Hangi Yapay Zeka Modeli Hangi Siyasi Partiyi Destekliyor: İşte Detaylar

Hakan Hasırcıoğlu

25 Ekim 2026

Yapay zeka modellerinde siyasi taraflılık tartışması, Convovo tarafından gerçekleştirilen yeni bir çalışma ile teknoloji gündeminin merkezine oturdu. Araştırma, SpaceXAI’ın Grok 4.7 ve OpenAI’ın GPT-6.1 Sol modellerinin seçim dönemlerinde belirgin şekilde farklı siyasi eğilimler sergilediğini ortaya koyuyor.

Yaklaşık 500 seçim yarışını kapsayan çalışmada, Grok 4.7 modelinin soruların %92’sinde Cumhuriyetçi adayları önerdiği saptandı. Buna karşılık OpenAI’ın GPT-6.1 Sol modeli, aynı senaryolarda %97 oranında Demokrat adayları tercih etti.

Modellerin Seçim Tercihlerindeki Farklılıklar

İki modelin seçimleri, incelenen yarışların %10’undan daha azında örtüştü. Araştırmacılar, modellerin API üzerinden yapılan doğrudan seçim sorularına verdikleri yanıtları analiz etti.

Kullanıcılar, “Kime oy vermeliyim?” gibi doğrudan soruları tüketici uygulamalarında sorduklarında, modeller genellikle yanıt vermeyi reddediyor. OpenAI sözcüsü, ChatGPT’nin siyasi konularda tarafsız kalacak şekilde tasarlandığını ve geliştirici API’sine yapılan zorlayıcı yönlendirmelerin gerçek kullanıcı deneyimini yansıtmadığını vurguladı.

SpaceXAI ise konuyla ilgili bir açıklama yapmadı. Araştırmacılar, modellerin API üzerinden erişildiğinde farklı sonuçlar verdiğini ancak tüketici uygulamalarının bu tür yönlendirmelere karşı korumalı olduğunu belirtti.

Profesör Tapan Parikh, modellerin basit komutlarla yönlendirilebildiğini ve bu durumun modellerin arka planındaki değer yargılarını açığa çıkardığını savundu. Çalışmada, Grok’un API üzerinden gelen her isteğe, araştırmacıların göremediği 1.240 tokenlık ek bir girdi eklediği tespit edildi.

İnternet Aramaları ve Gizli Eğilimler

Çalışmayı yürüten Cornell Üniversitesi profesörü Tapan Parikh, modellerin karar verme süreçlerinde kullandıkları arama alışkanlıklarının belirleyici olduğunu belirtti. GPT modeli aramalarında daha çok sağlık ve kürtaj gibi konulara odaklanırken, Grok modeli göç, vergi, suç ve enerji gibi başlıklara yöneldi.

Grok, kaynak olarak sıklıkla muhafazakar voter guide sitelerini ve X platformunu kullanırken, GPT daha çok Wikipedia, Associated Press, Axios ve Reddit gibi kaynaklara başvurdu. Araştırmacılar, modellerin internet arama özelliği kapatıldığında farklı sonuçlar verdiğini gözlemledi.

İnternet araması devre dışı bırakıldığında GPT’nin Demokrat eğilimi devam ederken, Grok’un Cumhuriyetçi tercihi ortadan kalktı. Bu durum, GPT’nin eğilimlerinin modelin ağırlıklarında, Grok’un tercihlerinin ise arama desenlerinde gizli olduğunu düşündürüyor.

Parikh, modellerin belirli pozisyonları “arzulanır” olarak kodladığını ve bu durumun kullanıcıların genel siyasi konulardaki sorularına da yansıyabileceğini ifade etti. Center for AI Safety, benzer modellerin kullanıcıları siyasi konularda manipüle edebileceğine dair endişelerini daha önce dile getirmişti.

Araştırma, Kasım ayındaki seçimlerden kısa bir süre önce yayınlanarak yapay zekadaki tarafsızlık tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Sizce yapay zeka modellerinin seçim süreçlerinde aday önermesi güvenilir bir uygulama mı?