiye‘ye Apple ürünleri dağıtılırken, şu anda 250 olan bayi sayısının 2012‘de bu rakamın 500‘e ulaşmasını beklediklerini öğrendim. Bayilerle beraber sadece satış ağı değil, teknik destek ağının da genişlediğini hatırlatalım.

Apple müşterilerinin en çok şikâyet ettiği konuyu Cömert Bey‘e ilettim. Diğer ülkelere göre Apple ürünleri bizde neden pahalı?

Dağıtıcılık haklarının alındığı zamanlarda ABD ile Türkiye arasındaki fiyat farkında çok ciddi bir uçurum olduğunu öğrendim. O zamanlarda %200 olan farkın şimdi %3‘lere kadar düşürüldüğünü belirtiyor ve örnek de veriyor.

Macbook Air‘de Almanya ve Türkiye arasındaki nakit fiyatta farkın %3, iPod‘da aynı olduğunu hatta Teknosa gibi teknoloji mağazalarında yapılan bazı indirimler nedeniyle diğer ülkelerden ucuz satıldığını bile söylüyor.

Fiyat farkının temelinde vergiler bulunuyor. Örneğin iPod Nano‘nun tüketiciye yansıtılan fiyatının %42‘sini vergiler oluşturuyor. Vergiler arasında neler yok ki. İçinde radyo hizmeti olduğu için bandrol vergisi bile bulunuyor. Radyo özelliğini kapatarak ülkemizde daha uygun fiyata satmayı bile düşünmüşler bir ara.

Apple ürünleri neden geç geliyor?

Ürünlerin ülkemize geç gelmesi konusundaki sorunları da büyük oranda hallettiklerini söylüyor Cömert Varlık. Avrupa‘ya geldikten sonra en fazla 2 hafta içinde ülkemizde satışa hazır hale gelen Apple ürünlerinde yaşana bu kısa gecikmenin de gümrük işlemlerinden kaynaklandığını belirtiyor.

Başka bir yerde bulamayacağınız bir bilgi paylaşarak sizi rakamlardan bir süreliğine kurtarayım. Mağazalarda teşhir edilen ürünlerin çoğu dokunmatik olduğundan, ziyaretçilerin ekranlara dokunarak test etme alışkanlığı, dokunmatik özelliği olmayan ürünlerde de kendini gösteriyormuş. Mağaza çalışanların en çok şikayet ettiği konuların başında iMac ekranındaki parmak izlerini silmek bulunuyormuş.

Bilkom‘un sosyal medyadaki atağından bizzat haberdar olmuştum. iPad 2‘de yaşadığım bir sıkıntıyı Twitter‘da yazdığım günün ertesinde Bilkom tarafından arandım ve sorunumla yakından ilgilendiler. Cömert Bey ile yaptığım görüşmede sosyal medyada gerçekleştirilen bu projenin mimarları da vardı.

Başarıyla beraber önleyemedikleri sert eleştirileri de gülümseyerek anlatıyorlar. Hatta öyle bir anıları var ki, masadaki herkesin gülümsemesine neden oldu. Logo değişimi gerçekleştiren şirketin, bu değişimle beraber hesapta olmayan bir iş daha çıkıyor; ofislerinin önündeki büyük logoyu da değiştirmeleri gerekiyor.

Sosyal medyada büyük tepki var

Büyük cismi, etraftaki iş yerlerine zarar vermeden ve rahatsız etmeden gerçekleştirmek için popülasyonun en az olduğu zamanda, yan, Pazar sabah saat 7:30‘u seçiyorlar. Saat 7:32‘de sosyal medyaya düşen mesaj şu şekilde; “Logosunu değiştirmişler ama zihniyet hala ayn. Allah bel.. versin. Ama yeni logoyu beğendim“.

Her eleştiriyi güler yüzle karşılayarak, bire bir temaslarla yanıtlayarak markanın gerçek gücünü anlatacaklarını emin bir şekilde belirtiyorlar.

