Sürdürülebilirlik Endeksinde Lider SAP

SAP, şirketlerin sürdürülebilirlik performansları konusunda en önemli referans kaynağı olan Dow Jones Sürdürülebilirlik Endeksi’nin 2009 yılı raporunda, yazılım sektörü kategorisinde 34 şirket arasında bir numaralı firma olarak tanımlandı. Yapılan bu değerlendirme sonucunda SAP, bu alanda üç sene üst üste lider gösterilen yazılım şirketi unvanına sahip oldu.

Toplam 20 kategorinin analiz edildiği Dow Jones Sürdürülebilirlik Endeksi’nde SAP, 2008 yılı sonuçları ile karşılaştırıldığında, operasyonel eko-verimlilik, marka yönetimi, insan kaynağını geliştirme, kurumsal vatandaşlık gibi kriterleri içine alan 12 ayrı başlıkta başarılı olarak tanımlandı. SAP ayrıca, çevre raporlama konusunda 100 üzerinden 100 reyting puanı alma başarısını gösterdi.

 

SAP, dünyanın dört bir tarafındaki en iyi sürdürülebilirlik performansına sahip şirketlerin bulunduğu “Global 100” adı verilen listede gösterilirken, şeffaflığa ve yolsuzluğa karşı yürüttüğü politikalar sonucunda “Global Challenges Index”inde de üst sıralarda yer alıyor.

 

SAP, hem kurum içi operasyonlarını yönetirken, hem de müşterilerin ihtiyaçlarını karşılayan çözümler sunarken ana strateji olarak, sürdürülebilir iş uygulamalarını temel alıyor. Sürdürülebilir yönetimin bir parçası olarak SAP, karbon ayak izini 2020 yılına kadar yüzde 50 oranında azaltmayı amaçlıyor. SAP bunun yanı sıra, iş ortakları ile birlikte enerji verimliliği, kaynak dağıtımı, karbon ölçümü ve yönetimini içine alan çeşitli sürdürülebilir çözümleri aktif olarak araştırıyor ve geliştiriyor.

Global ve bölgesel olmak üzere farklı sektörlerdeki şirketler, Dow Jones Sürdürülebilirlik Endeksi’nde, ekonomik performansları, sosyal ve çevre politikaları göz önüne alınarak değerlendiriliyor. Ayrıca bu şirketlerin kurumsal yönetişim, risk yönetimi, markalaşma, iklim değişikliği, tedarik zinciri standartları ve iş gücü politikaları da detaylı olarak inceleniyor.

:: SAP’nin yazılım sektörünün önemli oyunculardan biri olduğunu biliyor muydunuz?

Dizüstünde DX11 Planları

AMD dizüstü grafik yongalarını üç ana grupta kullanıcıların beğenisine sunacak. Bu gruplar Mobil Radeon HD 5700 serisi, Mobil Radeon HD 5600 serisi ve Mobil Radeon HD 5400 serisi. Bu ürünlerin çıkacağı kesinleşse de resmi gönderim tarihleri ve fiyatları henüz belli değil. Sanıyoruz bu grafik yongalarını görmek için önümüzdeki yılın ortalarına kadar bekleyeceğiz.

Mobil Radeon HD 5000 serisinin kod adı Manhattan. AMD bu serinin içersindeki gruplara da farklı kod adları vermiş. Broadway kod adıyla satışa çıkacak ürünler performans serisi olarak da adlandırılabilir. Bu serinin içersinde üç model olacak. Broadway-XT Mobil Radeon HD 5870, Broadway-PRO Mobil Radeon HD 5850 ve Broadway-LP Mobil Radeon HD 5830. Bu üç modelin hafıza hızları farklı olacak. 5870 ve 5850 GDDR5 hafıza destekleyecek. 5830 ise GDDR3 hafıza destekleyecek. Fakat tüm seri CrossFireX teknolojisini destekliyor.
{pagebreak::1}
Mobil Radeon HD 5700 serisinde de 3 farklı model bulunuyor. Bu yongaların kod adı ise Madison. Madison-XT Mobil Radeon HD 5770, Madison-PRO Mobility Radeon HD 5750 ve Madison-LP Mobil Radeon HD 5730 bu seri içersinde yer alacak ürünler. 5770 ve 5750 GDDR5 hafıza destekleyecek. 5730 ise GDDR3 hafıza destekleyecek.

