Yanığın olduğu bölgeye, bilinenin aksine buz konulmamalı. Bunun yerine yanık yeri, musluk suyu altında en az 10 dakika bekletilmeli. Çünkü buz, dokulara daha da hasar verir.
Üzerine sıcak su dökülmeyenimiz, yağ sıçramayanımız ya da ütü yaparken elimizi yakmayanımız neredeyse yoktur. Temas eden veya edilen bölge küçücük bile olsa en can yakan durumlardan biridir bunlar. Ama yaptığımız kimi hatalar sebebiyle acımızı ve yaranın derinleşmesini daha da artırıyoruz.
Yanık dereceleri
Birinci derece yanıklar: En hafif yanık şeklidir. Derinin en üst tabakasında kızarıklık ve yanma hissi olur. Su toplanmaz. 1-2 günde deri soyulup, en fazla 1 haftada iyileşir.
İkinci derece yanıklar: Derinin en üst tabakasının altındaki dokuların da etkilendiği yanıklardır. Şiddetli ağrı ve yanma görülür, su toplanır. İyileşme 3 haftaya kadar uzayabilir.
Üçüncü derece yanıklar: En ciddi yanıklardır. Derinin en derin tabakalarına ilerler. Doku, kahve renklidir. Sinir uçları yandığı için ağrı hissedilmez.
Hafif yanıklar için…
Öncelikle yanan bölgeyi musluk suyu altında en az 10-15 dakika bekletin. Bu sayede acıyı dindirmiş, yanığın daha derinlere inmesini de engellemiş oluruz. Soğutma işlemi yaptıktan sonra varsa yanık kremi sürün.
Ilık su ile ıslatılmış bir bez de yanığın üstüne konulabilir. Sonra yanan bölge üzerine temiz bir bez ya da havlu sarın. Böylece hava ile teması kesilerek ağrı azaltılır. Hastanın üzerindeki yüzük, saat çıkarılmalı. Bunlar parmaklarda ve bilekte hem kan akımını azaltır, hem de ısınmış metal olarak yanığın derinleşmesine sebep olur.
Yüksek su içerikli özel yanık örtüleri kullanılabilir. Eczanelerde satılan bu örtüler, çok hızlı bir şekilde yanığı soğutup, acının geçmesini sağlar.
Yapmamanız gerekenler
* Yanıklarda buz veya buzlu su asla kullanmayın. Böyle bir uygulama, alttaki deri dokularına daha da hasar verir.
* Su kabarcıklarını patlatmayın. Bu kabarcıkların altında proteinden zengin bir sıvı birikmektedir. Bu sıvı üstteki ölü deri tabakasını koruyor.
* Enfeksiyona dikkat edin. Enfeksiyon kapmış bir yanığın belirtileri; yanan alandan çıkan kırmızı çizgiler, artan şişme, akıntı ve ateştir.
* Yanma esnasında acele ile kıyafetinizi çıkartmayın. Kıyafet ile birlikte yanan yeri suyun altına tutun. Çünkü yanan yer o anda su topladıysa yanma telaşı ile kıyafeti hızlıca çıkarmak su kabarcıklarının patlamasına ve derinin soyulmasına sebep olabilir.
* Yaranın üzerine diş macunu, salça, zeytinyağı, kına gibi ürünler sürmeyin.
* Yanan yerde iz kalıp kalmayacağı daha çok yanığın derinliği, enfeksiyon ve cilt yapısına bağlıdır.
Ne zaman acile başvuralım?
*Yanığın ikinci veya üçüncü derece olduğunu düşünüyorsanız
*Yanık alanı genişse
*Yanık yeri; baş, yüz, genital bölge, kol ve bacakların eklem yerlerindeyse…
Kaynak
Üzerine sıcak su dökülmeyenimiz, yağ sıçramayanımız ya da ütü yaparken elimizi yakmayanımız neredeyse yoktur. Temas eden veya edilen bölge küçücük bile olsa en can yakan durumlardan biridir bunlar. Ama yaptığımız kimi hatalar sebebiyle acımızı ve yaranın derinleşmesini daha da artırıyoruz.
Yanık dereceleri
Birinci derece yanıklar: En hafif yanık şeklidir. Derinin en üst tabakasında kızarıklık ve yanma hissi olur. Su toplanmaz. 1-2 günde deri soyulup, en fazla 1 haftada iyileşir.
İkinci derece yanıklar: Derinin en üst tabakasının altındaki dokuların da etkilendiği yanıklardır. Şiddetli ağrı ve yanma görülür, su toplanır. İyileşme 3 haftaya kadar uzayabilir.
Üçüncü derece yanıklar: En ciddi yanıklardır. Derinin en derin tabakalarına ilerler. Doku, kahve renklidir. Sinir uçları yandığı için ağrı hissedilmez.
Hafif yanıklar için…
Öncelikle yanan bölgeyi musluk suyu altında en az 10-15 dakika bekletin. Bu sayede acıyı dindirmiş, yanığın daha derinlere inmesini de engellemiş oluruz. Soğutma işlemi yaptıktan sonra varsa yanık kremi sürün.
Ilık su ile ıslatılmış bir bez de yanığın üstüne konulabilir. Sonra yanan bölge üzerine temiz bir bez ya da havlu sarın. Böylece hava ile teması kesilerek ağrı azaltılır. Hastanın üzerindeki yüzük, saat çıkarılmalı. Bunlar parmaklarda ve bilekte hem kan akımını azaltır, hem de ısınmış metal olarak yanığın derinleşmesine sebep olur.
Yüksek su içerikli özel yanık örtüleri kullanılabilir. Eczanelerde satılan bu örtüler, çok hızlı bir şekilde yanığı soğutup, acının geçmesini sağlar.
Yapmamanız gerekenler
* Yanıklarda buz veya buzlu su asla kullanmayın. Böyle bir uygulama, alttaki deri dokularına daha da hasar verir.
* Su kabarcıklarını patlatmayın. Bu kabarcıkların altında proteinden zengin bir sıvı birikmektedir. Bu sıvı üstteki ölü deri tabakasını koruyor.
* Enfeksiyona dikkat edin. Enfeksiyon kapmış bir yanığın belirtileri; yanan alandan çıkan kırmızı çizgiler, artan şişme, akıntı ve ateştir.
* Yanma esnasında acele ile kıyafetinizi çıkartmayın. Kıyafet ile birlikte yanan yeri suyun altına tutun. Çünkü yanan yer o anda su topladıysa yanma telaşı ile kıyafeti hızlıca çıkarmak su kabarcıklarının patlamasına ve derinin soyulmasına sebep olabilir.
* Yaranın üzerine diş macunu, salça, zeytinyağı, kına gibi ürünler sürmeyin.
* Yanan yerde iz kalıp kalmayacağı daha çok yanığın derinliği, enfeksiyon ve cilt yapısına bağlıdır.
Ne zaman acile başvuralım?
*Yanığın ikinci veya üçüncü derece olduğunu düşünüyorsanız
*Yanık alanı genişse
*Yanık yeri; baş, yüz, genital bölge, kol ve bacakların eklem yerlerindeyse…
Kaynak