Eski Türkler'in, sanılanın ve yanlış bilinenin aksine Şamanizme değil "tek tanrıcı" bir dine inandıkları tarih profesörlerince ortaya konulmuştur.
Buna rağmen kulaktan dolma bilgilere dayanarak şamanist bir toplumdan geldiğimiz dile getirilmekte; ayrıca şamanizm, devlet içinde devlet olma sevdasında olan oluşumlar tarafından da propaganda aracı olarak kullanılmaktadır.
Klasik şamanizmin anavatanı kabul edilen Sibirya'daki eski halk uygulamalarında,
ilkçağ devirlerinden bu yana Avrupa'da,
Doğu Sibirya'dan Kuzey Kanada'ya kadar uzanan geniş coğrafyada yaşayan Eskimo gruplarının uygulama ve inançlarında,
Amazon bölgesi bazı yerli gruplarının yaşayış ve uygulamalarında,
ve bütün bunlarla birlikte Amerika kıtası yerel kültürlerindeki geleneksel şifacılar, mistikler ve otacıların yer aldığı Şamanizm benzeri inançlarla Eski Türkler'in tek tanrı inancı karıştırılmamalıdır.
Eski Türkler'de ise hayat sunan ve alan, cezalandıran ve ödüllendiren bir tek yaratıcı inancının var olduğu tarih bilimciler tarafından kabul görmektedir:
"Prof. Dr. Hikmet Tanyu, Halk İnanışları ve Türkler'in eski dinine yönelik çalışmaları neticesinde, o zamana kadar farklı bilinen bir gerçeği de ortaya çıkarmıştır. O; Türkler'in eski dinine dair Abdülkadir İnan'ın "Şamanizm" ve Ziya Gökalp'in "Toyunizm" iddialarını reddetmiş, eski Türk dininin "Tek Tanrıcı Bir Din" olduğunu ortaya koymuştur. Bunun üzerine hem doğruları ortaya koymak hem Türk Kamuoyunu doğru bilgilendirmek hem de Prof. Dr. Hikmet Tanyu'nun bu konudaki görüşlerini ortaya koymak üzere Prof. Dr. Abdurrahman Küçük tarafından "İslâmiyetten Önce Türklerde Tek Tanrı İnancı" (Boğaziçi Dergisi, İstanbul-Nisan 1984, Sayı:22, Sayfa:28-31) başlıklı bir makale yayınlanmıştır. Şu günlerde gündeme gelen konu dolayısı ile Türk Kamuoyunu doğru bilgilendirmek için 24 yıl önce, 1984 yılında, yayınlanan bu makalenin, burada yeniden verilmesi uygun bulunmuştur."
(söz konusu makaleyi ve yukarıdaki açıklamanın geri kalanını aşağıdaki adreste bulabilirsiniz.)
Türkiye Dinler Tarihi Derneği
Buna rağmen kulaktan dolma bilgilere dayanarak şamanist bir toplumdan geldiğimiz dile getirilmekte; ayrıca şamanizm, devlet içinde devlet olma sevdasında olan oluşumlar tarafından da propaganda aracı olarak kullanılmaktadır.
Klasik şamanizmin anavatanı kabul edilen Sibirya'daki eski halk uygulamalarında,
ilkçağ devirlerinden bu yana Avrupa'da,
Doğu Sibirya'dan Kuzey Kanada'ya kadar uzanan geniş coğrafyada yaşayan Eskimo gruplarının uygulama ve inançlarında,
Amazon bölgesi bazı yerli gruplarının yaşayış ve uygulamalarında,
ve bütün bunlarla birlikte Amerika kıtası yerel kültürlerindeki geleneksel şifacılar, mistikler ve otacıların yer aldığı Şamanizm benzeri inançlarla Eski Türkler'in tek tanrı inancı karıştırılmamalıdır.
Eski Türkler'de ise hayat sunan ve alan, cezalandıran ve ödüllendiren bir tek yaratıcı inancının var olduğu tarih bilimciler tarafından kabul görmektedir:
"Prof. Dr. Hikmet Tanyu, Halk İnanışları ve Türkler'in eski dinine yönelik çalışmaları neticesinde, o zamana kadar farklı bilinen bir gerçeği de ortaya çıkarmıştır. O; Türkler'in eski dinine dair Abdülkadir İnan'ın "Şamanizm" ve Ziya Gökalp'in "Toyunizm" iddialarını reddetmiş, eski Türk dininin "Tek Tanrıcı Bir Din" olduğunu ortaya koymuştur. Bunun üzerine hem doğruları ortaya koymak hem Türk Kamuoyunu doğru bilgilendirmek hem de Prof. Dr. Hikmet Tanyu'nun bu konudaki görüşlerini ortaya koymak üzere Prof. Dr. Abdurrahman Küçük tarafından "İslâmiyetten Önce Türklerde Tek Tanrı İnancı" (Boğaziçi Dergisi, İstanbul-Nisan 1984, Sayı:22, Sayfa:28-31) başlıklı bir makale yayınlanmıştır. Şu günlerde gündeme gelen konu dolayısı ile Türk Kamuoyunu doğru bilgilendirmek için 24 yıl önce, 1984 yılında, yayınlanan bu makalenin, burada yeniden verilmesi uygun bulunmuştur."
(söz konusu makaleyi ve yukarıdaki açıklamanın geri kalanını aşağıdaki adreste bulabilirsiniz.)
Türkiye Dinler Tarihi Derneği