Diğer yanda bu grupta birde Mobil Radeon HD 5600 grafik yongası piyasaya sürülecek. Bu modelin kod adı Madison-LE. Bu ekran kartının 5700 serisinden fazla farkı olmaması bekleniyor.
{pagebreak::1}

Giriş seviyesinde ise Mobil Radeon HD 5400 ürün hattını göreceğiz. Bu gruptada üç ekran kartı bulunacak. Park-XT Mobil Radeon HD 5470, Park-PRO Mobil Radeon HD 5450 ve Park-LP Mobil Radeon HD 5430. Bu ekran kartlarının üçü de 64-bit hafıza birimine sahip. Ayrıca GDDR3 hafız desteğine sahipler.

2009 yılının ilk çeyreğine dair sonuçlara bakıldığında AMD mobil grafik yongalarının liderli sürüyor. AMD bu büyük piyasada bulunduğu yeri kaybetmek istemiyor. Bu yüzden Mobil grafik yongalarının üzerine fazlaca düşüyor.
{pagebreak::1}

Manhattan: Mobility Radeon HD 5000 serisi

Broadway-XT: Mobility Radeon HD 5870
Broadway-PRO: Mobility Radeon HD 5850
Broadway-LP: Mobility Radeon HD 5830

Madison-XT: Mobility Radeon HD 5770
Madison-PRO: Mobility Radeon HD 5750
Madison-LP: Mobility Radeon HD 5730

Madison-LE: Mobility Radeon HD 5650

Park-XT: Mobility Radeon HD 5470
Park-PRO: Mobility Radeon HD 5450
Park-LP: Mobility Radeon HD 5430

:: Dizüstü bilgisayarınızda hangi grafik yongasını kullanıyorsunuz?

NVIDIA DirectX 11 Konusunda Çok İddialı

AMD, DirectX 11 destekli ekran kartlarını yakın bir zamanda piyasaya sürecekken NVIDIA’dan henüz bu konuda pek ses seda yok. Şu ana kadar sadece adı ve birkaç detayı bilinen GeForce GT300′ün performansı hakkında NVIDIA’nın içinden bazı bilgiler sızdırıldı. ATI Radeon HD 5870′ün henüz açıklanması resmi olarak yasak olan performans sonuçlarına ulaşan bazı NVIDIA yetkilileri kendi kartlarının bundan çok daha iyi sonuçlar vereceğinden eminler. NVIDIA yetkililerinden farklı bir açıklama gelmesi elbette ki mümkün değil fakat kendilerinden bu kadar emin olmaları akıllarda soru işaretleri de oluşturmuyor değil.

GT300 hakkında şimdiye kadar gelen bilgiler çok kısıtlı. Kesin olduğu söylenen bir şey varsa o da GT300’ün GT200′ün 40 nm’lik ve DirectX 11 destekli bir sürümü olmadığı. Yani GT300′ün tamamen baştan tasarlanan bir grafik işlemciye sahip olacağı belirtiliyor. GT300′ün Kasım ayının sonlarına doğru piyasada olacağı söylenirken NVIDIA henüz bunu doğrulamış değil.

:: DirectX 11 destekli yeni nesil ekran kartları arasında yaşanacak rekabette hangi firmayı daha şanslı görüyorsunuz?

Nokia, N86 8MP Kullanıcılarını Sevindirecek

Nokia’nın fotoğraf odaklı mobil cihazı N86 8MP, daha piyasaya çıkmadan önce fotoğraf yetenekleriyle fazlasıyla ilgi toplamıştı. Vitrinlerdeki yerini almasıyla da iyi bir satış grafiği elde ederek hak ettiği yeri aldı. Nokia da kullanıcıların ilgisini karşılıksız bırakmayarak, cihazın yeteneklerini bir adım öteye taşımak konusunda, elinden geleni pek de ardına koymayacak gibi görünüyor.

Yeni firmware güncellemesi ile ciddi yeniliklere kavuşacak olan N86 8MP, elbette ki yine kamerasındaki iyileştirmelerle ön plana çıkacak. Özellikle kullanıcıların talepleri doğrultusunda iyileştirmelere tabi tutulacak olan Symbian’lı akıllı telefon, daha belirgin renk hassasiyetine sahip, daha net fotoğraflar sunmaya çalışacak. Ancak Nokia’nın asıl bombası ise yüz tanıma özelliği. Bu sayede özellikle fotoğraf çekimleri esnasında yüz, diğer objelerden ayırt edilecek ve oto fokusun, buna göre odaklama yapması sağlanacak. Bu da elbette ki duruma göre daha net fotoğraflar anlamına geliyor.


