Okunma

Linux Nedir?


11 Eylül 2013 Çarşamba 05:38
Linux Nedir?

İnternette de araştırma yapanlar bilir, cümleler genelde şöyle başlar “GNU/Linux, açık kaynak kodlu bir işletim sistemidir”. Bu cümle, insanları korkutan, insanların GNU/Linux’tan uzak durmasına yol açan başlıca etkenlerden biridir. Fakat okudukça birlikte anlayacağız ki, GNU/Linux korkulacak bir sistem değil, tam tersine çok uysal bir kedi gibidir.

Ben de aynı cümleyle başlayacağım, GNU/Linux, açık kaynak kodlu bir işletim sistemi çekirdeğidir. Bu cümle bu kadar kısa olmasına rağmen, aslında birçok şeyi ifade ediyor. Biraz anlam kazandıracak olursak, önce şu soruya cevap vermemiz gerekiyor:

Kaynak Kod nedir?

Mobil bir cihazda, bir bilgisayarda veya herhangi bir işletim sistemi olan aygıtta çalışan ve işlem yapmamızı sağlayan kod yığınlarının derlenmiş haline uygulama denir.

Bir uygulamayı yaratmak için, komutlar kullanırız. Daha sonra bu komutlarımızı makine dili dediğimiz dile çevirmeye yarayan derleyiciler kullanırız ve bunu bilgisayarımızın anlayabileceği dile getiririz. Daha sonra ise karşımıza çıkan şu anda bu yazıyı okurken kullandığınız tarayıcı bile olabilir.

Uygulama yaratırken kullandığımız komutlar bütününe ise kaynak kod denir. Bir uygulamanın kaynağı da buna dayanır.

Kaynak kodu açıkladık, peki ama “açık kaynak kod nedir?” diye soralım.

Onu da şöyle bir örneklendirmeyle anlatayım:

Bir apartman düşünün. Dışarıdan baktığınızda pencereleri olan, çatısı ve bacası olan bir yapı olarak bizlere görünür.

Bir apartman daha düşünün. Dışarıdan baktığınızda çivilerinin, betonunun hangi marka olduğundan tutun da, yapım aşamalarına kadar bizlere kendini gösteren, kimin hangi çiviyi nasıl çaktığını bizlere gösteren ve “gel bir çivi de sen çak” diyebilen bir apartman. Gün geçtikçe büyüyebilen, katkılara açık olan, reddetmeyen bir apartman.

Bazı şeyler daha da netleşmeye başlıyor.

      

Bilgisayar uygulamaları her zaman arka planda bizden gizli bir şeyler yaparlar. Bizler, nasıl bir inşaatın çivilerini göremiyorsak, aynen uygulamaların da arkamızda neler çevirdiğini ve mimarisini göremeyiz.

İşte açık kaynak, bize bunları görme imkanı sağlar. Yani bir uygulamayı, bir sistemi tam randımanlı kullanma imkanını bizlere sunar.

GNU felsefesi, çivilerini görebildiğiniz bir inşaatı simgeler. Linux da, GNU felsefesi üzerine inşa edilmiş bir işletim sistemi olarak karşımıza çıkıyor.

Bir sonraki yazıda, bu konunun biraz daha derinlerine ineceğiz ve Linux’un kısa bir tarihine göz atacağız.

Şimdilik hoşçakalın…

:: Linux kullanıyor musunuz?   

Barış Şekerciler




yazarGökhan Saltık

ShiftDelete.Net, günlük 230.000 aşan ziyaretçi sayısı ile Türkiye’nin en büyük teknoloji sitesidir. 5 sene önce kurulan site 173.393 üyeye sahiptir. İçeriğini her geçen gün geliştiren ShiftDelete.Net sürekli büyüyen yapısıyla dikkat çekmektedir.
Yazarın diğer haberlerine ulaşmak için tıklayın.

Yorum yazın

38 yorum - “Linux Nedir?”

