Türkiye’nin Yarım Asırlık Çip Rüyası Gerçek Oluyor
Türkiye’nin yarı iletken serüveninde tarihi bir eşik daha aşılıyor. Beko ve Yongatek Microelectronics iş birliğiyle geliştirilen yerli mikrodenetleyici “Çelik” ve eFPGA mimarili “Saka” işlemcileri, tasarım sürecini tamamlayarak “Tape Out” aşamasına ulaşıyor. Bu terim, çiplerin tasarımının bittiği ve seri üretim için fabrikaya gönderilmeye hazır olduğu anlamına geliyor. 2026 yılında seri üretimine başlanması hedeflenen bu çiplerin, ilk etapta milyonlarca ev aletinin kalbinde yer alması ve Türkiye’yi bu alanda küresel bir oyuncu haline getirmesi planlanıyor.
Teknik Özellikler: Çelik ve Saka Neler Sunuyor?
Yongatek ve Beko’nun üzerinde çalıştığı Çelik MCU (Mikrodenetleyici), modern teknoloji dünyasının en popüler açık standartlarından biri olan 32-bit RISC-V mimarisini temel alıyor. İşlemci, tek çekirdekli yapısıyla özellikle enerji verimliliği ve maliyet dengesi gözetilerek tasarlanıyor.
Çelik’in teknik detaylarına baktığımızda, 128 KiB Flash bellek, 64 KiB RAM ve 32 KiB ROM gibi donanım özelliklerine sahip olduğunu görüyoruz. 24 MHz ile 50 MHz arasında çalışma frekansına sahip olan bu çip, -20 ile 85 derece arasındaki geniş bir sıcaklık aralığında sorunsuz çalışabiliyor. Bu dayanıklılık, çipin sadece ev aletlerinde değil, endüstriyel çözümlerde de kullanılabilmesinin önünü açıyor.
Diğer yandan Saka FPGA, programlanabilir bir yapı sunarak daha esnek kullanım alanları hedefliyor. RISC-V tabanlı bir mikrodenetleyici ile entegre edilen bu eFPGA mimarisi, ölçeklenebilir bir yapı sunuyor.
Saka da tıpkı Çelik gibi 24-50 MHz frekans aralığında çalışıyor ve farklı mantık bloklarını destekleyerek çeşitli uygulama devrelerine uyum sağlıyor. Bu iki çip, Türkiye’nin tasarım kabiliyetini ham silikonun ötesine taşıyarak katma değerli bir noktaya konumlandırıyor.
Geçmişin İzleri: TESTAŞ’tan Bugüne Çip Serüveni
Bugün konuşulan bu başarı, aslında Türkiye’nin 50 yıllık bir birikiminin ve kaçırılan fırsatların bir yansıması olarak değerlendiriliyor. 1970’li yılların ortasında dünya transistörler etrafında şekillenirken Türkiye, TESTAŞ’ı kurarak bu yarışa tam zamanında dahil oluyor.
Ankara ve Aydın’da modern tesisler planlanıyor, teknoloji transferleri yapılıyor. Hatta bugün hala yaşayan bir teknik hafıza olan YİTAL (Yarıiletken Teknolojileri Araştırma Laboratuvarı) bu dönemde filizleniyor.
Ancak 1980’lerin sonunda Türkiye’nin önüne gelen tarihi bir fırsat değerlendirilemiyor. Dönemin Samsung yöneticileri Türkiye’yi ziyaret ederek TESTAŞ tesislerini inceliyor ve ortak üretim teklif ediyor. Samsung’un bölgesel bir üs kurma planı, bürokratik engeller ve yatırım sürekliliğinin sağlanamaması nedeniyle rafa kalkıyor.
Bugün dünya devi olan Samsung o yıllarda bu yola girerken, Türkiye ancak bugün HIT-30 gibi programlarla bu treni yakalamaya çalışıyor. Çelik çipi, bu kaçırılan fırsatların telafisi niteliğinde büyük bir sembolik değere sahip.
