Günümüzde ayıplı ürünler konusunda tüketiciler ile markalar arasında yaşanan sorunlar ilk olarak tüketici hakem heyetlerine, çözüme kavuşmazsa mahkemeye taşınıyor. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’ndan tüketicileri sevindiren bir karar geldi.
Firmalar tarafından gizli ayıplı ürünün değiştirilmesi konusunda önü sürülen zaman aşımı süresinin yasaya aykırı olduğuna hükmedildi. Yargıtaya göre üretimden kaynaklı bir gizli ayıp varsa aradan yıllar geçse bile değişim zorunlu.
Yargıtaydan sevindirici ayıplı beyaz eşya kararı
Posta Gazetesi tarafından paylaşılan habere göre, yaşanan olay şu şekilde;
2007 yılında bir buzdolabı satın alan tüketici iki yıl sonra dondurucu kısmında eritme sorunu yaşadığını servise bildirdi. Fanda sorun olduğunu tespit eden servis buzdolabına yeni fan taktı. Ancak, 2010 yılında aynı sorun tekrar boy gösterdi ve yine servise başvuruldu.
Servis sorunu bir kez daha çözse de, 2011’de tekrar yaşandı. Sorunun çözülmesi ve tekrar sorun yaşanması sonrasında servisle sorun yaşamaya başlayan tüketici 2012’de buzdolabında gizli ayıbın olduğunu öne sürerek tamiratı yapılan ürünü teslim almadı. Tüketici Mahkemesi’nin yolunu tutan mağdur sürekli cihazın düzeleceği umuduyla oyalandığını, üründe bulunan gizli ayıp nedeniyle satış bedeli 8323 TL’nin ve tamir için ödediği 950 TL’nin tahsil edilmesini talep etti.
Mahkeme, davanın kabulüne karar verince hüküm, davalı tarafından temyiz edildi. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, buzdolabının yasanın öngördüğü 2 yıllık zaman aşımı süresi dolduktan sonra servise götürüldüğüne dikkat çekti. Kararda; “Davalının zaman aşımı itirazı da dikkate alınarak zaman aşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken işin esasına girilmek suretiyle yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup, bozmayı gerektirir.” denildi.
Yargıtay’ın bozma kararının ardından 1. Tüketici Mahkemesi, yeniden yapılan yargılama neticesinde ilk hükmünde direndi. Davalının temyizi üzerine dava dosyası Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun önüne gitti. Milyonlarca tüketiciyi ilgilendiren bir karara imza atan Genel Kurul, gizlenen ayıplı üründe zaman aşımı mefhumunun uygulanamayacağına hükmetti.
Kararda şu ifadelere yer verildi: “Yerel Mahkemece, garanti süresi dolduktan sonra ürünün arızalanması hâlinde zaman aşımının işleyip işlemeyeceği konusunda Özel Daire ve Hukuk Genel Kurulunun tüketici lehine kararlarının bulunduğu, buna göre satın alınan maldaki ayıp satıcının ağır kusur veya hilesi ile gizlenmişse zaman aşımı süresinin işleyemeyeceğinin kabul edildiği vurgulanmıştır. Servisin tüketiciyi sonuç alamayacağı tamirlerle oyaladığı durumlarda da aynı uygulamanın söz konusu olduğu, bilirkişinin maldaki ayıbın imalat hatası olup tüketicinin faydalanmasına imkân vermeyen, süreklilik arz eden mahiyette bulunduğu yönündeki tespiti de dikkate alındığında eldeki davada zaman aşımının uygulanamayacağı gerekçesiyle direnme kararı verilmiştir”
Zaman aşımına itiraz
Kararda; 4077 Sayılı Tüketici Kanunu’nun, tüketicinin ayıp nedeniyle sahip olduğu seçimlik haklara ilişkin zaman aşımı süresini öngören 4/4. maddesi şöyle açıklandı: “Bu madde ile ayıba karşı sorumlu tutulanlar, ayıba karşı daha uzun bir süre ile sorumluluk üstlenmemişlerse, ayıplı maldan sorumluluk, ayıp daha sonra ortaya çıkmış olsa bile malın tüketiciye teslimi tarihinden itibaren iki yıllık zaman aşımına tabidir. Bu süre konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallarda beş yıldır. Ayıplı malın neden olduğu her türlü zararlardan dolayı yapılacak talepler ise üç yıllık zaman aşımına tabidir. Bu talepler zarara sebep olan malın piyasaya sürüldüğü günden başlayarak on yıl sonra ortadan kalkar. Ancak, satılan malın ayıbı, tüketiciden satıcının ağır kusuru veya hile ile gizlenmişse zaman aşımı süresinden yararlanılamaz. Ağır kusur veya hile ile ayıbı tüketiciden gizleyen satıcının zaman aşımı süresinden yararlanamayacağı hüküm altına alınmıştır.”
İlgili zararının giderilmesini isteyen davacı kararda; “Davalı satıcı sattığı ürünün onarımını yetkili servisler eliyle yürütmekte olup davacının tüm başvurularına rağmen arızanın giderilemediği dosya kapsamı ile sabit olduğundan somut olayda üretimden kaynaklı gizli ayıp mahiyetindeki arıza yönünden davalı satıcının ağır kusurlu olduğunun kabulü gerekir. Hâl böyle olunca yerel mahkemece davalının 4077 sayılı TKHK’nın 4/4. maddesinin son cümlesi hükmü gereğince davalının zaman aşımı def’ini yerinde görmeyerek verdiği direnme kararı usul ve yasaya uygun olup yerindedir. Ne var ki, Özel Dairece bozma nedenine göre davalı vekilinin işin esasına ilişkin temyiz itirazları incelenmediğinden bu konuda inceleme yapılmak üzere dosya Özel Daireye gönderilmelidir” ifadeleri yer aldı.