  1. SDN Okuru dedi ki:

    Bir bilgisayar Mühendisi olarak Linuxun kıymetini anladım ve asla Windows olsun Mac olsun dönmeyi düşünmüyorum. Hız olarak güvenlik olarak Windowstan çok önde 😀

  2. SDN Okuru dedi ki:

    Linux açık kaynak dağıtılmak “zorunlu” olduğu için GNU/Linux olarak geçer ki dağıtımlarda ve yayımlanan çekirdeklerde de adı GNU/Linux olarak geçiyor. Sizin bahsettiğiniz GNU olmayan Linux’a biz Unix diyoruz.

    GNU denilen şey bir felsefedir. GNU/Linux diye tabir edilen şey de “açık kaynak kod ile dağıtılan Linux çekirdeğ***** Kısacası, GNU/Linux diye tabir edilir.

    Yazı çok yararlı, teşekkürler.

  3. SDN Okuru dedi ki:

    GNU; isletim sisteminin programlarinin ve parcalarinin butunudur. Linux ise makine ile arasindaki iletisimi ve yonetimi saglar. Editor cok fazla yanlis bilgi aktarmissin kardes. Madem tam hakim degilsin, insanlara anlatma.

  4. SDN Okuru dedi ki:

    Linux mint kullanıyorum. 1 ay sonra ubuntunun yeni sürümü çıkacak. 13.10 sürümü. Ona geçmeyi planlıyorum. Linux dünyasında ubuntu standart. Ubuntu kullanmıyorsan üvey evlatmış gibi oluyor.

  5. SDN Okuru dedi ki:

    Çok guzel yazı olmuş teşekkür ayrıca bi iphone hakkinda bintane haber yapacaginiza böyle yazıları çoğaltın çok daha guzel ve faydalı lütfen 🙂 herkese saygı be slm

  6. SDN Okuru dedi ki:

    ZİYARETÇİ 11.09.2013 11:51 ben ubuntu 13.4 kullanıyorum hiç bir sıkıntısını gö***** ise mavi ekran geliyor her zaman.. sen nerde yasiyosun acaba. takmislar mavi ekran diye. kac yildir kullaniyorum mavi ekran hatirlamiyorum.

  7. ck-xe dedi ki:

    Arch Linux’cuyuz Özledikçe kurup kurcalıyorum.

  8. SDN Okuru dedi ki:

    backtrack’i de ayrı bir güzelliktir…

  9. SDN Okuru dedi ki:

    çok kısa yazı biraz daha ayrıntı ve uzunluk please 😛

  10. ConfickerBelasi dedi ki:

    linuks de linüks diyenlerle dalga geç rezil et düzelirler.

  11. mdkbet dedi ki:

    linux kelimesinin nasıl okunduğu ile ilgili bir açıklama ekleseydiniz fena olmazdı
    etrafta linüks, linaks gibi enteresan telaffuzlar duyuyorum.

  12. SDN Okuru dedi ki:

    Linux candır

  13. SDN Okuru dedi ki:

    Windows’un tekelini kırmak için bazı fedakarlıklar yapıp Linux, Mac gibi alternatiflere yönelmek lazım. Unutmayın tekelcilik son kullanıcıyı değil tekel oluşturan firmaları zengin eder. Aldığınız sistemlerdeki windows’u iade etmek için: *****

  14. SDN Okuru dedi ki:

    “Ben de aynı cümleyle başlayacağım, GNU/Linux, açık kaynak kodlu bir işletim sistemi çekirdeğidir. ” Linux çekirdektir. Gnu çekirdek değildir. Gnu’nun Hurd diye bir çekirdek projesi var tabii. Bu ***** de özellikle linux camiiası hakkında hiç bir şey bilmeyenleri mi topluyorsunuz?

  15. AliA dedi ki:

    Dergi iki haftada bir çıkıyor. Bekleyeceksiniz artık.

