idealterror dedi:
oniki ada meselesi de tamamiyla siyasi bir carpitmadir. sanane72'nin su anda piyasada olan meb onayli turk tarih kitaplarini karistirmasini degil, oturup universitesindeki kutuphaneden lozan baris surecini degerlendiren kitaplar okumasi, iskembeyi kubradan atmamasi gereklidir.
tarih bu tabi, objektif bilgiler subjektif degerlendirilebilinir, ama bir yere kadar yani.
İşkembeci kim acaba . Delil olmadan kafasındaki fikirleri yazan , gösterilen kaynaklara copy paste mantığı ile bakıp kabullenmeyen, kabullenemeyen kim acaba.
Ancak, Lozan'daki Türk delegeleri Ege adaları konusunda şu isteklerde bulundular:
1. Anadolu kıyılarına yakın küçük adalarla, İmzor, Bozcaada ve Semadirek adası Türkiye'ye verilmelidir.
2. Diğer adalar askerlikten tecrit edilmeli, yani silah ve asker bulundurulmadan tarafsız ve müstakil kalmalıdırlar.
Anlaşılacağı gibi Türk tezi, adaların Anadolu'nun güvenliği için taşıdıkları önem bakımından "silah ve askerden arındırma" esasına oturtulmuştu. Meis adası hariç, Türkiye, önceden yaşadığı ve içinde bulunduğu şartlar gereği Oniki Ada ve diğer bazı adaların kesin surette kendisine verilmesi konusunda çok fazla ısrarcı olamamıştır[1].
Ayrıca Lozan'a giden delege ve danışmanların, özellikle Oniki Ada konusunda çok hazırlıklı olmadıkları, her şeyi baş delege İsmet İnönü'den bekledikleri kanaati uyanmaktadır. Rodos ve Oniki Ada konusunda Konferans boyunca Türk tarafından bir talep ve görüşme isteği olmamıştır. Konuyla ilgili olarak verilecek iki örnek bu açıdan önemlidir:
Lozan'da Ege adaları sorunu komisyonlarda görüşülecektir. Türk danışmanların (müşavir) hazırladığı raporda Ege adalarının en önemlilerinden biri olan Limni adası unutulmuş, rapora konulmamıştır. Adalar gibi yine Türkiye için de hayati önemi bulunan bir konuda müşavirlerin ilgisizlik veya bilgisizlik sonucu Limni adasını unutmaları, milli çıkarlarımız açısından anlaşılabilecek bir durum değildir. Bu olay üzerine Lord Curzon, komisyonda Türk heyetine alaycı konuşma ve imalarda bulunmuştur[2].
Bir diğer olay da Lozan'da ikinci adam durumunda olan delege Dr. Rıza Nur'dur. Rıza Nur, abartılarla dolu olan ve Almanya'da basılan hatıralarında Lozan görüşmeleri sırasında Ege adaları ile ilgili düşüncelerini şöyle aktarıyor:
"... Bunların (adalar) bir kısmı Yunanlıların, bir kısmı da İtalyanların elinde (Oniki Ada'yı kastediyor). Ahali ekseriyetle Rum. Vakıa Anadolu sahilleri için kaçakçılık ve eşkıyalık, iktisadi vaziyet cihetiyle adalar mühimdirler. Hatta Anadolu'ya tecavüz için mükemmel hareket üssü olabilirler. Fakat Türkiye'de onları ne almak, ne de sonra muhafaza etmek kuvveti var. Deniz aşırı muhafazalar büyük masraflar ister. Yalnız Çanakkale Boğazı'nın ağzını tıkayan bir iki adayı almalıyız ve alabilirsek kâr. Öbür tarafı uğraşmaya değmez. Yunan veya İtalya, kimin elinde olursa olsun. Bizde olmayınca kimde olursa olsun. İkisi de bize tecavüz edecek mahiyette... Sade buraları gayri askeri yapabilirsek Renimel matlup!... Bu husustaki siyasetimiz bu idi.
Bize 'Meis adası sahilimize pek yakın olduğundan verilmesini' Rauf, hükümet namına ısrar ile yazdı. Fakat bir ufak ve kayalık yermiş, neye yarayacak? İtalyanlara harekat üssü ise Rodos ve Kuşadası'dır. Burası o işe yaramaz. Bu adaların hepsi de Oniki Adalardandır. Bunları 1912'de Türkiye Uşi Muahedesi ile İtalya'ya zaten vermiş. Bize şimdi burada tasdikinden başka çare yok. Binaenaleyh kara sularımızdaki adaları aldık[3]."