Bu özelliğin farklı uygulamalarla, farklı işlevler için kullanılmasını sağlamak adına özel bir yazılım geliştirme ortamı yahut bir güncelleme yayınlanır mı bilinmez ancak hem geliştiriciler cephesinden hem de kullanıcılardan bu yönde yoğun bir istek olacağı kesin.

Yeni Ovi Maps, Ovi Store istemcisi gibi güncellenen uygulamalara da sahip olması beklenen yazılımın, ne zaman yayınlanacağına dair bir bilgi henüz bulunmuyor.

:: N86 8MP’in fotoğraf kalitesini beğeniyor musunuz?

Eski Dosttan Kötü Haber

Symbian’ın belki de en çok sevilen yazılımlarından bir tanesi olan, dosya yöneticisi uygulaması FExplorer‘ın yeni nesil, Symbian OS9 çekirdeğine uyum sağlama sürecine dair gelişmeleri, daha önce buradaki yazımızda belirtmiştik. Geçen süre içersinde neredeyse baştan aşağı yenilenen FExplorer, kullanışlı arayüzünü muhafaza etmeye de fazlasıyla özen göstermiş.


Hem 3.Sürüm hem de 5.Sürüm Symbianlara yönelik olarak geliştirilen yeni nesil uygulama, çok sevilen özelliklerinin yanı sıra, yeni niteliklere de kavuşmuş. Özellikle OS9 ile Symbian’a dahil olan sistem kısıtlamalarını da yazılım ile kolayca aşmak mümkün.

Yazımızın en başında da belirttiğimiz üzere FExplorer’ın üzücü yanıysa lisans konusu. Öncesinde versiyonları ücretsiz olarak sunulan başarılı programı kullanabilmek için 9.95$ gibi bir ücreti gözden çıkarmanız gerekiyor. İlerleyen günlerde ücretsiz kısıtlı bir sürüme de kavuşur mu bilinmez ancak yeni FExplorer’ı kısa bir süreliğine denemek istiyorsanız 12 günlük deneme sürümünü buradan indirebilirsiniz.

:: Symbian’da FExplorer’ın yeri ayrıdır diyenlerden misiniz?

Cebinizdeki Radyasyona Dikkat Edin!

Dünya genelinde araştırmacılar büyük bir titizlikle cep telefonları ile beyin kanseri arasında bir korelasyon olup olmadığını araştırıyor. Cep telefonlarımızdan yayılan radyasyonun beyin kanserini tetikleyebileceğini iddia eden bazı kuruluşlar, bu iddialarında haklılarsa dünya nüfusunun büyük bir çoğunluğu tehlike altında demektir. İşin peşini bırakmak istemeyen uzmanlar bu konudaki çalışmalarına hız vermiş durumdalar.

Birkaç örnek vermek gerekirse, en düşük radyasyon yayma oranı 0.57 W/kg (kilogram başına watt) ile BlackBerry Storm‘a ait. iPhone‘un oranı ise 0.97 W/kg. En yüksek oranlardan bazıları ise 1.55 W/kg ile T-Mobile‘ın myTouch adlı telefonunda ve 1.51 ile BlackBerry Bold‘da bulunuyor. Bu değerler beyin kanserini tetikleyebilir mi, bunun cevabını verebilmek o kadar da kolay değil. Zira henüz tam anlamıyla tedavisi bulunamayan kanser hastalığı, son derece komplike bir hastalık. Dolayısıyla kişiden kişiye değişik değerlerde etkisi azalıp artabiliyor.

{pagebreak::Araştırmalar Sürüyor}

Araştırmalar Sürüyor

Beyin kanseri ile cep telefonlarından yayılan radyasyon arasında eğer bir korelasyon varsa da, bu son 10 yılda büyük bir oranda düştü. Zira teknolojinin artmasıyla birlikte radyasyon yayınımının hücre ile etkileşimi konusunda yapılan çalışmalar, cep telefonu sektöründe de ilgiyle takip ediliyor. Buna rağmen yüksek oranlarda cep telefonu kullanan bir toplumda kanser vakalarında artış gözlemlenmesi uzmanları düşündürüyor.

