yazım noktalama

Nefes alma beklemesinde virgül, cümle sonunda nokta.

EAyyıldız dedi: ↑

Arkadaşlar bu yıl yks'ye gireceğim ve ben bu yazım noktalamayı bir türlü yapamıyorum.Nasıl çalışmam lazım , neler yapmam lazım?

Türkçe Noktalama İşaretleri ve Kullanımı

İşte Türkçe'de yaygın olarak kullanılan noktalama işaretleri ve kullanım şekilleri:

1. Nokta (.)

• Cümlenin sonuna konur: "Bugün hava çok güzel."
• Bazı kısaltmaların sonuna konur: "Dr. (Doktor), Prof. (Profesör)"
• Sayıları ayırmak için kullanılır (saat, tarih): "Saat 14.30'da buluşalım.", "29.05.1453"

2. Virgül (,)

• Cümle içinde eş görevli kelime veya kelime gruplarını ayırır: "Elma, armut, portakal aldım."
• Sıralı cümleleri ayırır: "Geldim, gördüm, yendim."
• Tırnak içinde olmayan alıntı cümlelerinden sonra konur: "Atatürk, 'Yurtta sulh, cihanda sulh.' dedi."
• Hitaplardan sonra konur: "Sevgili Arkadaşlar,"
• Ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için kullanılır: "Bu kitap, (umarım beğenirsiniz) çok güzel."

3. Noktalı Virgül (;)

• Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırmak için kullanılır: "Erkek çocuklarına Ali, Can, Mehmet; kız çocuklarına ise Ayşe, Fatma, Zeynep adlarını verdik."
• Cümleleri bağlamak için kullanılır (ama, fakat, çünkü gibi bağlaçlar yerine): "Herkes gitmiş; ben kalmıştım."

4. İki Nokta (:)

• Kendinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna konur: "Marketten şunları aldım: süt, ekmek, yumurta."
• Karşılıklı konuşmalarda konuşan kişiyi belirten sözden sonra konur:
  • "Ali: Nereye gidiyorsun?
  • Ayşe: Eve gidiyorum."
• Açıklama yapılacak cümlenin sonuna konur: "Bu kararın tek bir sebebi var: başarısızlık."

5. Üç Nokta (...)

• Tamamlanmamış cümlelerin sonuna konur: "Söyleyecek çok şey var ama..."
• Benzer örneklerin sürdüğünü göstermek için kullanılır: "Manavdan elma, armut, portakal..."
• Alıntılarda atlanan yerleri belirtmek için kullanılır: "Şu dünyada...insanlar vardır."

6. Soru İşareti (?)

• Soru cümlelerinin sonuna konur: "Ne zaman geleceksin?"
• Bilinmeyen, kesin olmayan durumları belirtmek için kullanılır: "Doğum tarihi: 1980 (?)"

7. Ünlem İşareti (!)

• Sevinç, şaşkınlık, korku gibi duyguları belirten cümlelerin sonuna konur: "Yaşasın!", "Eyvah!", "Ne kadar güzel!"
• Seslenme ve emir cümlelerinin sonuna konur: "Dur!", "Sus!"

8. Tırnak İşareti (" ")

• Başka birinden alınan sözleri belirtmek için kullanılır: "Atatürk, 'Benim naçiz vücudum elbet bir gün toprak olacaktır.' dedi."
• Vurgulanmak istenen kelimeleri belirtmek için kullanılır: "Bu bir 'başyapıt' sayılır."

9. Tek Tırnak İşareti (' ')

• Tırnak içinde verilen bir alıntının içinde tekrar tırnak kullanılması gerektiğinde kullanılır: "Yazar, 'Şairin "Bana yaklaşma!" dizesi çok etkileyiciydi.' dedi."

10. Kısa Çizgi (-)

• Satıra sığmayan kelimeleri bölmek için kullanılır: "kitap- lık"
• Kelime kökleri ve ekleri ayırmak için kullanılır: "gel-ecek"
• Ara sözleri veya ara cümleleri ayırmak için kullanılır (parantez yerine de kullanılabilir): "Bu olay -hepimizi çok üzdü- unutulmaz."

11. Uzun Çizgi (—)

• Konuşmalarda konuşan kişiyi belirtmek için kullanılır:
  • "— Nereye gidiyorsun?
  • — Eve gidiyorum."

12. Eğik Çizgi (/)

• Yan yana yazılması gereken durumlarda kelimeleri ayırmak için kullanılır: "t.c./kimlik no", "Adres: Ankara/Türkiye"
• Şiir dizelerini yan yana yazmak için kullanılır: "Ölmek güzel şey / Yaşamaksa daha güzel"

13. Ters Eğik Çizgi (\)

• Bilgisayar programlamasında ve bazı teknik alanlarda kullanılır.

14. Parantez ( )

• Cümle içindeki açıklamaları belirtmek için kullanılır: "Atatürk (1881-1938), Türk milletinin önderidir."
• Tiyatro metinlerinde hareketleri belirtmek için kullanılır: "(Gülerek) Çok komik."

15. Köşeli Ayraç ([ ])

• Parantez içinde ek bir açıklama gerektiğinde kullanılır: "Bu eser [şiirler] çok beğenildi."
• Alıntılarda değiştirilen veya eklenen yerleri belirtmek için kullanılır: "Yazar, 'Bu [roman] çok etkileyiciydi.' dedi."

Bu noktalama işaretlerinin doğru ve etkili kullanımı, yazılı anlatımın anlaşılırlığını ve akıcılığını artırır.

Bazıları emojiye dönmüş başında hangi noktalama işareti oldugu yazıyor.