Küresel Pazarda Yerli Çipin Şansı ve Rakipler
Yongatek ve Beko’nun bu hamlesi, sadece yerli gurur meselesi değil, aynı zamanda ekonomik bir strateji olarak öne çıkıyor. Küresel mikrodenetleyici pazarı bugün STMicroelectronics (STM), Renesas, NXP ve Infineon gibi devlerin hakimiyeti altında bulunuyor. Özellikle beyaz eşya ve otomotiv sektöründe kullanılan 32-bit işlemcilerde STM’nin STM32 serisi dünya standardı olarak kabul ediliyor.
Çelik çipinin bu dev rakipler karşısındaki en büyük avantajı, RISC-V mimarisinin getirdiği lisans bağımsızlığı ve özelleştirilebilir yapısı oluyor. Beko gibi dev bir üreticinin bu çipleri kendi ürünlerinde milyonlarca adet kullanacak olması, çipin pazar payını hızla artırma potansiyeli taşıyor. Eğer Çelik, maliyet ve performans dengesinde STM veya Renesas gibi rakipleriyle rekabet edebilirse, sadece Türkiye’de değil, küresel tedarik zincirinde de kendine yer buluyor.
HIT-30 ve 2026 Hedefleri
Türkiye’nin yüksek teknoloji yatırım programı olan HIT-30 kapsamında desteklenen bu proje, devletin çip üretimine verdiği stratejik önemi gösteriyor.
2026 yılında üretimine girilmesi planlanan Çelik çipi, Türkiye’nin savunma sanayiindeki başarısını sivil teknolojilere ve tüketici elektroniğine taşıma hedefini simgeliyor. Tasarım aşamasının başarıyla tamamlanması, Türkiye’nin artık sadece yazılımda değil, donanım mimarisinde de kendi ayakları üzerinde durabildiğini kanıtlıyor.
Yorumunuz gönderildi,
onaylandıktan sonra yayımlanacak.
SANIRIM BUNU DA TMSC URETECEK…
Uni. Deki proje ödevi seviyesinde işler. Zaten gidip dubai de ürettiriyorlar.
Ne yapalım şimdi Kamil gidip Dubai’de mi ürettirelim tam kamilsin vallahi
TSMC daha adını bilmiyorsun
Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), oldumu.?
Farkında olamayacak kadar bencil yada narsist olmalısın, buırada konuyu yanlış anlayan bir tek sen varsın.
Beni düzelttin de ne oldu.? Herkes asıl konuya odaklanmış. Sen isimden bahsediyorsun.
Çok zekisin..
Aykut arkadaş sana bir şey anlatmaya çalışmış ama sen anlamak istememişsin mesele isim değil mesele aşağılık kompleksi Türkiye’nin bir şey üretmesi zorunuza gidiyor
TMSC bu kadar düşük teknolojili chip üretmiyor maalesef ama üreten çok Çinli firma var. Kendi chipimizi üretmemiz güzel çok geç kalınmış olsa bile…
Türkiye bu konuda devlere kıyasla geç kalmıştır, ancak stratejisini “dünyanın en hızlı çipini yapmak” üzerine değil, “en çok tükettiği çipi tasarlayıp üretmek” üzerine kurarak bu arayı kapatmaya çalışıyor. Beko gibi dev bir alıcının bu işin içinde olması, projenin pazar bulamayıp sönüp gitme riskini ortadan kaldırıyor.
Bu hamle Türkiye’nin sadece montaj sanayii olmaktan çıkıp yüksek teknoloji üreticisi olma yolundaki en gerçekçi adımlarından biri olarak görülmesi lazım gelecekte bu birikim savunma sanayiindeki başarının sivil teknolojiye (SİHA’lardan akıllı ev sistemlerine) aktarılmasını sağlayacağını düşünüyorum
Hayır, muhtemelen TSMC üretecektir
Perkanede satış ile piyasa sürülüp bir yazılım ekosistemi haline gelirse, herkese satar
İçimizde ki ingilizler, Türkiye nin başarısından sürekli rahatsız olacaklar.
Dedi İngilizlerin Atina yem olan saman ..
