Taşınabilir telefon ve kişisel sayısal yardımcıların (PDA) işletim sistemleri, bu ürünlerin kullanıcılarının rahatlık ve verimliliklerini oldukça önemli şekilde etkiliyor. Tabii bu rahatlık ve verimlilik konularının temeli de, bu ürünlerin kullandıkları işletim sistemleri ve bu işletim sistemlerinin genişleme imkânları, esneklikleridir. Uygulama geliştiriciler ve üreticiler, ürünlerini ne kadar geliştirirlerse gelirtirsinler, işletim sistemleriyle bağlı oldukları için,  sürekli olarak kendi ihtiyaçlarına daha uygun işletim sistemlerinin arayışındalar.

Piyasada Kimler Var?

Öncelikle,  Windows Mobile var. Türk şirketlerinin Uzak Doğu’dan getirip üstlerine kendi isimlerini yazdırdığı makineler bile bu işletim sistemini kullaıyor. Zaten görünümleri de genellikle birbirlerine benziyor. Bu, akıllı telefon (Smartphone) olarak anılan, bir marka mı yoksa bir tür mü olduğu belli olmayan sınıfta hakim konumda görünüyor. Bu smartphone kavramının nereye ait olduğunun bilinmemesi de Microsoft’un zamanında Smartphone kavramını, kendi işletim sistemini kullanan benzer türden ürünler için kullanılmasını desteklemesiydi. Şimdilerde ise, Symbian işletim sistemi kullanan ürünlere de akıllı telefon (smartphone) dendiğini görüyoruz.

PalmOS var ki, bilemiyoruz ruhuna dua mı okusak yoksa hâlâ vardır ve hayattadır mı desek… Geçtiğimiz haftalarda Windows Mobile kullanan Palm piyasaya çıktığından bu konuda kararsızız. PalmOS, Apple’ın MacOS’u gibi, Palm’ın ürünlerinde kullanılıyor ve yalnızca firma ürünlerinde kullanılıyor.

Nokia’nın en büyük ortağı olduğu Symbian ise bir çok telefon üreticisi için en önemli akıllı telefon işletim sistemi. Zira Windows Mobile kullanan avuçiçi bilgisayar benzeri telefonlar, telefondan ziyâde avuçiçi bilgisayar oldukları için bir miktar sınıf farkı var. Gerçi Symbian uygulamaları şeklinde gördüğümüz, telefonlarda da Windows uygulamaları çok olmasa da var. Symbian, esnek bir platform sunması ve uygulama geliştirilmesi açısından sık tercih edilen bir işletim sistemi olması sebebiyle şu sıralarda en kullanılası telefon işletim sistemi. Tabii telefonu aşan ve KSY benzeri modellerde de geliştirilerek kullanılıyor.

Linux Nerede?

Linux ve türevlerinin KSY ve akıllı telefon uygulamaları maalesef seyrek. Bunların da en başında bir standardın oturmuş olmadığını düşünüyoruz. Baktık ki bunu düşünen sadece biz değiliz, firmalar da bir şekilde bir standart geliştirmek için örgütleniyor.

LiPS, açılım olarak Linux Phone Standards anlamına geliyor. www.lipsforum.org adresinden ulaşabileceğiniz kurumda taşınabilir telefon ve KSY piyasasında söz sahibi olan bir çok uluslararası firmayı görebilirsiniz. Bu kurumun amacı, Linux’un belirli standart kalıplar dahilinde taşınabilir aygıtlarda kullanılmasını sağlamak. Tabii "Neden Linux?" sorusunu sorar olduğunuzu duyar gibiyiz. LiPS’in buna verdiği cevap şöyle:

– Linux tek bir firma tarafından geliştirilmeyen ve sahipliği kamuya ait olan bir sistemdir.

– Linux taşınabilir ve aşırı derecede esnek bir yapıya sahiptir. Hiç bir donanım veya yazılım üreticisine bağımlı kalmamanızı sağlar.

– Linux güvenilirdir ve kendisini bir çok uygulamada kanıtlamıştır.

– Linux ekonomiktir.

– Linux üzerine çalışacak yeterli sayıda deneyimli eleman vardır.

– Linux, büyük bir kitlenin çabalarıyla geliştirilmiş bir üründür ve çabuk bir gelişim ve yenilik hızına sahiptir.

Esasen burada da herhangi bir işte kullanılacak yazılımları seçerkenki niteliklerle benzer seçim ölçütleri söz konusu. Özetleyecek olursak ürün fiyatlarına işletim sisteminin etkisi, istenilen ürünün işletim sistemi sınırlamaları olmadan geliştirilebilmesi ve güncelliği üçüncü şahıslara bağlı olmayan sistemlerin üretilmesi, küçük taşınabilir sistemler ve telefonlarda Linux kullanılmak istenmesinin temel noktaları.

Şimdilerde Hangi Ürünlerde Linux Var?

…diyecek olursanız ve gelişmeleri yakından takip etmek isterseniz, her ne kadar bizim de konuda gözümüz olacak olsa da, LinuxDevices‘a bakabilirsiniz. Linux kullanan son ürünler, cep telefonu, KSY ve diğer ürünlerin tanıtımları gayet başarılı şekilde işlenmiş.

SDN