Linux Nedir?
İnternette de araştırma yapanlar bilir, cümleler genelde şöyle başlar “GNU/Linux, açık kaynak kodlu bir işletim sistemidir”. Bu cümle, insanları korkutan, insanların GNU/Linux’tan uzak durmasına yol açan başlıca etkenlerden biridir.

İnternette de araştırma yapanlar bilir, cümleler genelde şöyle başlar “GNU/Linux, açık kaynak kodlu bir işletim sistemidir”. Bu cümle, insanları korkutan, insanların GNU/Linux’tan uzak durmasına yol açan başlıca etkenlerden biridir. Fakat okudukça birlikte anlayacağız ki, GNU/Linux korkulacak bir sistem değil, tam tersine çok uysal bir kedi gibidir.
Ben de aynı cümleyle başlayacağım, GNU/Linux, açık kaynak kodlu bir işletim sistemi çekirdeğidir. Bu cümle bu kadar kısa olmasına rağmen, aslında birçok şeyi ifade ediyor. Biraz anlam kazandıracak olursak, önce şu soruya cevap vermemiz gerekiyor:
Kaynak Kod nedir?
Mobil bir cihazda, bir bilgisayarda veya herhangi bir işletim sistemi olan aygıtta çalışan ve işlem yapmamızı sağlayan kod yığınlarının derlenmiş haline uygulama denir.
Bir uygulamayı yaratmak için, komutlar kullanırız. Daha sonra bu komutlarımızı makine dili dediğimiz dile çevirmeye yarayan derleyiciler kullanırız ve bunu bilgisayarımızın anlayabileceği dile getiririz. Daha sonra ise karşımıza çıkan şu anda bu yazıyı okurken kullandığınız tarayıcı bile olabilir.
Uygulama yaratırken kullandığımız komutlar bütününe ise kaynak kod denir. Bir uygulamanın kaynağı da buna dayanır.
Kaynak kodu açıkladık, peki ama “açık kaynak kod nedir?” diye soralım.
Onu da şöyle bir örneklendirmeyle anlatayım:
Bir apartman düşünün. Dışarıdan baktığınızda pencereleri olan, çatısı ve bacası olan bir yapı olarak bizlere görünür.
Bir apartman daha düşünün. Dışarıdan baktığınızda çivilerinin, betonunun hangi marka olduğundan tutun da, yapım aşamalarına kadar bizlere kendini gösteren, kimin hangi çiviyi nasıl çaktığını bizlere gösteren ve “gel bir çivi de sen çak” diyebilen bir apartman. Gün geçtikçe büyüyebilen, katkılara açık olan, reddetmeyen bir apartman.
Bazı şeyler daha da netleşmeye başlıyor.
Bilgisayar uygulamaları her zaman arka planda bizden gizli bir şeyler yaparlar. Bizler, nasıl bir inşaatın çivilerini göremiyorsak, aynen uygulamaların da arkamızda neler çevirdiğini ve mimarisini göremeyiz.
İşte açık kaynak, bize bunları görme imkanı sağlar. Yani bir uygulamayı, bir sistemi tam randımanlı kullanma imkanını bizlere sunar.
GNU felsefesi, çivilerini görebildiğiniz bir inşaatı simgeler. Linux da, GNU felsefesi üzerine inşa edilmiş bir işletim sistemi olarak karşımıza çıkıyor.
Bir sonraki yazıda, bu konunun biraz daha derinlerine ineceğiz ve Linux’un kısa bir tarihine göz atacağız.
Şimdilik hoşçakalın…
Barış Şekerciler
İlgili içerikler
Windows 11'de Bluetooth kulaklık sesi düzeliyor- Microsoft To Do 30 Haziran 2027'de kapanıyor
USB4 ile birden fazla PC tek modeli çalıştıracak
Haberde hata mı var?Bize bildirin
Senin fikrin ne?
Bu gelişme hakkında sen ne düşünüyorsun?
Yorumlar (39)
Bazıları Linux üzerinden kendi reklamını yapma peşinde olan GNU'cuların propagandalarına maruz kalıp ısrarla GNU/Linux diyor/yazıyor. Linus Torvalds'ın kendisi Linux diyor. GNU'cular kendileri HURD çekirdeğini tamamlayamadıkları için kendi yazılımlarını Linux ile kullanılabilir hâle getirmişler. Sonra neymiş Linux çekirdekmiş de GNU yazılımları eklenince işletim sistemi olurmuş o zaman da GNU/Linux denirmiş. Mesela GNOME, GNU yazılımıdır. Yıllardır Linux kullanıyorum, yıllardır da LXDE masaüstü kullanıyorum. Bunun gibi GNU yazılımlarının alternatifleri çoktur. Hatta GNU yazılımları kullanılmadan hazırlanmış Linux dağıtımları bile var. Bu durumda işletim sistemini GNU/Linux diye tanımlamak çok saçma ve sadece GNU'cuların kendi reklamını yapmak için dayattıkları bir adlandırmadır. Bu arada İngilizce Vikipedide Linux maddesi ile sayfalar dolusu tartışma yapılmış, arşivlerinde var. Bütün bu tartışmalar neticesinde maddenin adının GNU/Linux olarak değiştirilmesi ısrarları neticesiz kalmış ve orada Linux bir işletim sistemi olarak tanımlanmaktadır.
Bir bilgisayar Mühendisi olarak Linuxun kıymetini anladım ve asla Windows olsun Mac olsun dönmeyi düşünmüyorum. Hız olarak güvenlik olarak Windowstan çok önde :D
Linux açık kaynak dağıtılmak "zorunlu" olduğu için GNU/Linux olarak geçer ki dağıtımlarda ve yayımlanan çekirdeklerde de adı GNU/Linux olarak geçiyor. Sizin bahsettiğiniz GNU olmayan Linux'a biz Unix diyoruz. GNU denilen şey bir felsefedir. GNU/Linux diye tabir edilen şey de "açık kaynak kod ile dağıtılan Linux çekirdeğidir." Kısacası, GNU/Linux diye tabir edilir. Yazı çok yararlı, teşekkürler.
GNU; isletim sisteminin programlarinin ve parcalarinin butunudur. Linux ise makine ile arasindaki iletisimi ve yonetimi saglar. Editor cok fazla yanlis bilgi aktarmissin kardes. Madem tam hakim degilsin, insanlara anlatma.
Linux mint kullanıyorum. 1 ay sonra ubuntunun yeni sürümü çıkacak. 13.10 sürümü. Ona geçmeyi planlıyorum. Linux dünyasında ubuntu standart. Ubuntu kullanmıyorsan üvey evlatmış gibi oluyor.
Çok guzel yazı olmuş teşekkür ayrıca bi iphone hakkinda bintane haber yapacaginiza böyle yazıları çoğaltın çok daha guzel ve faydalı lütfen :) herkese saygı be slm
ZİYARETÇİ 11.09.2013 11:51 ben ubuntu 13.4 kullanıyorum hiç bir sıkıntısını görmedim.winde ise mavi ekran geliyor her zaman.. sen nerde yasiyosun acaba. takmislar mavi ekran diye. kac yildir kullaniyorum mavi ekran hatirlamiyorum.
Arch Linux'cuyuz ama sırf oyun için tamamen geçemiyorum şuna Özledikçe kurup kurcalıyorum.
backtrack'i de ayrı bir güzelliktir...
çok kısa yazı biraz daha ayrıntı ve uzunluk please :P