İngilizler tutuyor tasmanizi ya..İngilizler kullanıyor üstlerine biniyor ya Arap atlarinin
Çipe gelirsek
Bizimkiler bunu piyasaya sureseye kadar gecicek zamanda o çipler 4 yıl önceki teknolojiye göre piyasaya cikacaktirki onu kullanmak için 2 senemiz kalacak sonra o çipler çöp olacak
Çünkü kullanıldıkları alanlardaki ev aletlerin daha güncel işlevsel çiplerle donatilcaklar
yani elimizde patlicaktir buda
👍👍
Niye rahatsız olsunlar illahaki bir fesatlık veya politik durumla gereksiz şekilde birleştirmeye çalışmanız hiç yakışık olmuyor
Bugüne kadar memleketimizde bir teknolojik gelişme yapmamış, sadece Batı’nın acentalığını yapmış bir firmadan hayırlı bir atılım beklenir mi?
Kapitalizmin eşitsiz gelişim ilkesini öğrenin .
Tabiki emperyalizm cağında kompradör kapitalistler milli burjuvadan daha güclüdür. Ancak aradaki çatlaklardan yarıklardan emperyalistler arası çelişkilerden yararlanarak ilerleyeceğiz . Gökten bize teknoloji vaaz edilmiyecek.
Daha sen cip üretemiyorsun yerliliktwn bahsediyorsun hemde bu çağda
Yapılan iyi şeylere de bir kulp takmassanız mı acaba!
Muhtemelen TMSC üretecek diyenler daha kafanız ayık değil tam adı TSMC bu bile sizi rahatsız etmiş yerli olacak olması bu ülkede herşey yerli olsa da siz asla olamayacaksınız nokta
Asml den mi aldılar makineleri yoksa kendileri mi yaptılar kendileriyse gerçekten iyi gelişme olabilir
Öyle bir mühendis yok Türkiye’de kendi lotografi cihazını üretecek varsada malsefe yurd dışına kaçıyorlar
Olay tasarlamak değil lotografi getirip tesis kurup burda üretmek bir lotografi 600m$ üzerinde bu yatırımı yapıp global çipe aç firmalara üretim yapmak gerekiyor sonrasında çip tasarlamak ve üretmek lazım hiç bir çip üreticisi ilk kendi çipi tasarlamamıştır hem tasarlayıp hem üretmiş sonrada global marka iş birlikleri yapmıştır güzel bir adım tebrikler ne kadar geç kalınmış olsada ama milyar dolarlık yatırımları yol ve köprüden teknolojiye kaydırıp tesis üretmek daha doğru inşallah yatırım yapılır.
Atmel, microchip, stm gibi chiplerdense yerli daha mantıklı olur acaba kodlaması yazılım desdeği ne olacak
Yorumları okudum. Da şaşırıyorum.. arkadaşlar,biz çip üretiyormuyuz? Hayır. Üretmek için bir girişimde bulunulmuştur. Onlardan biri Türkiye’nin dev firması Beko. Orada kafası çalışan bir çok yönetici var. Hesaplarını yapmışlar, başlamak için düğmeye basmışlar..bu heyet güzel bir durumdur. Beko öncelikle kendi ihtiyaçlarını karşılamak için bu yatırımı yapmıştır..ama ürettikleri çipleri satacaklardir da..sonra bu günkü düzey yetersizse ,o zaman artık öğrendikleri bu işi geliştireceklerdir.. anlatmak istediğim şudur. Daha önce yapmadığımız çipi artık yapacağız. Öğrenmelerimizi geliştireceğiz. mühendislerimiz bu konuda yeni düşünceler üretecekleridir..yakın bir gelecekte ise biz de artık çip dünyasında sözü edilir bir duruma geleceğiz. Örnek mi? Savunma sanayine bakın. Başlangıç ASELSAN dir..o gün sadece telsizler üzerinde çalışıyorduk. Zaman içinde gelişti. Ve sanayiinin lokomotifi oldu.. şimdi dünya ile yarışıyor..bunun hepsi 50 yıl içinde oldu..sabredin,zamanla bu da çözüme ulaşacaktır..
Borsada empa enerji ortak oldu bu şirkete
Şirketin adı, Yongatek; duyuru “chip”… Bu habere bizim gibi sevinecekseniz, yonga sözcüğünü kullanmalıydınız. Bir tane de benden gelsin: Mal canın yongasıdır;)