İki fotoğraf

MUSTAFA ÜNAL


İki fotoğraf

Çok konuşuldu, çok tartışıldı ama ben yine de son 10 güne damgasını vuran o unutulmaz iki fotoğraf karesine dikkatinizi çekmek istiyorum. İlkinin üzerinde maalesef pek durulmadı; dramatik ve yürek acıtan bir görüntü.

Manisa'da kışlanın önünde çekilmiş. Yemin töreni için uzaklardan gelen başı kapalı, mantolu kadınlar, oğullarının veya kardeşlerinin yemin merasimini tel örgülerin arkasından izliyorlar. Neden mi? İçeriye girmelerine izin verilmemiş çünkü.

Tören sahasına alınmamalarının tek gerekçesi ise örtülü olmaları. Oysa giysilerinde hiç aşırılık yok, her biri Anadolu'nun sıradan kasabasında rastlanacak türden. Ne siyasî simge denebilir ne de dışarıdan ithal. Her şeyiyle yerli ve olağan. Kim olursa olsun hiç kimse Anadolu insanını 'açık-kapalı' diye ayrıma tabi tutma hakkına sahip değil. En başta Anayasa'ya aykırı. Ve suç. Dün Kocatepe Camii'nden, Ağrı'da şehit düşen Binbaşı Süleyman Can'ın cenazesi kaldırıldı. Tabutun etrafına kümelenen şehidin yakınları ve sevenlerine bir bakın... Kadınların üzerindeki giysiler, kışlaya alınmayan o hanımlardan farksız. 'Ne alakası var?' diyenler çıkabilir. Çok alakası var.

Bir sonbahar günü Manisa kışlasının önünde çekilen o talihsiz fotoğraf yıllarca unutulmayacak bir görüntü olarak tarihin hafızasına kaydedildi. Umarım bir daha tekrarlanmaz.

Tarihe mal olan diğer fotoğraf karesi ise CHP lideri Deniz Baykal çarşaflı kadınlara parti rozeti takarken İstanbul'da çekildi. Hafta boyunca konuşuldu, siyasetin mekânlarında hararetle tartışıldı. Baykal, bir anda sağlı sollu eleştirilerin hedefi oldu. En sert itirazlar da uzaklardan değil kendi çevresinden. Yankıları hâlâ sürüyor, kolay kolay bitecek gibi de değil. Üzerinde bu kadar durulması bıkkınlık vermiş olabilir. Bu fotoğraf, CHP tarihi için çok önemli. Türk siyaseti için de.

Tartışmalar salt ciddi boyutta da yürümüyor. Esprilere bile neden oldu. Baykal'ı sakallı, sarıklı hoca diye gösteren foto montajlar internet sitelerinde dolaşıyor. Sırada hac var, 'Baykal yakında hacca da gider' diyenler var. Şaka bile olsa, bunlar solun bilinçaltını gün yüzüne çıkarıyor aslında. CHP'nin dinle ve Anadolu'nun kutsallarıyla sağlıklı ilişki kuramadığının da itirafı gibi. Rozet fotoğrafı CHP'ye gerçeklerle yüzleşme imkânı verdi. Oysa bu topraklarda her daim yaşanabilecek olağan bir fotoğraf olmalı. Yadırganmasının nedeni, CHP çizgisinin tek parti döneminden bu yana toplumun kutsallarıyla barışık olmaması. Aksine sürekli kavga etmesi. En azından toplumdaki algı bu. Onun için Baykal'ın çarşaflı bir kadına rozet takması şaşkınlıkla karşılanıyor. Örtülü bir hanım ile CHP yan yana durduğunda fırtınalar kopuyor.

Her iki fotoğraf CHP Konya Milletvekili Atilla Kart'ın zihninde yer etmiş olmalı ki olayı yorumlarken, "Askerî garnizonlarda okul mezuniyetleri, asker yemin törenleri için gelen başörtülü ebeveynler de geri çevrilmemeli." diyor.

Karadeniz'de CHP'lilerin yaşadığı bir abdest olayı var. Bizzat Baykal'dan dinledim; yani gerçek hikâye değil. Yıllarca önce Trabzon'da yaşanmış. Milletvekili adayları, il ve ilçe yöneticileri ile şehrin en ücra köşelerini dolaşırken yolları bir köye düşer. Köyün hemen girişinde elinde taşıdığı su kaplarıyla ağır ağır yürüyen yaşlıca bir kadına rastlarlar. Araçlarından inerler, selam ve hal hatır konuşmalarından sonra sırf yardım olsun diye taşımak için kadının sularını alırlar. Bir süre yürüdükten sonra kadın 'Siz kimsiniz?' diye sorar.

Parti yöneticisi, milletvekili adayını göstererek, 'Oy verip seçerseniz şu arkadaş Ankara'da sizin sesiniz olacak, milletvekiliniz olacak.' der. Kadın sesini yükselterek merakla sorar: 'Hangi partiden?' Halk Partisi'nden... Kadın partinin ismini duyunca tepki gösterir, hışımla milletvekili adayının taşıdığı su kabını elinden kaparken, 'Eyvah o benim abdest suyumdu, şimdi ne yapacağım?' diye söylenir. Trabzonlu köylü kadının, abdest suyunu bir CHP'linin taşımasından ne tür sonuçlar çıkardığını bilmem söylemeye gerek var mı?

Bugün CHP'nin abdest suyu ile çarşaf arasında çıkış aradığını söylemek yanlış olmaz herhalde.

Yıllar yılı unutulmayacak iki fotoğraftan biri acıya, diğeri umuda işaret ediyor...KaynaK