Çok ilginç bir bilgi daha verelim size. Apple dediğimizde herkesin aklına şu sıralar iPhone geliyor olmalı. Bilkom, Türkiye‘deki tek Apple dağıtıcısı ama bu ürünler arasında iPhone bulunmuyor. Apple, bu ürünü dağıtıcılar üzerinden değil, Avea gibi telekom operatörleri üzerinden kullanıcılara ulaştırıyor. Bu tutum, ülkemize özel bir davranış değil. Tüm dünyada bu strateji hayata geçiriliyor.

iPhone satmadıkları halde, her gün çağrı merkezine telefonla ilgili yaklaşık 400 arama geliyormuş. Eğer bildikleri bir konuysa, gelen çağrıdaki sorunu çözmek için ellerinden geleni yaptıklarını belirtiyorlar.

iPhone ve iPad gibi popüler Apple ürünlerinin ne zaman ve hangi özelliklerde olacağına dair söylentiler hakkında biz gazeteciler için hazmı ağır bazı bilgiler veriyor Cömert Bey. “Ürünlerin ne zaman satışa çıkacağını, hangi fiyattan satılacağını, hangi ülkelerde olacağını, özelliklerini koskoca Apple’da sadece 5 kişi bilir. Onların dışında kim ne söylüyorsa yalan” diyor.

Apple’ın Türkiye’de bir ofisi var

Yine pek bilinmeyen bir bilgi daha verelim. Apple ürünleri denildiği zaman gözler hemen Bilkom‘a çevriliyor. Ama 1 yıldan beri sessiz sedasız işlerini yürüten bir Apple Türkiye Ofisi olduğunu biliyor muydunuz? 7 Türk çalışanın olduğu bu ofisin medyada yer almaması da yine bir Apple geleneği. Firmada merkezden yayınlanan basın bültenleri dışında kimse, gazetecilere ağzını açamıyor. Bu ihlal, işlerinin sonu anlamına geliyor.

Sesi çıkmayan bu 7 kişilik ekibin idare ettiği ofis sayesinde, daha hızlı iletişim kurduklarını belirtmeden geçmiyorlar.
Sohbet devam ederken masada bir süredir sessiz duran gazeteci dostumuz, sükunetini bozuyor ve “Apple, Türkiye’ye neden üçüncü dünya ülkesi muamelesi yapıyor?“diye soruyor. Masada bir anda buz kesiyor ama Bilkom Genel Müdürü, gülümseyerek devam ediyor.

“Eskidendi o” diyor ve devam ediyor; “Fatih Projesi diye bir şey var. Tüm dünyada ses getirecek kadar dev bir proje olduğunu söylüyor ve rakamlar paylaşıyor. iPad çıktığından beri tüm dünyada 30 milyondan fazla satıldı.

Türkiye, sadece öğrencilere 12 milyon tablet verilecek. Apple bile buna sessiz kalmadı. Bunun dışında ülkeye yatırım yaptı ve ofis açtı. Fatih Projesi‘nin dışında yine eğitim sektöründe özel bazı projeler gerçekleştirdik. Türkiye‘deki Apple ürünlerinden elde edilen gelirin üç haneli büyüme rakamları, çoğu ülkede yok” diyor.

Yazımı okurken rakamlardan sıkıldıysanız o zaman bir müjde vererek dikkatinizi yeniden toparlamaya çalışayım. Apple ürünlerini test edip denemek ve satın almak için gidebileceği mağazalara yenileri eklenecek. Yakında Apple mağazası açılacak olan iller Konya, Samsun ve Trabzon olacak ve gelen tüm talepler değerlendirildiğinde Türkiye‘de toplam 60 Apple mağazası olacak.

Şimdi yeniden Fatih Projesi‘ne dönelim. Önce yayınladığım röportajımda her öğrenciye bir iPad olur mu diye başlık atmıştım. Bu konu hakkında gerçekleri ortaya döken Cömert Varlık, çok açık konuşuyor.

Tekeli kırmak gerekiyor

“Dünyanın en kalabalık öğrenci ve öğretmen nüfusuna sahip ülkelerden biri olan Türkiye‘de çok ilginç bir tekel bağımlılığı (isim vermiyor ama ben vereyim: Microsoft) var. bu bağın sebebi nedir? Neden toplam maliyet kıyas alınmıyor? Şartnamede yazılanlar neden bir bütün olarak değerlendirilmiyor? Yazılım ayrı, donanım ayrı, teknik servis ayrı satın alınıyor. Oysa biz toptan çözüm satıyoruz. İsmi belli olmayan bir tablet bilgisayarın 1 yıl sonra pilinde sorun çıkıyor ama iPad‘de böyle bir sorun çıkmaz. Uygulama eksikliğinden bahsediliyor, iPad‘deki uygulama zenginliği başka hangi tablette var?”