Lozan ikinci delegesi Rıza Nur'un Ege adaları hakkındaki bu görüşleri askeri, coğrafi ve tarihi bakımdan kabul etmek mümkün değildir. Hele hele Uşi Antlaşması'nı tam zıt bir şekilde yorumlanması anlaşılır değildir. Oysa Trablusgarp harbi çıkıp, İtalyanların Oniki Ada'yı işgal etmeleri üzerine devrin Sadrazamı Said Paşa bu konudaki düşüncelerini şöyle açıklamıştır:
"... Adaların bence çok büyük ehemmiyeti vardır. Adaları veririm Trablus'u vermem; fikrinde değilim. Adaların ehemmiyeti çok fazladır. Binaenaleyh adaların kurtarılmasına çalışmalı. Hatıra gelecek şeyler vücuda gelecek olursa yalnız İstanbul değil, Anadolu sahilleri de tehlikeye girer. Önceden de söylediğim gibi bu adalar İstanbul ve Anadolu'nun karakollarıdır[4]."
Sonuçta, Lozan'da Oniki Ada İtalya'ya bırakıldı. Antlaşmanın 15. maddesine göre Türkiye bu adalar üzerindeki her türlü hak ve hukukundan İtalya lehine tamamen feragat etti.
1] Lozan Zabıtları, II. Takım, c.1, s. 12, 18, 100, 110.
[2] Bilsel, Cemil-, Lozan, C. II, İstanbul 1933, s. 246.
[3] Nur, Rıza-, Hayat ve Hatıralarım, C. III, Frankfurt, s. 1013.
[4] Kurtcephe, İsrafil-, Türk-İtalyan İlişkileri (1911-1916), TTK, Ankara 1995, s. 126.
[5] Cemil Bilsel, a.g.e., s.325.
Meb kitabı bulamadım içinden ne hikmetse... On iki ada meselesi bu hükümetin çıkardığı kitaplarda olduğunu nerden çıkardan ? 2002 senesinden önce bilinen olayları şimdi yapılmış gibi göstererek iyi çarpıtıyorsun.. Çok yalan haber çıkaran gazeteler okuyorsun. Onların yolundan gidiyorsun ...
fish dedi:
..
dün ben de biraz araştırma yaptım...ve anladığım kadarıyla 2. inönü savaşı zamanında millet içerisinde saltanata yakın olanlar turancılığa yakın olanlar ve islami birlikten taraftar olanlar, doğal olarak kuvayi milliye gücüne karşı olanlar gibi millet bölünmüş halde..
sanırım bu durumu orta eğitiminde azcık tarih dersi almış olan herkes bilir...tek tek açılan cemiyetleri saymama gerek yok gibi..
evet inönü bu lafı söylemiştir ama kime söylediği yukarıda saydığım ve kurtuluş savaşına destekten ziyade köstek olan milletin bir bölümü için sarfedilmiş sözlerdir...
inönü nün millete güveni olmamasının yanına milletin bu ideolojik olarak bölünmüşlüğünü de inönüyü eleştirirken hesaba katmak ve ona göre yorum ypmak daha sağlıklı ve vicdanlıca olur diye düşünüyorum...
Millete neden söylediğini bu kadar basit mi açıkladınız? Haksız çıkmamak için çokta safa yatmayın.. Rejime düşman millete "düşmanımızdır" dese anlarım. Gözünüzden kaçırdığınız birşey var. 29 Ekim 1923 de Cumhuriyet ilan edildi..
2. İnönü Savaşı 23 Mart 1921 tarihinde başladı.
Rejim yok halk ile sırt sırta düşmana savaşıyorsunuz .. Çetelere düşmanımız dese anlarım. Direk millet düşman oluyor ne hikmetse ?
Atatürkçü olarak geçinenlerin kişilerin Atatürk' e ihanet etmesinide sudan sebeble açıklamak da ne oluyor ? Bu ülkenin kurucusunun resmini Türk parasından çıkartıyor " verdiğiniz tepki bumu ? ". Anladım ki Atatürk'ün ihaneti kendileri yapıyor ama nedense kendi fikirlerinden farklı görüşler çıkınca Atatürk düşmanı yapıyor.
idealterror dedi:
pek yazik ki inonu'yu elestiren(ki herkesin herkesi elestirme hakki vardir) guruh bir adet inonu ile ilgili arastirma yapmassa ve sallamaya devam ederse, onlara yilin en cok sayi atan odulunu verecegiz.
Sen kimsin bilir kişi misin ? inönünün soyundan mı geliyorsun. Sen ilk başta kullandığın nikine ödül ver. Ki zamanında İstiklal Mahkemeleri ile terör estirende kimdi acaba?
Atatürk'te sorunu görmüş. Ama vefat etmesinden devletin yönetimi fikirleri ile örtüşmeyen adama devredilmiştir. Çok akıllı iseniz bazı temsilcisi gözüken görüşlerinin Atatürkçülükle alakası olmadığını; Millete düşman görüşlerin olduğu alenen gözükmektedir.
Atatürk'ün adına leke sürenler Atatürkçüyüm diye geçinirler. Aslında Atatürkçülüğü sevdirmeyenlerde bunlardır. Eğriyi doğuruyu iyi ayırt edelim