Geçtiğimiz hafta içerisinde Amerikan Senatosu‘nun emriyle başlayan yeni bir araştırma, işleri biraz değiştirebilir. Enviromental Working Group‘un (Çevresel Çalışma Grubu, EWG) hazırladığı bir rapora göre harekete geçen Amerikan Senatosu üyeleri, araştırmaların sonucuna göre hareket edecek. Radyasyon yayınımı ve insan sağlığı üzerindeki etkisi konusunda en iyi ve en kötü telefonlar listeleri hazırlandı ve Senato’ya sunuldu. Bu konuyla sadece EWG değil, Finlandiye, İsveç, Danimarka, Norveç, İzlanda İsrail, Hindistan ve Avusturya’daki bazı şehirler ile birlikte Brezilya da ilgileniyor.

{pagebreak::Düşük Sinyel, Yüksek Risk}

Düşük Sinyal, Yüksek Risk

Cep telefonları, iletişimi elektromanyetik dalgalar yayınlayarak yapar. Telefondan çıkan bu dalgalar, baz istasyonu aracılığıyla telekomünikasyon uydusuna giderek orada, gideceği koordinatları bekler ve akabinde o koordinatlara giderek bağlantı gerçekleşir. Elektromanyetik dalgaların enerjileri yüksektir. Bu da dalgaboylarının kısa olduğu anlamına geliyor. İletişim için kullanılan elektromanyetik dalganın dalgaboyu ne kadar kısaysa, enerjisi ve insan sağlığına etkisi de o kadar yüksektir. Özetle, düşük sinyal demek yüksek risk demektir.

Peki araştırmacılar bu konu üzerinde çalışmalarına devam ederken, toplumun yapabileceği hiçbir şey yok mu? Tabii ki var. W/kg, yani kilogram başına watt oranı düşük olan cep telefonlarını tercih edersek, beyin kanseri riskini en aza indirgemiş oluruz. Cep telefonunuzun W/kg oranını bu listeden öğrenebilirsiniz.

:: Sizin cep telefonunuzun W/kg oranı nedir?

UFO Gibi Süpürge

Her evde mutlaka bir tane bulunan ve uzun bür süredir aynı temel tasarımı kullanan elektrikli süpürgeler son dönemde yavaş yavaş değişmeye başlıyorlar. Samsung’un ilk olarak IFA 2009 fuarında tanıttığı Furot II, dış tasarımı ve sahip olduğu özellikler ile standart bir elektrikli süpürgeden çok farklı.

Dış görünüş olarak bir UFO’yu andıran cihaz ile evi süpürmek için belinizi ağrıtmanıza gerek yok. Üzerinde bulunan kamera ve alıcılar sayesinde süpüreceği yeri belirleyen ve sağa sola çarpmayan cihaz kendi kendine tüm evi süpürebiliyor.

Sahip olduğu pil sayesinde 1,5 saat boyunca süpürebilen Furot II’nin piyasaya çıkış tarihi ve fiyatı hakkında henüz bir açıklama yapılmadı.

:: Furot II ile elektrikli süpürge işkencesinin sona ereceğini düşünüyor musunuz?

AMD Dizüstüne İndi

Hali hazırda AMD dizüstü platformları için “Puma” platformunu ve 65 nm işlemcilerini üretiyor. AMD 45 nm mimariyle üretilmiş Tigris platformunda 4 farklı grup bulunacak. Bu gruplar içersinde sekiz işlemci var.

AMD’nin bu platformda kullanacağı en performanslı işlemci “Turion II Ultra Mobil M600” serisi. Çift çekirdeğe sahip bu işlemciler. M640/M620/M600 olarak üç model içeriyor. İşlemcilerin hızları ise 2.6/2.5/2.4 GHz. Bu işlemcilerin HT bus hızı 3.6GT/s, 2 ön beleğe sahip işlemcilerin L2 önbelleğinin büyüklüğü 2MB. İşlemcilerin TDP değerleri 35W.