Kamu ihale kanunu artık yeniden elden geçirilmeli. Şartnameler, yeniliklere göre hazırlanmalı. 12 milyon tablet dağıtılacak. Herkes donanıma odaklanmış durumda. Oysa eğitim kalitesini ucuz donanım değil, içerik ve tableti kullanırken duyulan heyecan etkileyecek. PDF yükleyip sayfa sayfa çevirerek eğitimde devrim olmaz.

Tabletlere eklenecek olan Vitamin, tam 4 kez el değiştirdi ve Türk Telekom‘da durdu. İçerikler daha zengin olmalı. Aksi takdirde Microsoft gibi burada da bağımlılık olacak. Ezbere dayalı olan sistemi değiştirmek için denemek ve öğrenmek gerekiyor. Öyle bir şey olsun ki tableti kullanan öğrenci Ankara‘daysa, Konya‘daki bir öğrenci ile irtibata geçsin ve birleşerek projeler geliştirsinler, ödevlerini yapsınlar.

Okullarda yoklamalar, tabletler üzerinden yapılsın. Biyoloji dersinde üç boyutlu çizimler, parmak hareketiyle izlenebilsin. Biz bunu yapıyoruz. Doğa Kolejleri’nde bu proje hayata geçti. Uzaktan eğitimin de artık yapılmasını istiyorsak, iPad‘de uzun zamandır var olan Podcast sistemi harika çözüm”.

Vitamin‘in adı geçince, genel müdüre iPad‘de bu ürüne benzer bir ürün olup olmadığını sorduğumuzda ise “Doğrudan bir uygulama yok ama daha önemlisi var. 400 binden fazla uygulama geliştiricisi var” yanıtını aldık.

Daha önce hatalar yapıldı

Yazımızın sonlarına doğru yaklaşırken, bir bomba eleştiriyi daha sizlerle paylaşalım. Resmi makamların bilişim stratejilerine yaptığı yatırımları acı bir şekilde eleştiren Cömert Bey, Pardus örneğini veriyor.

“Tekel olan markanın hemen ardından Pardus‘u gündeme getirdiler. Şartnamelerde bu zorunluluğu getirdiler bazen. Çok büyük bir hataydı bu. Bir işletim sistemi yapmak istiyorsanız ayırmanız gereken bütçe en az 1 milyar dolar olmalı. 5-10 kişiyle bu iş olmaz” diyor.

Kamu İhale Kanunu‘nun yetersiz kalmasından dolayı bu şartnamalerle Fatih Projesi‘nde öğrencilerin iPad kullanmaları çok zor. Bu şartlar altında yarışmamız çok zor. Yerli marka adı altında Çin‘de üretilen malzemelerin montajlandığı bazı yerler var.

Bu markalara daha yarışa başlamadan %15 avantaj veriliyor. Nedeni ise yerli olması. Allah aşkına, bu tabletlerin neresi yerli? ABD, eğitim sisteminde Apple ürünlerini kullanıyor. Pazar payı %30‘a yakın. Ülkemizde ise %0. Yani yok. “

Ankara‘da Rixos Otel’in şık lobisinde başka hiçbir yerde okuyamayacağınız bu bilgileri not alırken, saatime baktım ve gece yarısına yaklaştığımızı fark ettim. İTÜ‘de girişimcilik dersi verdiğini öğrendiğimiz Cömert Varlık‘tan ilerleyen zamanlarda da ShiftDelete.Net okurlarına çarpıcı bilgiler vermeye devam edeceği sözünü aldıktan sonra da vedalaştık.

:: Apple’ın Türkiye macerası için neler düşünüyorsunuz?




yazarHakkı Alkan

ShiftDelete.Net'in kurucusu olan ve aynı zamanda içerik üretmeye devam eden yazar; kişisel sitesi hakkialkan.com üzerinden de blog güncellemektedir. 
Yazarın diğer haberlerine ulaşmak için tıklayın.

Yorum yazın

28 yorum - “Apple’ın Türkiye Macerası”

  1. SDN Okuru dedi ki:

    hemen olayı vergilere bağlamış. yalan koskoca bi yalan…!!!!
    iPhone ve samsung galaxy s serileri yurt dışında aşağı yukarı aynı fiyatlara satılırlarken burda durum farklı…!!!!!
    hatırlayın iPhone 4 ve samsung galaxy s çıktığında fiyat farklarını…!!!! iPhone 4s başlangıç fiyatı 499 dolar yurtdışı samsung galaxy s3 yurtdışı fiyatı 550euro hadi bakalım 4 Haziran galaxy s3 resmi olarak Türkiye’de satışa sunulacak. o zaman siz karşılaştırın bakalım fiyatlari da görün. yok canım vergiymiş yemezler….!!!!!
    bu yalanlara lütfen inanmayın………
    tabi bu yazdıklarım burdan silinirmi birde onu görücez….