  16. skymen4 dedi ki:

    2 Hafta Çok Uzun daha Aza İndirgeyelim Çok Meraklıyım Çünkü

  17. SDN Okuru dedi ki:

    Linux = Aşkım

  18. SDN Okuru dedi ki:

    Yorum yazanlarin çoğu bu bilgileri bile bilmiyor ama kernel konusunda ahkam kesiyor. Bizim problemimiz tam olarak bu 🙂

  19. SDN Okuru dedi ki:

    Adobe şirketi Linux’u desteklemiyorsa yapabileceğimiz bir şey yok. Wine ile bir nevi çözüm bulunmuşsa ki bu da onun destek olmamasına rağmen bir şeyler için çabaladığını gösterir. Ama kullanamıyorsanız kötülemeyin bari.

  20. Ben Kenobi dedi ki:

    Linux ortadoğu ülkeleri ***** />
    Birleşip ortak güç oluşturmak yerine sürekli dağılı***** />
    Ortak paket sistemine geçilmeli, tüm linux dağıtımları aynı paket sistemini kullanmalı.
    O zaman daha güçlü ***** />

    Sonra root sistemi çok katı.
    İnternetin olmadığı bir yerde bilgisayar için güvenlik önemli değ***** />
    Root kurallarını geçici olarak devre dışı bırakma, seviyeyi düşürme ya da benzeri birşey tasarlanmalı.

    Bunlar benim görüşlerim, yanlış da düşünüyor ***** />
    Ancak bunlar hiçbir zaman olmayacağına göre linux için böyle gelmiş böyle gider diyebiliriz.

  21. SDN Okuru dedi ki:

    sırf laf olsun diye konulmuş bir yazı ilkokul çocuklarına hitaben

  22. SerdarGokcen dedi ki:

    Linux u linux yapan kernelidir. Çekirdeği. Milletin linux diye kullandıkları ise kernel üzerine inşa edilip dağıtılan dağıtımlardır(distro)

    Dağıtımlar:

    Ubuntu
    ArchLinux
    Linux Mint,
    Opensuse,
    Fedora,
    Kubuntu,
    Xubuntu,
    Lubuntu,
    Debian
    Gentoo,
    Slackware
    Pardus
    Knoppix
    CentOS
    RHEL,
    SUSE ENTERPRISE

    Bu dağıtımların da baz aldıkları ana dağıtımlar vardır.
    Mesela
    Debian ana dağıtım ken: Ubuntu debian mimarisini baz alır.
    Kubuntu, Xubuntu, Linux Mint, Lubuntu, Knoppix, Backtrack ise Ubuntuyu baz alır.

    Suse ise:
    Suse -> OpenSuse ve Suse Enterprisedır.

    Redhat: RHEL, CentOS, Oracle Linux, Fedora

    Pardus ayrı bir ***** />
    Slackware ayrı
    Gentoo Ayrı
    ArchLinux ayrı.

    Windows rahatlığını ve kullanışlılığına göre incelersek:
    Linux Mint, Ubuntu, OpenSuse bunlar windows a yakın deneyim ***** az kafa ağrıtan dağıtımlar bunlar) Yeni giriş yapacaklara tavsiyem Linux Mint i kullanmaları.

    Profesyonelleşmek isteyenler: Arch Linux yada Gentoo ya geçiş yapsınlar. Arch her şeyi kaynaktan derleyerek kurar ve hep güncel yazılımları bulundurur. Zordur ama kullanan ve destek vereni fazladır. Arch linuxu bir kere kurarsınız bir daha yeni versiyon çıktığında bir komut satırıyla sistemi formatlamadan yükseltirsiniz. pacman -Syu komutu bu işi görür.

    Programcı ve server admini iseniz önereceklerim:

    CentOS(Kerneli eskidir ama stabildir… RHEL(Redhat Enterprise Linux’un temelini alır) ü***** />
    Ubuntu Server (Tercihim ve tek geçerim) En rahat linux server distrosu…

    Para vereyim kafam ağrımasın diyorsanız:
    RHEL, Suse Enterprise bu ikisi paralılarda ve destek konusunda başı çeken firmalardır.

