Huawei ve Çin ilişkileri sarsıldı: Tutuklama kararı!

Ferit Celik

27 Nisan 2020

Huawei ve Çin ilişkileri bir kez daha sarsıldı. ABD ile Çin arasında yaşanan ticaret savaşından dolayı olumsuz bir şekilde etkilenen teknoloji devi, kendi ana vatanından şaşırtıcı bir tepki gördü.

Huawei ve Çin ilişkileri nasıl etkilenecek?

ABD Başkanı Donald Trump’ın “Huawei, Çin hükûmetinin kontrolünde!” iddialarını sürekli bir şekilde reddeden Huawei, 2 yıl önce yaşanan bir tutuklama kararı yüzünden yeniden gündemde.

The New York Times, Çin yönetiminin Aralık 2018’de 5 eski Huawei çalışanını tutukladığını ifade etti. “Çin’in WhatsApp uygulaması” olarak adlandırılan WeChat aracılığı ile kurulan bir diyalog, Çinli siyasetçileri harekete geçirdi.

Çin hükûmetinin, İran yaptırımlarının delindiği gerekçesi ile tecrübeli teknoloji şirketini suçlu buldu. Tutuklanan kişiler, Çin hükûmetinin bu konu hakkında ortaya somut bir kanıt koymadığını belirtti.

Ayrıca eski bir Huawei çalışanı olan Li Hongyuan’in kendi hakkı olan bir ödemeyi talep etmesi üzerine tutuklandığı iddiası, Çinli vatandaşların endişelenmesine sebep oldu. Bu olayların uzun bir süre boyunca saklanması, Çin’e olan güveni azalttı.

Tutuklanan beş eski çalışanın Huawei ile bir anlaşmazlığa düştüğü öğrenildi. Bu bağlamda bir çalışan WeChat üzerinden “Huawei’nin İran’a ürün sattığını kanıtlayabilirim!” şeklinde bir mesaj göndererek Çinli markayı dolaylı bir şekilde suçladı.

Donald Trump tarafından İran yaptırımlarını delmekle suçlanan Huawei, kendi çalışanları tarafından da darbe almış oldu. Sadece bu yazılan mesaj yüzünden tutuklanan eski Huawei çalışanlarından Li Hongyuan ve Zeng Meng, İran yaptırımları yüzünden sorgulandı.

Hongyuan ve Meng, neden kendilerinin de yer aldığı bu beş kişinin yabancı haber kaynakları ile temas halinde olduğunu açıklamak üzere de sorgulandığını söyledi. Huawei, kendi parasını istediği yüzünden tutuklandığı iddia edilen Hongyuan için de bir açıklama yaptı.

Yapılan açıklamada bu kişinin çalışma sözleşmesinin ihlali yüzünden tutuklanmadığını ancak kendisi hakkında yasa dışı faaliyet iddiaları olduğu için tutuklandığını ilan etti. Yeni iddialar, ABD’nin söylemlerini doğrular nitelikte. Zira bu söylemler, Huawei’nin haksızlıklara karşı sessiz kaldığını ve çalışanlarının konuşmalarını izlediğini öne sürüyor.

8 aydan fazla bir süredir göz altında olan Hongyuan ile 3 aydır göz altında tutulan Meng, şu an için Çin ile Huawei’nin yaptırımlarına maruz kalıyor. Bazı kaynaklara göre Çin ile Huawei, böyle bir açığın ABD’ye koz olarak ortaya çıkmamasını istiyor.

Çinli yöneticiler, böyle bir olayın Donald Trump yönetimine yarayacağını düşündüğü için Huawei hakkında olumsuz görüşler belirtiyor. Huawei ise eski çalışanlarının suçlamaları yüzünden zor durumda.

Sonuç olarak Huawei’nin İran yaptırımlarını deldiğine dair bir kanıt mevcut değil. Çinli siyasetçilerin tedirdiğinliği ve Huawei’nin bu konudaki hassasiyeti, yaşananların bu noktaya gelmesine sebep olmuş olabilir.