  2. SDN Okuru dedi ki:

    yalannnnnnnn hepsi yalaaaaaaaaannn

  3. SDN Okuru dedi ki:

    Cömert beyin söylediklerinin altında çok şey var çok ülkemizi yabancilastirmaya dogru surukluyorlar. Ya bak sen şu işe general mobile a laf da atarmis acaba apple nerde uretiliyor 🙂 amerika da kullaniliyorsa banane arkadaş burasi turkiye. Bu yaziyi okudukdan sonra apple alanin vay haline çok yazik gerçekten geniş duşunerek okuyun şu yaziyi lutfen adam resmen abd vatandaşı gibi tr ye alttan alttan laf soyluyor.

  4. SDN Okuru dedi ki:

    Tabi ki reklam ile ilgili yorumum yayinlanmamis. Tesekkurler sdn.

  5. SDN Okuru dedi ki:

    Tabi yabancılar 100 kazanacak.
    Size de 1 verecek. 1 için her şeyi yapacaksınız.
    Öyle yada böyle yerli olanı bu para için karalayacaksınız.
    Cari açık artacak.
    Siz zenginleşirken biz ülke olarak fakirleşeceğiz .
    Fakir ama elimizde Yabancı tablet olacak. (telefon ve otomobilde de durum böyle)
    Güney Koreliler yerli tablet kullanıyorlar.
    Cari açıkları ve Milli gelirlerine bakın.

  6. SDN Okuru dedi ki:

    güzel söyleşi olmuş

  7. futureng dedi ki:

    Apple için kendisiyle çelişen açıklamalar olmuş. Mesela demişki:
    "Herkes donanıma odaklanmış durumda. Oysa eğitim kalitesini ucuz donanım değil, içerik ve tableti kullanırken duyulan heyecan etkileyecek." Biliyoruz ki i-Pad ve i-Phone popüler olma nedeni, billur ve net ekranı. Yani donanımı. Ondan sonra da yazılım çokluğu. Apple ın ürünlerindeki donanım, diğerlerinden farklı ve güzel olmasaydı hiç bir şekilde tutulmayacaktı. Burada kendisiyle çelişen bir açıklama var.

    Ayrıca PARDUS yeterince reklamını yapamadığı için yavaş ilerliyor. Bu manada iyi bir ekibe ihtiyacı var. Şu aşamada Linux u merak edip geçmek istyenelerin en büyük sıkıntısı donanım uyuşmazlığı, bu konuda hızlı cevap ve çözüm desteiği sunulmalı ve dikkat çekici medyada ses getirecek yazılımlar üretilmeli.. (Yani reklamda çok önemli..)

    TABİ ŞUNU DA SÖYLEMEDEN GEÇEMEYECEĞİM, HER ZAMAN HER YERDE ANDROİD..

  8. SDN Okuru dedi ki:

    pardus için 5-10 kişiyle bu iş olmaz diyor birde bakarmısınız 🙂 cömert bey bu iş oldu bile siz hangi ülkedesiniz ? pardus’ten yazıyorum burası Türkiye 🙂 komiksiniz ***** mobile e-tab hiç olmazsa & yerli katkı payı ***** siz ? Satın ithal ürünleri keyfini çıkarın.üretmeyin yerlilik payı az olan firmalar üretse bile çamur atın.Yazıklar olsun size

  9. SDN Okuru dedi ki:

    Apple burda kazık fiyata satılıyor bence. Ebay sitesinden 0 ve 2.el laptop fiyatlarına bakınca belli oluyor. bence de bilkomun tekel oluşundan kaynaklanan bir sorun. adamlar nasıl olsa satarız diyorlar herhalde

  10. SDN Okuru dedi ki:

    hadi ordan. turk firmaları alsın ihaleyi. casper alsın exper alsın.
    patlayacaksa gene bizde patlasın.

  11. SDN Okuru dedi ki:

    Cok akici bir yazi olmus bir cirpida okudum. Gercekten de farkli bilgiler var, elinize saglik, tesekkurler.