    Bütün linux dağıtımlarını amaçları dışında kullanabilirsiniz. Arch Linuxtan da çok güzel server oluyor…

    Son olarak: Windows a alışıp, driverları programları iki tıkla kurup oyun müptelası olanlara linuxu önermem. Linux camiası engin bir denizdir arkadaşlar. Yüzmesini bilmiyorsanız, meraklı değilseniz, ingilizceniz idare edecek seviyede değilse bulaşmayın.

    Linuxun harddiskleri bölümlendirirken açtığı partition formatları windows tarafından görünmez. en büyük sorun burasıdır. Kurarken bir bakmışsınız herşeyiniz gitmiş***** />

    Yok ben gireceğim diyen varsa pm leri alalım

    1. Belgin Yilmaz dedi ki:

      slm benim bukonuda bılgım yok android telefonuma suse komutu girilmis bunu nasıl bertaraf edebilirim cihazımı rootlatmak istemiyorum bana bu konuda yardımcı olabılır mısınız

  23. SDN Okuru dedi ki:

    gadasını aldığım

  24. SDN Okuru dedi ki:

    Nokia N9 ve linux tabanlı MeeGo forever!

  25. SDN Okuru dedi ki:

    forever windows

  26. SDN Okuru dedi ki:

    FORZA WİNDOWS 😀

  27. SDN Okuru dedi ki:

    evde internete bağlanmanızı sağlayan kablolu,kablosuz modemlerinizde de linux var :-).

  28. SDN Okuru dedi ki:

    ha şöyle ya ürün tanıtımından başka bir şey yok neredeyse okuyalım öğrenelim teşekkürler

  29. SDN Okuru dedi ki:

    ben ubuntu 13.4 kullanıyorum hiç bir sıkıntısını gö***** ise mavi ekran geliyor her zaman

  30. AliA dedi ki:

    2 haftada bir diyelim şuna.

  31. POWERBLACK dedi ki:

    windows yokken yasak aşk

  32. eSa dedi ki:

    Madem öyle her bir gün bir makale istiyoruz

  33. abidn dedi ki:

    Çok fazla Linux dağıtımı deneme imkanım oldu ama Windows’taki rahatlığı hiç birinde bulamadım. Uygulamalar çöktüğünde makineyi yeniden başlatmak zorundaydım ve web sitelerinde de fontlar Windows’taki kadar iyi gözükmüyordu; Windows fontlarının olduğu paketi kurduğumda ise sonuç daha berbattı. Steam ile falan oyun sıkıntısı giderilmeye çalışılıyor fakat yine de oyun için kesinlikle berbat bir sistem. Photoshop, After Effects desteğinin olmaması da ayrı bir şey. Tabi Wine gibi yazılımlarla sorunlu da olsa bazı Windows yazılımları Linux üstünde de çalışıyor ama bu kadar uğraştırdığına değmez. Linux’un daha çok yolu var.

  34. SDN Okuru dedi ki:

    aslında herkes kullanıyor ; android. Ayrıca bu güzel yazı için teşekkürler SDN

  35. SDN Okuru dedi ki:

    MTA diye bir oyun vardı server kuruyorsan onu geliştirmek için script yazman gerekiyordu. O da linux le yapılıyordu

  36. faruksio dedi ki:

    Windows mac forever

  37. SDN Okuru dedi ki:

    PC kullanmayı bıraktığım 2 yıla kadar yoğun kullanıyordum ama mobil cihaz kullanma alışkanlığım dan ötürü uzun süre ayrı kaldım. Ama tekrar PC ye dönersem Forever Archlinux sevdiğim.

" Linux Nedir? konulu haberimizde ShiftDelete.Net olarak sizlere Linux Nedir? ile ilgili son gelişmeleri aktarmak istedik. Hemen yukarıda Linux Nedir? ile ilgili yorum ve görüşleri inceleyerek sizlerde yorum bırakabilirsiniz. "