{pagebreak::1}

İkinci grupta “Turion II Mobil M500” serisi işlemciler var. Yine çift çekirdeğe sahip bu işlemcilerin ilk örnekleri M520 ve M500 modeli. Bu işlemci 2.3 GHz hızında ve M500 2.2 GHz hızında. Her iki işlemcinin de 1MB L2 önbelleği bulunuyor.


{pagebreak::1}

Üçüncü grupta “Athlon II Mobil M300” serisi işlemciler var. Yine çift çekirdeğe sahip bu işlemcilerin ilk örnekeleri M320 ve M300. 2.1 GHz ve 2.0 GHz hızında olacak işlemcilerin 1MB L2 önbelleği olacak. Bu işlemcilerin HT bus hızı 3.2GT/s olacak. İişlemcilerin TDP değerleri ise 35W.

{pagebreak::1}

Sonuncu grubumuzda “Sempron Mobil M100” model işlemci bulunuyor. Yalnızca tek çekirdeğe sahip olan bu işlemci 2.0 GHz hız sahip ve 512 KB L2 önbelleği bulunuyor. İşlemcinin TDP değeri ise 25W.

:: Yeni işlemciler AMD’nin dizüstü satışlarını arttırır mı?

Modern Warfare 2’li Xbox 360 Geliyor

Microsoft tarafından bu yıl sonunda 250 GB hard disk kapasiteli yeni Xbox360 modellerinin piyasaya sürüleceğinin duyurusu yapıldı. Yeni modeli özel kılan bir diğer özelliği ise kutusundan Modern Warfare 2 ile çıkacak olması ve Modern Warfare 2 temasına sahip olarak gelecek olması.

Limitli üretime sahip olacak olan yeni Xbox360’lar, kutularında ayrıca iki adet kablosuz kontrol, kulaklık seti ve Modern Warfare 2’nin standart versiyonuna ait orijinal kopyalarını bulunduracak. Yeni Xbox360 Avrupa, Orta Doğu, İngiltere, Amerika, Kanada, Meksika, Şili ve Yeni Zellanda’da 10 Kasım tarihinde (MW2 çıkışı ile aynı gün) 399$ fiyat etiketi ile satışa sunulacak.

:: Temalı konsollar ilginizi çekiyor mu?

Silent Hill 2 Filmi Resmileşti!

Yazar Roger Avary ve yapımcı Samuel Hadida‘nın Silent Hill 2 için kolları yeniden sıvadıkları açıklandı. 2006 yılında da birlikte çalışan ve Silent Hill ile dünya genelinde 100 milyon dolara yakın hasılat elde eden ikilinin yeni yapımda da aynı başarıyı göstermesi bekleniyor.

Hollywood muhabirleri tarafından verilen bilgiye göre, yeni filmin çekimleri Hadida ve stüdyosu Davis Films‘in Resident Evil: Afterlife‘ı tamamlamasının ardından gelecek yıl içinde başlayacak. Samuel Hadida, Resident Evil filmleri yanı sıra True Romance’ın yapımcılığını da üstlenmişti. Hadida’nın prodüksiyon firması ayrıca Return to Castle Wolfenstein‘ın çekimi üzerinde de çalışmasını sürdürüyor.

:: Silent Hill serisinin en sevdiğiniz versiyonu hangisi?

Zune HD’nin İçinde Ne Var?

Microsoft her ortamda ezeli rakibi Apple’ın karşısına çıkmaya kararlı. Apple’ın iPod Tocuh ile gördüğü ilgiyi kendi üzerine çekmek için uzun bir süredir çalışan Microsoft nihayet dün itibariyle Zune HD’yi piyasaya çıkardı. Şu an için sadece yurt dışında satışa sunulan cihaz en büyük rakibi olan iPod Touch karşısında neler yapacak bunu zaman gösterecek. Ancak ürünün, sahip olduğu 3,3 inçlik OLED ekranı ve NVIDIA Tegra yongası ile gerçekten güçlü bir cihaz olduğunu söylemek gerek.

Microsoft’un büyük umutlar bağladığı bu ürünün içinde neler gizli, cihazı farklı kılan özellikler ne bunları daha yakından görmek için sizleri Zune HD’nin iç dünyasına yapılacak bir yolculuğa davet ediyoruz. İşte Zune HD ve içinde saklı olanlar:

{pagebreak::Kutu}

Kutu

Zune HD’nin oldukça sade şekilde tasarlanmış bir kutusu var.