  12. keyloger dedi ki:

    Çok güzel röportaj olmuş, bunun gibilerin devamını dileriz.

  13. SDN Okuru dedi ki:

    ayrıca apple firması kadar ürettiği fiyat ile sattığı fiyat arasında uçurum olan başka firma varmı?

  14. SDN Okuru dedi ki:

    ipad sanki abd demi üretiliyor? o da çinde üretiliyor

  15. SDN Okuru dedi ki:

    abd de 1000 tl turkıyede 3000tl fiyat aradakı 2bın tl vergimi ***** galaxys2 nın fıyatında neden bukadar uçurum yok

  16. SDN Okuru dedi ki:

    her şey zamanla oturacak yerine. izle ve gör mantığıyla öğrenciye tablet verildiğinde hangi sorunlarla karşılaşılacağı görülecek. devlet ipad dağıtacak kadar zengin değil şimdilik. onun da zamanı gelecek

  17. SDN Okuru dedi ki:

    İlginç bir tekel bağımlılığı var demişte,kimse windows aşkından dolayı kullanmı***** Apple ın en ucuz laptopu 2500 ***** o paraya en kral windowslu laptop alırım.

  18. SDN Okuru dedi ki:

    Yazılım ayrı, donanım ayrı teknik servis ayrı ne demekse ?

    Sonuçta bir bilgisayar markasından windows bilgisayar aldığınızda da toptan çözüm almış oluyorsunuz.

  19. SDN Okuru dedi ki:

    Türkiye de bilişim üreticiliğine ne kadar önem veriliyor ki arkadaşlar…
    Ancak tüketmek bizim işimiz… Sanayi de nasıl tücetici olduysak bilişim teknolojilerinde de öyle olacağız bu gidişle.. yazıklar olsun

  20. SDN Okuru dedi ki:

    Pardusa camur atan apple artik oha dedirtti. 10-15 kisilik ekiple olmaz diyor densiz. Yasasin pardus,yaşasın özgürlük.
    Murat Yaşar-pardus kullanıcısı

  21. SDN Okuru dedi ki:

    Apple ürünlerinin pahalılığını vergilere bağlamışlar. Evet vergiler rakamları yükseltiyor ama asıl etken Bilkomun tekel oluşudur. Rekabet olmayınca tok satıcı haline geliyorlar.

  22. Troy dedi ki:

    Cömert Varlık adınu duyunca, "Tamam" dedim "iPad’ler havada uçuşacak hediye olarak" öyle olmadı. Bu kadar sohbetten sonra az kalsın ikinci iPad’i alacaktım ne olur ne olmaz diye

  23. SDN Okuru dedi ki:

    Yaw Apple ürünleri çinde yapılmıyormu sanki. çok güldüm çok.

  24. SDN Okuru dedi ki:

    Yok mu bu yazının Podcast versiyonu falan ?

  25. __kadıköyRAP__ dedi ki:

    ben niye uzun yazıları okuyamıyorum ya

    cömert varlık ismi güzelmiş ama

  26. acer dedi ki:

    İlginç bir stratejileri var onu söyleyeyim. Güçlü olmak gizlenmek anlamına mı geliyor?
    Ürünlerin daha fazla satış kanalında olması yerelleşmesi gerekiyor bence. Fiyat politikaları da buraya özel olmalı Nokia Türkiyenin yaptığı gibi.

  27. muratteas dedi ki:

    Sorulara devam etseydiniz keşke. Madem ofisi var 7 kişi çok değil mi? Fatih Projesinde Apple nin şansı var mı?

    — Mesaj Güncellendi —

    Kamu İhale Kanunu‘nun yetersiz kalmasından dolayı bu şartnamalerleFatih Projesi‘nde öğrencilerin iPad kullanmaları çok zor.

    Aldım cevabımı.

  28. muratteas dedi ki:

    Sorulara devam etseydiniz keşke. Madem ofisi var 7 kişi çok değil mi? Fatih Projesinde Apple nin şansı var mı?

" Apple’ın Türkiye Macerası konulu haberimizde ShiftDelete.Net olarak sizlere Apple’ın Türkiye Macerası ile ilgili son gelişmeleri aktarmak istedik. Hemen yukarıda Apple’ın Türkiye Macerası ile ilgili yorum ve görüşleri inceleyerek sizlerde yorum bırakabilirsiniz. "