Devlerin Yapay Zeka Yarışı Kızışıyor: Harcamalar Akıl Almaz Seviyeye Geldi
Yapay zeka yatırımlarındaki hızlı artış, dünyanın en büyük teknoloji şirketlerinin iş modellerini kökten değiştiriyor. Amazon, Alphabet, Microsoft ve Meta; yazılım ve dijital hizmetlerin yanı sıra veri merkezleri, sunucular ve ağ altyapısına milyarlarca dolarlık yatırımlar yaparak dünyanın en büyük fiziksel varlık sahipleri arasına giriyor.
Nikkei Asia tarafından yapılan analize göre, bu dört şirketin sahip olduğu toplam mülk, fabrika ve ekipman varlıklarının (PP&E) değeri haziran sonu itibarıyla 1,46 trilyon dolara ulaştı. Bu rakam, son üç yılda yüzde 140’lık bir artışa işaret ederken, şirketlerin toplam PP&E varlıkları yalnızca son bir yılda yüzde 48 oranında yükseldi.
Teknoloji devleri petrol şirketlerini geride bıraktı
Dört şirket arasında en yüksek fiziksel varlığa sahip olan Amazon, 538,7 milyar dolarlık değeriyle dikkat çekiyor. Amazon’un fiziksel varlıkları son üç yılda yaklaşık iki katına çıkarken, şirket geçtiğimiz yıl dünyanın en büyük finans dışı şirketi konumunda bulunan Saudi Aramco’yu da geride bıraktı.
Alphabet ve Microsoft’un PP&E varlıkları da 330 milyar doların üzerine çıkarak Exxon Mobil ve PetroChina gibi dev petrol şirketlerini geride bıraktı. Grubun fiziksel varlık açısından en küçük şirketi Meta olsa da, şirketin yatırımları hızla büyüyor ve sahip olduğu fiziksel varlıkların toplam değerinin Toyota’nın varlıklarının iki katından fazla olduğu belirtiliyor.
AI veri merkezleri yatırımları hızlandırıyor
Teknoloji devlerinin fiziksel varlıklarındaki büyük artışın arkasında, yapay zeka altyapısına yapılan devasa yatırımlar yer alıyor. Özellikle veri merkezleri, gelişmiş sunucular ve ağ ekipmanları şirketlerin sermaye harcamalarında önemli bir paya sahip.
Alphabet’in PP&E varlıklarının yüzde 70’inden fazlasını sunucular, ağ ekipmanları, arazi ve veri merkezi binaları gibi teknik altyapı oluşturuyor. Amazon, Alphabet, Microsoft ve Meta’nın toplam sermaye harcamalarının 2026 yılında 760 milyar dolara ulaşabileceği tahmin ediliyor ki bu rakam, bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 85’lik bir artış anlamına geliyor.
Geçmişte büyük ölçüde yazılım, reklam ve dijital hizmetlere dayanan şirketler, artık yapay zeka hizmetlerini destekleyebilmek için enerji, veri merkezi, sunucu ve ağ altyapısına devasa yatırımlar yapmak zorunda kalıyor. Bu durum, şirketlerin bilanço dışı finansal yükümlülüklerinin de ciddi şekilde artmasına neden oluyor.
Haziran sonu itibarıyla bu dört şirketin uzun vadeli ekipman satın alma anlaşmaları ve kira taahhütleri de dahil olmak üzere yaklaşık 2,3 trilyon dolarlık bilanço dışı yükümlülüğü bulunuyor. Bu rakamın bir yıl öncesine göre dört kattan fazla arttığı belirtilirken, söz konusu yükümlülükler zaman içerisinde fiziksel varlıklara dönüşebileceği için gizli borç olarak nitelendiriliyor.
Yüksek altyapı maliyetleri kârları baskılayabilir
Yapay zeka altyapısına yapılan yatırımlar gelecekte bulut bilişim ve AI hizmetlerinden önemli gelirler yaratabilir. Ancak devasa veri merkezi yatırımları şirketlerin işletme maliyetlerini de artırıyor ve yeni sunucular devreye girdikçe amortisman giderleri yükseliyor.
AI donanımlarının kullanım ömrünün genellikle yaklaşık beş yıl olması, şirketlerin yatırımlarını kısa sürede gider olarak muhasebeleştirmesine neden oluyor. Amazon, Alphabet, Microsoft ve Meta’nın nisan-haziran dönemindeki toplam amortisman giderleri 44,5 milyar dolara ulaştı ve bu rakam, dört şirketin toplam faaliyet kârının yaklaşık üçte birine karşılık geldi.
Piyasa tahminlerine göre dört şirketin yıllık amortisman giderleri 2028 yılına kadar yaklaşık 360 milyar dolara ulaşabilir. Bu devasa altyapı yatırımlarının şirketlerin kârlılığı üzerindeki uzun vadeli etkileri hakkında siz ne düşünüyorsunuz?
Yorumunuz gönderildi,
onaylandıktan sonra yayımlanacak.