{pagebreak::Zune HD}

Zune HD

Zune HD’de 3,3 inçlik dokunmatik OLED ekran bulunuyor. 480 x 270 çözünürlüğe sahip olan bu ekranın en boy oranı ise 16:9

{pagebreak::Vidalar }

Vidalar

Apple’ın aksine Microsoft cihaz üzerindeki vidaları gizli tutmamış. Vidaları söküp, içini açmak cihazın garanti kapsamından çıkmasına neden olmuyor.

{pagebreak::Arka kapak}

Arka kapak

Vidaları söktükten sonra Zune HD’nin arka kapağı kolayca yerinden ayrılabiliyor.

{pagebreak::Hayati organlar}

Hayati organlar

Tam ortada NVIDIA Tegra işlemcisi yer alıyor. Onun sağ tarafında SiPORT HD Radyo alıcısı bulunurken, sol üst tarafta ise Hynix Mobile DDR SDRAM’ler göze çarpıyor.

{pagebreak::Küçük alt kapak}

Küçük alt kapak

Cihazın üst tarafta bulunan pilini ve alt tarafta bulunan logic board’u çıkarmak için küçük kapağı çıkarmak gerek.

{pagebreak::Logic board}

Logic board

iPod Touch’ta olduğu gibi Zune HD’de de pil lehimlenmiş olarak bulunuyor. Pil bir kabloyla logic board’a bağlanıyor.

{pagebreak::Diğer önemli organlar}

Diğer önemli organlar

Zune HD’de bulunan NAND flash bellekler Toshiba markasını taşıyorlar. Onların altında bulunan küçük dikdörtgen ise bu bellekleri kontrol eden Phison Electronics PS8006 NAND Controller yongası. Sol tarafta yer alan ve üzerinde dalga benzeri bir logo bulunan yonga ise Wolfson Micro WM8352 Audio Codec oluyor. En alttaki logoda da görebileceğiniz gibi Zune HD’nin üreticisi Foxconn. Foxconn’un ayrıca tüm iPod ve iPhone modellerini de ürettiğini hatırlatalım.

{pagebreak::Atheros}

Bir önceki resimde sağ taraftaki Toshiba belleğin altında bulunan metal korumayı kaldırınca altından Atheros AR6002 yongası çıkıyor. Kablosuz bağlantıyı sağlayan bu yonga iPod Touch’ın aksine 802.11n standardını desteklemiyor.

{pagebreak::OLED ekran}

OLED ekran

Zune HD’de bulunan 3,3 inçlik dokunmatik OLED ekran yaklaşık 1 mm kalınlığa sahip.

{pagebreak::Paramparça bir Zune HD}

Paramparça bir Zune HD

Zune HD’nin içinde dokuz farklı markaya sahip bileşenler bulunuyor. Bunların içinde NVIDIA, Toshiba, Samsung ve Atheros gibi dünya herkes tarafından bilinenler var.

:: Zune HD ile iPod Touch arasındaki rekabetten kim galip çıkar?

Online Monopoly Rekora Koşuyor

Geçtiğimiz hafta kullanıma sunulan Monopoly City Streets‘e olan ilgi rekora koşuyor. Global anlamda emlak ticareti oyununa dönüştürülen Online Monopoly, oynayanların da bildiği gibi yavaşlayan server’lar nedeni ile kullanılamaz duruma gelmişti. Keza yapımda fark edilen hatalar da buna eklenince, oyunun kısa süreli fişinin çekilme kararı alınmak zorunda kalındı.

17 Eylül 15:00 (GTM) tarihinde 12 ila 24 saat arasında bakıma sokulacağı belirtilen oyun, bu nedenle bir süre oynanamaz olacak. Site yeniden açıldığında ise oyun sıfırlanmış olarak yeniden başlayacak. Yaşanan server yavaşlıkları ve belirlenen hataları gidermek üzere yapılacak olan çalışma sonrasında herkes yeniden kayıt olmak zorunda kalacak ve 3 milyon dolar ile oyuna giriş yapacak. MONOPOLY City Streets’in Google Maps üzerinden oynandığını da belirtmeden geçmeyelim. Oyuna www.monopolycitystreets.com adresinden erişebilirsiniz.

:: Monopoly’nin kutulu mu, yoksa online versiyonunu mu tercih edersiniz?